[Updated on: Mon, 10 April 2006 08:47]

Sevgili Emre,

Edip Yüksel'in ingilizcesini düşünürken kendi ingilizceminde allak bullak olduğunu farkettim.

Ya bu programda sorun var gibi.

Adam gibi bir cümle kuramadık. İngilizce metinden türkçe gramer yapısını beklemek böyle bir sorun gibi algılanıyor olabilir mi?

Selamlar...

[Updated on: Mon, 10 April 2006 09:39]

[Updated on: Mon, 10 April 2006 14:10]

Sevgili Emre ağabey

Sınırlı bilgim ve ifade yeteneğimle şu anda sana yanıldığını ispat edemeyeceğim sanırım ama zaman bunu benim yerime yapacaktır, emin olabilirsin. Evet, makineler asla sanat yapamayacaktır.

Gerçi ben satrançtan bahsetmemiştim ama madem konuyu açtın, o halde uzun zaman önce yaşamış Paul Keres adlı satranç ustasını anmak şart oldu. Daha ortada bırak bilgisayarı, hesap makinesi bile yokken bu adam şöyle mükemmel bir laf etmiş:

''Piyonlar satrancın RUHUDUR.''

Eğer satranç biliyorsan bu sözün üstüne biraz düşün istersen. Bu sözü anlayabilirsen, bilim ve tekniğin sınırlarını da anlayacaksın.

Eğer hala anlam veremiyorsan, o halde Kasparov'un 1997'de Deep Blue ile yaptığı maçın ilk oyununu izle. Ama daha iyisi, 2003'de x3dfritz'le yaptığı maçın üçüncü oyununu izle(notasyonu yazının sonunda). Ruhsuz makineyi piyonları kullanarak nasıl perişan ettiğini şimdiye kadar görmediysen... Senin o ''yapamayacağı şey yok'' dediğin bilgisayar, operatörlerşn artık oyundan çekilmeye karar verdiği son pozisyonda bile oyunu kazanmakta olduğunu düşünüyordu, bunu biliyor muydun?

Evet Emre ağabey, bilgisayar satrançta tam performansla doğru şekilde oynayan bir satranç ustasını da asla yenemez. Kasparov makine ile 6 yıl arayla yaptığı iki maçı da sattı.

İnanki bunların, senin verdiğin ikinci ve üçüncü maddede saydığın yobazlıklarla hiçbir alakası yok. Bunları söyleyenlerin kafa yapısı, Galilei'yi mahkum eden kiliseninkinden farksızdır. Ancak bilgisayarların sanat yapamayacağı ''önermesi'', bilim dergilerinin kuşe kağıda baskı sayfalarında
tartışılamaz. Bunu anlamak için hissetmek gerekir.

Birkaç kelam da ''strateji'' üzerine etmek gerekirse:

Bana göre taktik tekniktir, strateji ise sanattır. Ben bilgisayarda yıllardır ''strateji oyunları'' oynarım, gel gör ki ilk strateji oyunu olan Dune 2'den beri bilgisayarın yapay zekasında inanılmaz bir kuantum sıçrama oldu (ve eminim ki devam edecek) ancak ben hala strateji geliştiren bir oyun göremedim! Bilmiyorum bu tür oyunları hiç oynadın mı, oynadıysan bilgisayarın yöntemi üzerine hiç düşündün mü?

Sonuç olarak:

1)Asla şiir yazamayacak.

2)Asla bir GO ustasını yenemeyecek.

3)Ve asla doğru dürüst çeviri yapamayacak.

Ek madde)Bilgisayar asla bir satranç ustasını da yenemeyecek.



Selametle kal.

