{"id":2039,"date":"2012-07-14T15:41:41","date_gmt":"2012-07-14T21:41:41","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=2039"},"modified":"2012-07-14T15:52:43","modified_gmt":"2012-07-14T21:52:43","slug":"evet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/evet\/","title":{"rendered":"Evet, Ben bir K\u00fcrd’\u00fcm"},"content":{"rendered":"

Evet, Ben Bir K\u00fcrt’\u00fcm<\/strong>\u00a0<\/span><\/p>\n

Edip Yuksel, J.D.<\/p>\n

Akl\u0131nca beni T\u00fcrk fa\u015fistlerine k\u00f6t\u00fcletmek i\u00e7in \u00a0Trorge ad\u0131yla yazan Hamza Mutlu taraf\u0131ndan \u00e7evrildi…
\n(Internette avatar olarak Svastika kullanan bir T\u00fcrk fa\u015fisti)<\/p>\n

(Bu yaz\u0131n\u0131n orijinal\u0131 i\u00e7in bak:\u00a0Yes, I am a Kurd, Journal of International Law & Practice,
\nVolume 7, Fall 1998, Issue 3, Detroit College of Law, Michigan State University)<\/p>\n

\u00c7evirinin orijnile ne kadar sad\u0131k oldu\u011fu maalesef incelenmemi\u015ftir. Maalesef, makalenin dipnotlar\u0131 da \u00e7evrilmemi\u015ftir. Makalenin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki iki k\u0131sa makale de \u00e7evrilmemi\u015ftir. Orijinal makale i\u00e7in bu sitedeki \u0130nglizce b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Law and Philosophy kategorisinde Journal Articles ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcme bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

”K\u00fcrtler, evde bile evsizken d\u0131\u015far\u0131da vatans\u0131zlar. Onlar\u0131n eski ac\u0131lar\u0131, anla\u015f\u0131lmaz bir dilin i\u00e7ine hapsedildi. \u00c7abucak s\u0131k\u0131lan dostlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sab\u0131rs\u0131z d\u00fc\u015fmanlar\u0131 var. Onlar i\u00e7in ya\u015fam m\u00fccadelesi, hatta kimli\u011fin kendisi bile bir \u00e7e\u015fit zafer.” Christopher Hatchens<\/p>\n

”\u0130nan\u0131yorum ki T\u00fcrk, bu topra\u011f\u0131n tek sahibi, tek efendisi olmal\u0131d\u0131r. Saf T\u00fcrk olmayanlar\u0131n bu \u00fclkede, hizmet\u00e7ilik ve k\u00f6lelikten ba\u015fka bir hakk\u0131 olamaz.” Eski Adalet Bakan\u0131 Mahmut Esad Bozkurt<\/p>\n

Ben bir birey olarak, bir \u00e7ok unsura sahibim. Kendimi, ba\u011flama g\u00f6re bir\u00e7ok \u015fekilde tan\u0131mlayabilirim. Bir homo sapien, bir monoteist, Yahya ve Metin’in babas\u0131, bir koca, bir T\u00fcrk yazar, bir filozof, bir avukat, bir \u015f\u00fcpheci, bir m\u00fcmin, bir demokrat, bir muhafazakar, bir Amerikal\u0131, bir siyasi-aktivist, bir reformcu, bir satran\u00e7 oyuncusu, bir \u015fair, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir insan, bir Macintosh kullan\u0131c\u0131s\u0131, bir \u00f6\u011fretmen… ve bir K\u00fcrt. Ki\u015fili\u011fimi olu\u015fturan hem \u00e7ok, hem \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011felerin aras\u0131nda bir K\u00fcrt olman\u0131n tam olarak hangi s\u0131rada oldu\u011fundan tam olarak emin de\u011filim, ama son zamanlarda bu benim en \u00f6nemli \u00f6zelliklerimden biri durumuna geldi. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc fark ettim ki, K\u00fcrt kimli\u011fim reddedilmekte… Ve ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve miras\u0131 payla\u015fan insanlar, yaln\u0131zca K\u00fcrt bir ailede do\u011fduklar\u0131 i\u00e7in katlediliyorlar.<\/p>\n

Ben K\u00fcrt\u00e7e’yi, konu\u015ftu\u011fu di\u011fer d\u00f6rt dilden (T\u00fcrk\u00e7e, Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, \u0130ngilizce) daha ak\u0131c\u0131 konu\u015famayan bir K\u00fcrt’\u00fcm. Ben, 19 y\u0131l \u00f6nce 21 ya\u015f\u0131ndaki karde\u015fimi Bozkurtlar’\u0131n (T\u00fcrk milleyet\u00e7i militanlar\u0131) \u0131rk\u00e7\u0131 kur\u015funlar\u0131yla kaybetmi\u015f bir K\u00fcrt’\u00fcm. Ben din ve politika hakk\u0131nda yaz\u0131lar yazd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, karde\u015finin katilleriyle ayn\u0131 kodese konulmu\u015f ve hayat\u0131n\u0131 milliyet\u00e7i Bozkurtlar’\u0131n b\u0131\u00e7ak ve di\u015fleriyle kaybetmesine ramak kalm\u0131\u015f bir K\u00fcrt’\u00fcm! Ben, ”Ben ezelden beridir h\u00fcr ya\u015fad\u0131m, h\u00fcr ya\u015far\u0131m; hangi \u00e7\u0131lg\u0131n bana zincir vuracakm\u0131\u015f, \u015fa\u015far\u0131m!” c\u00fcmlelerini i\u00e7eren T\u00fcrk milli mar\u015f\u0131n\u0131 okumay\u0131 reddetti\u011fi i\u00e7in T\u00fcrk hapishanelerinde sistemli olarak i\u015fkenceye u\u011fram\u0131\u015f bir K\u00fcrt\u2019\u00fcm. Ben ilkokul, ortaokul ve lise boyunca ”Ne mutlu T\u00fcrk\u2019\u00fcm diyene!” ve ”Bir T\u00fcrk D\u00fcnya\u2019ya bedeldir!” demeye mecbur b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir K\u00fcrt’\u00fcm. Ben babas\u0131n\u0131n, K\u00fcrtler’in a\u015fa\u011f\u0131land\u0131\u011f\u0131 ve ikinci s\u0131n\u0131f insan say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kentte hayatta kalabilmek i\u00e7in K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmay\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 bir K\u00fcrt’\u00fcm. Ben \u015fu anda, ka\u015f\u0131\u011f\u0131 tercih eden K\u00fcrtler’in aksine pilav\u0131m\u0131 \u00e7atalla yiyen bir K\u00fcrt’\u00fcm. Ben T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce eserler vermi\u015f, ama K\u00fcrt\u00e7e hi\u00e7bir \u015fey yazmam\u0131\u015f bir K\u00fcrt’\u00fcm.<\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki, Amerika’ya g\u00f6\u00e7ene ve 30’lu ya\u015flar\u0131m\u0131n sonlar\u0131nda hukuk okuyana kadar halk\u0131m\u0131n sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 neredeyse k\u00f6r olmu\u015ftum. K\u0131rk ya\u015f\u0131nda, evlenip iki \u00e7ocuk sahibi olduktan ve Amerikan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ald\u0131ktan sonra, halk\u0131m\u0131n tarihi, onlar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imi, onlar\u0131n masumiyeti, duyars\u0131zl\u0131klar\u0131, zekalar\u0131, kahramanl\u0131klar\u0131, ihanetleri, kand\u0131rmacalar\u0131, leh\u00e7eleri, yoksulluklar\u0131, mitleri, dinleri, da\u011flar\u0131, katliamlar\u0131, soyk\u0131r\u0131mlar\u0131, canavarl\u0131klar\u0131, ve onlar\u0131n ac\u0131mas\u0131z ve \u0131rk\u00e7\u0131 d\u00f6rt \u00fclke, T\u00fcrkiye, Irak, \u0130ran ve Suriye hakimiyetindeki engebeli topraklar\u0131 \u00fczerine okumaya ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n

K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n, erkek ve kad\u0131nlar\u0131n nadiren g\u00fcl\u00fcmseyen y\u00fczleri \u015fimdi benimle konu\u015fuyor; onlar\u0131n sorgulayan bak\u0131\u015flar\u0131ndan ka\u00e7am\u0131yorum: ”Brayi Edip (Edip a\u011fabey), sen T\u00fcrkiye’de \u00e7ok satan bir yazar oldun, Amerika\u2019ya, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fclkesine ka\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131n, hukuk doktoras\u0131 yapt\u0131n, Tanr\u0131’ya dair, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve insan haklar\u0131na dair yaz\u0131yor ve konu\u015fuyorsun; bizi nas\u0131l g\u00f6rmezden gelebilirsin?”<\/p>\n