-Dipnot: Kasparov vs. X3dfritz:

1.af3 af6 2.c4 e6 3.ac3 d5 4.d4 c6 5.e3 a6 6.c5 abd7 7.b4 a5 8.b5 e5 9.va4 vc7 10.fa3 e4
11.ad2 fe7 12.b6 vd8 13.h3 o-o 14.ab3 fd6 15.kb1 fb8 16.axa5 ab8 17.fb4 vd7 18.kb2 ve6
19.vd1 afd7 20.a3 vh6 21.ab3 fh4 22.vd2 af6 23.sd1 fe6 24.sc1 kd8 25.kc2 abd7 26.sb2 af8
27.a4 ag6 28.a5 ae7 29.a6 bxa6 30.aa5 kdb8 31.g3 fg5 32.fg2 vg6 33.sa1 sh8 34.aa2 fd7
35.fc3 ae8 36.ab4 fc8 37.ka2 sg8 38.kb1 fh6 39.ff1 ve6 40.vd1 af6 41.va4 fb7 42.axb7 kxb7
43.axa6 vd7 44.vc2 sh8 45.kb3

1-0

[Updated on: Fri, 14 April 2006 01:01]

Sevgili Trorge;

Maalesef bu konudaki tutuculuğun ve gerçeklere gözünü kapaman sandığımdan da büyük bir şiddetdeymiş.Bak harbiden üzüldüm şimdi

1-Yahu geçmiş olsun,satrançta o iş çoktan bitti.Kasparov ağlaya ağlaya yenildiği gibi,o Deeper Blue şimdiki süperbilgisayarların yanında Atari 2600 gibi kalıyor.

Şimdiki süperbilgisayarların en güçsüzlerinden olan Hydra ise oynadığı ustaya karşı 6,5 - 0,5 kazandı maçı.Yani insan rakibi sadece ondan bir elde beraberlik alabildi , diğer hepsinde ezilerek yenildi.

Vladimir Kramnik'in berabere kaldığı Deep Fritz ise bir süperbilgisayar bile sayılmaz,şu andaki benim elimdeki PC ile neredeyse aynı güçte çok yavaş bir makineydi.O çok eski Deeper Blue bile ondan 60 kat hızlıydı.Yani insanlığın bir şansı olsun diye eskisinden bile daha yavaş bir makineyle maç yaptırmışlardı , ama ondan bile anca bir beraberlik çıktı.

Ama bunun dışında Hydra gibi gerçek bir süperbilgisayar karşısında insanlık ezilmekten başka bir tepki veremiyor.Kaldı ki Hydra bile öyle çok güçlü bir bilgisayar değil.Bugün onu da atari yerine koyabilecek gerçekten "hyper bilgisayarlar" var.

Kısaca eze eze,ağlata ağlata artık dünya şampiyonlarını yeniyor bilgisayarlar.Hayal dünyandan uyan ve dünyadaki gelişmelere sırtını dönme .

2-Go da da aynı şeyler çok yakında gerçekleşecek.

a-artık saniyede yüztrilyonlarca olasılığı görebilen bilgisayarlar yapılıyor.

b-Yapay zeka hergeçen gün gelişiyor ve soyut düşünme yeteneği gittikçe artıyor.

Bekle ve gör.Örneğin , Allah kısmet ederse bir 2015 yılında seninle tekrar görüşelim.Tabii o zamana kadar bu fikirlerinin 180 derce değişmiş olacağından ve tartışmamıza bile gerek kalmayacağından eminim.

3-Sanatı da hepimizden iyi yapacaklardır,hiç endişelenme.Hele strateji üretme konusunda hayal bile edemiyeceğin noktaya gelecekler.

Burada da sana 2015 yılına bir randevu vereyim,özürlerini kabul ediyor olacağım )

4-Çeviriler meselesinde ise , sadece 2-3 yıl sonra bile bu tutucu görüşün yerle bir olup terkedilmiş olacak.Satrançten bile daha kolay orada bilgisayarların işi ki satrançta çoktan işi bitirdiler bile bildiğin üzere.

Eğer bugün bir "süperbilgisayara" adamakıllı bir İngilizce-Türkçe çeviri programı yapılsa ve tıpkı satranç programlarında olduğu gibi bu konu üzerine yoğunlaşılsa , daha şimdiden küçük dilini yutacağın gerçekle karşı karşıya kalırsın.Hayal dünyandan silkinip gerçeklere merhaba dersin.