O g\u00f6zlere dikkatlice bakarsan\u0131z sizinle de konu\u015facaklard\u0131r: Siz uygar insanlar, bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yurtta\u015flar\u0131, bizi nas\u0131l g\u00f6rmezden gelebilirsiniz? Bizi imha etmeye u\u011fra\u015fan \u0131rk\u00e7\u0131 T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine nas\u0131l silah verebilirsiniz? Kuca\u011f\u0131m\u0131zda bebeklerimizle, binlercemiz sizin \u015firketlerinizce sa\u011flanan kimyasallarla katledilirken nas\u0131l durup seyredebilirsiniz? Biz sizin eski ve yeni m\u00fcttefiklerinizce soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131l\u0131rken nas\u0131l ahlak, insan haklar\u0131 ve uygarl\u0131\u011fa dair ahkam kesebilirsiniz?<\/p>\n

Benim halk\u0131m kimliklerini, k\u00fclt\u00fcrlerini, dillerini reddetmeye, \u00e7ocuklar\u0131na ba\u015fka dillerde isim vermeye zorlan\u0131yor, kendi topraklar\u0131ndan kovuluyor, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131 engelleniyor.<\/p>\n

Belki Titanic filmini izlediniz, belki 84 y\u0131l \u00f6nce bo\u011fularak \u00f6len yolcular i\u00e7in g\u00f6z ya\u015f\u0131 d\u00f6kt\u00fcn\u00fcz. Bu gezegende, her g\u00fcn benzeri trajedilere maruz kalan binlerce insan var. K\u00fcrtler, Amerika\u2019da \u00fcretilen ve Amerika taraf\u0131ndan tahsis edilen bombalar, jetler ve helikopterlerle katliama u\u011fruyor. Uygar D\u00fcnya’n\u0131n gururlu bir vatanda\u015f\u0131 olarak, nas\u0131l olur da 84 y\u0131l \u00f6nce bo\u011fulan insanlara a\u011flarken, sizin vergileriniz \u0131rk\u00e7\u0131 T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin K\u00fcrtler’e yapt\u0131klar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7bir \u015fey yapmazs\u0131n\u0131z?<\/p>\n

BEN\u0130M HALKIM K\u0130ML\u0130\u011e\u0130N\u0130 REDDETMEYE ZORLANDI<\/strong><\/p>\n

Resmi tarihe ve lisede okudu\u011fum tarih kitaplar\u0131na g\u00f6re Orta Asyal\u0131 bozkurtlar\u0131n torunlar\u0131 olan T\u00fcrkler Aryan \u0131rk\u0131na mensuplar; S\u00fcmer, M\u0131s\u0131r, Babil, Lidya, \u0130yonya ve Hitit uygarl\u0131klar\u0131n\u0131 kurdular; Attila, Cengiz Han, H\u00fclag\u00fc gibi kahramanlar \u00e7\u0131kard\u0131lar. Bu resmi g\u00f6r\u00fc\u015f, Amerikan uygarl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde hak iddia edemedi\u011finden yerlilerin T\u00fcrk k\u00f6kenli oldu\u011funu iddia etti. Bu y\u00fczden, T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerinin benim halk\u0131m\u0131, b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk milletinin \u015fan\u0131n\u0131n yan\u0131nda parlayabilecek ayr\u0131 bir millet olarak g\u00f6rmemeleri de gayet do\u011fal!<\/p>\n

T\u00fcrkler 11. y\u00fczy\u0131lda Mo\u011fol \u00e7\u00f6llerini b\u0131rak\u0131p Anadolu’ya ak\u0131n etmeden \u00f6nce, benim halk\u0131m biny\u0131llard\u0131r o topraklarda ya\u015f\u0131yordu. T\u00fcrkiye’deki ders kitaplar\u0131 benim halk\u0131m i\u00e7in ”Da\u011f T\u00fcrk\u00fc” diyor. Ayn\u0131 kitaplar, ”K\u00fcrt” kelimesinin karda y\u00fcr\u00fcrken \u00e7\u0131kan K\u00dcRT, K\u00dcRT, K\u00dcRT seslerinden t\u00fcredi\u011fini iddia ediyorlar. Ancak \u0131rk\u00e7\u0131 T\u00fcrk tarih\u00e7ileri, ayn\u0131 sa\u00e7ma teorinin ”T\u00fcrk” kelimesi i\u00e7in de i\u015fe yarayabilece\u011fini akledemiyorlar! \u00d6yle ya, da\u011flar\u0131n tepesindeki karlar\u0131n yaln\u0131zca K\u00fcrt\u00e7e konu\u015ftu\u011funu kim iddia edebilir ki!<\/p>\n