Selam ve sevgiler.

[Updated on: Fri, 14 April 2006 03:00]

Selam Emre ağabey,

Öncelikle bir yanlış anlaşılma olmasını istemem: Kesinlikle bir teknoloji karşıtı değilim. Beni rahatsız eden şey, ancak insanlığın moral gelişimiyle paralel olmayan tek taraflı teknolojik gelişmedir. Bilimin asıl amacı Hayat ve İnsan arasındaki engelleri kaldırmak olmalıyken bugün bilim insanları aşamalı olarak kendine ve Evren'e yabancılaştırıyor, diye düşünüyorum. Bunun bir yan etkisi de, sevgili Emre ağabey, maalesef Kopernik ile başlamış sözde maddeci, ama aslında sapına kadar antimaddeci (burada antimadde diyerek elektronları pozitif, protonları negatif yüklü olan maddeyi kastetmiyorum, madde karşıtlığını kastediyorum ) olan geleneğin bazı insanlar üzerinde, diğer bazı gelenek ve inançlarla karışarak bir çorba oluşturmasıdır.

Bunun bir örneği de gördüğüm kadarıyla sensin Emre ağabey... Umarım bana kızmazsın, yalnızca dürüst olmaya çalışıyorum. Ve inan ki bunları söylerken iyi niyetliyim.

Şimdi gelelim antitezlerine:

Quote:

1-Yahu geçmiş olsun,satrançta o iş çoktan bitti.Kasparov ağlaya ağlaya yenildiği gibi,o Deeper Blue şimdiki süperbilgisayarların yanında Atari 2600 gibi kalıyor. Şimdiki süperbilgisayarların en güçsüzlerinden olan Hydra ise oynadığı ustaya karşı 6,5 - 0,5 kazandı maçı.Yani insan rakibi sadece ondan bir elde beraberlik alabildi , diğer hepsinde ezilerek yenildi. Vladimir Kramnik'in berabere kaldığı Deep Fritz ise bir süperbilgisayar bile sayılmaz,şu andaki benim elimdeki PC ile neredeyse aynı güçte çok yavaş bir makineydi.O çok eski Deeper Blue bile ondan 60 kat hızlıydı.Yani insanlığın bir şansı olsun diye eskisinden bile daha yavaş bir makineyle maç yaptırmışlardı , ama ondan bile anca bir beraberlik çıktı. Ama bunun dışında Hydra gibi gerçek bir süperbilgisayar karşısında insanlık ezilmekten başka bir tepki veremiyor.Kaldı ki Hydra bile öyle çok güçlü bir bilgisayar değil.Bugün onu da atari yerine koyabilecek gerçekten "hyper bilgisayarlar" var. Kısaca eze eze,ağlata ağlata artık dünya şampiyonlarını yeniyor bilgisayarlar.Hayal dünyandan uyan ve dünyadaki gelişmelere sırtını dönme .

Ben de diyorum ki Emre ağabey: Pratikteki sonuçlar, birçok faktörün bir araya gelmesiyle oluşur, bu konudaki tartışmamıza bir kanıt olamaz. Bilmem anlatabiliyor muyum?

Şöyle açıklamaya çalışayım: İstersen Evren'deki tüm moleküllerin hareketlerini bir saniyede hesaplayan bir makine yap! Burada konu, makinenin teknolojik olarak ne kadar gelişmiş olduğu asla değildir. Eğer Dünya'nın ömrü yeterince uzunsa, biliyorum ki bilimin sınırları birgün yıldızların da ötesine erişecektir, bundan eminim. Ancak ben sana teknolojinin asla sahiplenemeyeceği bir özellikten bahsediyorum: AKIL! Bu özellik ya vardır ya yoktur, bu kadar basit. Bir makinenin bunu geliştirmesini bekleyemezsin. Makine akılsızdır! Yani bu, tekniğin gelişimiyle paralel olarak gelişecek bir unsur değildir!

Sefil bir makinenin satrancı bir insandan ''daha iyi'' oynayabileceğini (ki burada bir ''yenildik ama ezilmedik'' durumu da söz konusu ) beni asla ikna edemezsin. Paul Keres'in sözü üstünde düşündün mü?

Quote:

2-Go da da aynı şeyler çok yakında gerçekleşecek. a-artık saniyede yüztrilyonlarca olasılığı görebilen bilgisayarlar yapılıyor. b-Yapay zeka hergeçen gün gelişiyor ve soyut düşünme yeteneği gittikçe artıyor. Bekle ve gör.Örneğin , Allah kısmet ederse bir 2015 yılında seninle tekrar görüşelim.Tabii o zamana kadar bu fikirlerinin 180 derce değişmiş olacağından ve tartışmamıza bile gerek kalmayacağından eminim.

Satranç için söylediklerim Go için misli ile geçerlidir. Strateji satrancın temelidir, Go ise saf stratejidir.

İnşallah Emre ağabey, seninle 2015 yılında görüşmeyi ben de çok isterim. Sanıyorum o zamana kadar teknoloji şimdikinin iki katına çıkmış olacak ama hala bir RUHA sahip olmayacak. Ve sen 2015'te de muhtemelen bana ''Bak görüyor musun Trorge, bilim 10 yılda ne çok gelişti! Sen hele bir 5 yıl daha bekle, o zaman makineler benim dediklerimi de yapacak, bak gör!'' diyeceksin. Ondan 5 yıl sonra bir daha görüşebilirsek de yine aynı şeyleri söyleyeceksin sanırım.

Quote:

3-Sanatı da hepimizden iyi yapacaklardır,hiç endişelenme.Hele strateji üretme konusunda hayal bile edemiyeceğin noktaya gelecekler. Burada da sana 2015 yılına bir randevu vereyim,özürlerini kabul ediyor olacağım

Gülmekten kendimi alamıyorum doğrusu Emre ağabey, ''strateji'' kelimesinin sözlük anlamına bir baksana Allah aşkına!

Ve rica etsem bana bugün minimal düzeyde de olsa strateji geliştiren bir bilgisayar programı örneği verebilir misin?

Quote:

4-Çeviriler meselesinde ise , sadece 2-3 yıl sonra bile bu tutucu görüşün yerle bir olup terkedilmiş olacak.Satrançten bile daha kolay orada bilgisayarların işi ki satrançta çoktan işi bitirdiler bile bildiğin üzere. Eğer bugün bir "süperbilgisayara" adamakıllı bir İngilizce-Türkçe çeviri programı yapılsa ve tıpkı satranç programlarında olduğu gibi bu konu üzerine yoğunlaşılsa , daha şimdiden küçük dilini yutacağın gerçekle karşı karşıya kalırsın.Hayal dünyandan silkinip gerçeklere merhaba dersin.

Net söyleyeyim: Çeviri yapmak için ilk şart, hem metnin yazıldığı dille, hem de çeviri yapacağın dille bütünleşmiş olmak, bu dillerin en ince noktalarını hissetmek, iki kültüre de çok yakın olup özellikle çeviri yaptığın kültürle yoğrulmuş olmak, çeviriyi okuyacak olan insanların duygularını, düşüncelerini, taleplerini anlayabilmek... gerekir. Söyle Allah aşkına, o sefil makineler bunların hangisini gerçekleştirebilir?

YANİ UZUN LAFIN KISASI Emre ağabey, değil 2015'te, 2225'te bile görüşsek ikimiz de aynı şeyleri söylemeye devam edeceğiz, inan bana. E muhtemelen ikimiz de o günleri göremeyeceğimize göre, bence sen iyisi mi bir daha etraflıca düşün ve vazgeç şu bilimci takıntılarından.

Selamlar.

Not: Bu yazıyı Loreena McKennitt'in Kafkasya'da Gece Sürüşü adlı şarkısını dinleyerek yazdım. Eğer şarkıyı biliyorsan, sanırım yazıda fazla felsefe yaptığım için beni mazur göreceksindir. Peki söyle bakalım, o sefil makineler böyle bir şarkı da besteleyebilir mi, ha? Besteleyebilir mi? Yapma Allah aşkına ya!

[Updated on: Mon, 17 April 2006 00:29]

Sevgili trorge;

1-Hayır tam tersine,o çorba yapan sen ve senin gibilere karşı sürekli uyarı ve mücadelemi sürdürüyorum.Aslında bunun sen de farkındasın ama "yansıtma" ve "vijdanını geçicici süreliliğini rahatlatma" tekniğini kullanmaktan başka çaren pek olmadığından ,gerçeklere takılsan bile hiçbirşey olmamış gibi gerçeklere gözlerini kapayarak yürümeye devam ediyorsun.

2-Hesap makinesi veya bilgisayar hesaplamada insanlığı çoktan mat etti.İster ne hesapladığının farkında olsun,ister olmasın.İster tekniği kullansın,ister hesap gücünü ama sonuçta sürekli kazanıyor.

Aynı şekilde de satrançta da şimdilik soyut zekadan çok hesap gücüyle ezerek insanları yeniyor ama sonuçta eziyor işte.Tıpkı futbolda kuzey ülkelerinin,teknik güney ülkelerini fizik gücüyle yenmeleri gibi.Hiç farketmez,ister tekniğiyle yensin,ister fizik gücüyle,isterse de hesap gücüyle.Sonuçta üstün olan kazanıyor.Demek ki insanlığın daha şimdiden eksikliği ortaya çıkmış oluyor satrançta ve hesapta bilgisayarlara karşı.

3-Bu bugün için böyle.Yarın soyut zeka konusunda da makinalar müthiş olacak ve hesap gücünde de şimdikinin katrilyonlarca katı olunca artık satrançta beraberlik almak bile çok hoş bir fantezi olacak(insan beyninin geri kalanını kullanır mı,yaparsa ne olur vesaire...tek umut onda olur)

4-İşte yapay zekanın soyut düşünme gücü olağanüstü bir noktaya geldikten sonra ve hesap gücü de şimdikinin çok daha korkunç bir aşamasına geldikten sonra Go'da da insanlığın şansı kalmayacak.Bunu eğer Allah uzun ömür verirse sen de göreceksin.

5-Satrançta ve başka alanlarda strateji geliştirebiliyor bazı bilgisayar ve programlar.Fakat daha henüz emekleme aşamasında bu gelişim.Ama ayağa kalkıp yürümeye başldığında gülmenin kesilip,kaçacak bir delik arayacağından eminimm

6-O makinalar saniyede olağanüstü sayıda farklı anlam,deyim ve benzeri şeyleri kaşılaştırabilip,bir insanın yüzlerce yılda yapabileceği en güzel çeviriyi sadece bir saniyede yapabilir.Yarın Kuantum bilgisayarları gerçeğe dönüşünce ise,durum insanlar açısından daha da vahim olacak.

Ayrıca makinaların soyut düşünme gücü geliştikçe,bu olay daha da muhteşem bir hal alacak.

7-Yok o kadar beklimeyeceksin eğer teknolojinin gelişimi bir şekilde durmaz veya durdurulmazsa.Ayrıca 3099 yılında bile gerçekleşcek olsaydı ben haklı çıkmış olacaktım ki sadece 2015 yılında bu konudaki özürlerini kabul ediyor olacağım inşallah.Tabii şu an satrançta yaptığın gibi inkar mekanizmalarını harekete geçirmezsen

8-Hiç merak etme,Shape Of My Heart bile saniyede yapılıp sunulabilir.

Gel bu gerici düşüncelerden vazgeç ve önyargılarından sıyrıl.Ya da 2015'e kadar bekle

Selam ve sevgiler.

[Updated on: Mon, 17 April 2006 12:38]

Sevgili Emre ağabey

Quote:

1-Hayır tam tersine,o çorba yapan sen ve senin gibilere karşı sürekli uyarı ve mücadelemi sürdürüyorum.Aslında bunun sen de farkındasın ama "yansıtma" ve "vijdanını geçicici süreliliğini rahatlatma" tekniğini kullanmaktan başka çaren pek olmadığından ,gerçeklere takılsan bile hiçbirşey olmamış gibi gerçeklere gözlerini kapayarak yürümeye devam ediyorsun.

Ne yaptın abi, ne bu şiddet, bu celal Allah aşkına? Metallica dinleyerek falan mı yazdın bu iletiyi? Bak söylemedi deme, bu şekilde bu işin içinden çıkmamız imkansız, ona göre. Yani ''İşlediğimiz kötülüklerin cezası Dünya'da verilir mi?'' konusu bunun yanında halt etmiş. Hani diyorum ki, işi biraz böyle duygusallıktan ve birbirimizi itham edip durmaktan çıkarıp somuta döksek daha mı iyi olur, ne olur? İşte sorular:

1) ''Satrançta ve başka alanlarda strateji geliştirebiliyor bazı bilgisayar ve programlar.'' demişsin. Bu iddianı destekleyebilir misin? Yani ben hiç görmedim de böyle birşey?! Bak net söyleyeyim: Eğer bana en en en minimal düzeyde dahi strateji geliştiren bir bilgisayar programı gösterirsen, bütün sözlerimi yutup senden özür dileyeceğim.

2) Bilgisayarların şiir yazabileceğini iddia ediyorsun. Allah aşkına, hadi diyelim ki bilgisayara sözlerin birbirleriyle nasıl uyumlu olabildiğini öğrettik (ki bu insanların dahi çözemediği birşey. Yoksa sen bu konu insanlar tarafından çözülemeden bilgisayarların bunu yapabileceğini mi iddia ediyorsun?) Peki ortaya çıkacak şeye ''sanat eseri'' demek mümkün müdür? Yani bu ancak dadaist ya da letrist bir şeyler olabilir ama aslında bu da yanlış. Dadaist bir şiir anlamsız olmasına rağmen duygularımızı ve hatta düşüncelerimizi değiştirebilir. Ya bilgisayarın yazdığı şiir? Yani kulağa ne kadar hoş gelirse gelsin... İnsanın ruhu üzerinde kalıcı bir etki bırakabilir mi?

3) Bilgisayar çeviri yapabilir, diyorsun. Güzel bir çeviri için gerekli şartları önceki iletimde yazdım. Eğer hala bunları bilgisayarın yapabileceğini düşünüyorsan, lütfen şu tek kelimelik soruya net yanıt ver: NASIL??? Yani herhalde bu şekilde düşündüğüne göre bu konuda bir ön bilgin olmalı, öyle değil mi? Ben bilgisayar programcılığından az buçuk anlarım, bana söyle şimdi: Eline sonsuz işlem gücüne sahip bir bilgisayar verdik diyelim, o bilgisayara bu özellikleri tam olarak nasıl kazandırmayı planlıyorsun?

Sağlıcakla kal.

Not: Demişsin ki:

Quote:

Hiç merak etme,Shape Of My Heart bile saniyede yapılıp sunulabilir.

Abi bu sözü senden hiç beklemezdim, çok ''Heart''ımı kırdın doğrusu, bu sözünle ''My Heart''ın ''Shape''ini bozduğunun umarım farkındasındır. Bak söylemedi deme, eğer Sting bu lafını duyup üstüne falan saldırırsa, din kardeşi falan dinlemem ben de dalarım ha Yani hiç kusura falan bakma... Bu kadarı da yapılmaz artık. ''Tezimi güçlendirmek için çarpıcı örnekler vereyim'' derken bir bakmışsın ki din iman elden gitmiş.

[Updated on: Thu, 20 April 2006 02:03]

[Updated on: Mon, 25 February 2008 16:46]