M.M. van Bruinessen \u015fu g\u00f6zlemlerde bulunuyor: ”B\u00fcy\u00fck K\u00fcrt milliyet\u00e7ileri isyan etti\u011finde… K\u00fcrtler’i da\u011f\u0131tmak ve asimile etmek i\u00e7in sistemli bir plan uygulamaya kondu… Ayr\u0131 bir K\u00fcrt kimli\u011fini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran her\u015fey la\u011fvedildi: dil, giyim tarz\u0131, isimler…” T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131 Dr. \u0130smail Be\u015fik\u00e7i’nin dedi\u011fi gibi: \u2018\u2019K\u00fcrtler’in siyasi stat\u00fcleri bir kolonininkinden bile daha d\u00fc\u015f\u00fck. T\u00fcrkiye’de onlar\u0131n var olduklar\u0131 bile kabul edilmez. T\u00fcrkiye’deki K\u00fcrtler’in ancak ve ancak T\u00fcrk olmaya hakk\u0131 var.” 1970’lerin sonlar\u0131nda siyasetle u\u011fra\u015fan \u015eerafettin El\u00e7i, s\u0131rf ”Ben bir K\u00fcrt’\u00fcm, T\u00fcrkiye’de K\u00fcrtler de var.\u2019\u2019 dedi\u011fi i\u00e7in iki y\u0131l \u00fc\u00e7 ay hapse mahkum edildi.<\/p>\n

Objektif ve demokratik bir grup oldu\u011funu iddia eden, devletin b\u00fcnyesindeki T\u00fcrk Demokrasi Vakf\u0131, 37 soruda benim halk\u0131m\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. K\u00fcrtler’in bir millet olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgularken, bir milletin biri ”objektif”, biri de ”subjektif” olmak \u00fczere iki \u00f6zelli\u011fini tan\u0131ml\u0131yor ve K\u00fcrtler’in iki bak\u0131mdan da millet say\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Bizim tarihi a\u015firet sistemimiz bizi bir millet gibi hissetmekten al\u0131koydu\u011fundan ”subjektif” testi kaybediyoruz. Bir\u00e7ok leh\u00e7e konu\u015ftu\u011fumuz ve \u00e7e\u015fitli dinlere inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in ”Objektif” testi de kaybediyoruz. Sanki K\u00fcrtler kendilerini bir millet gibi hissetse, T\u00fcrk hegemonyas\u0131 bize milli stat\u00fc verecekmi\u015f gibi… Nas\u0131l olur da, bu hislerin gizli tutulmas\u0131n\u0131 isteyenler, ayn\u0131 zamanda bu hislerin derecesini yarg\u0131layabilirler? Ayn\u0131 mant\u0131\u011fa g\u00f6re, T\u00fcrkler’in i\u00e7indeki Lazlar, \u00c7erkezler, T\u00fcrkmenler, Azeriler, Arnavutlar, Bosnal\u0131lar, Kafkasyal\u0131lar, Abazlar ve bir\u00e7ok etnik gruptan dolay\u0131 T\u00fcrkler’in milliyetleri de reddedilemez mi? E\u011fer T\u00fcrkler’in bir millet olup olmad\u0131\u011f\u0131 belli kurallara g\u00f6re ara\u015ft\u0131r\u0131lsayd\u0131, sonu\u00e7 T\u00fcrk fa\u015fistleri i\u00e7in hi\u00e7 de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmazd\u0131. K\u00fcrtler bir millet olsa da olmasa da, onlara itibar edilmeli ve onlara kar\u015f\u0131 adil olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

K\u00fcrtler’in T\u00fcrk k\u00f6kenden geldi\u011fini iddia eden T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerinin ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ayan beyan ortadad\u0131r: Bu insanlar Bulgaristan, \u00c7e\u00e7enistan ve Azerbaycan’daki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 ate\u015fli bir \u015fekilde savunurken, ne hikmetse \u0130ran ve Irak’ta katledilen K\u00fcrtler’i g\u00f6rd\u00fcklerinde sessiz kal\u0131yor hatta mutlu oluyorlar! Konu k\u00fclt\u00fcrel haklar oldu\u011funda K\u00fcrtler T\u00fcrk oluyor, fakat di\u011fer \u00fclkelerde zulme u\u011frad\u0131klar\u0131nda o kadar da T\u00fcrk de\u011filler nedense!<\/p>\n

Bizim bir az\u0131nl\u0131k stat\u00fcm\u00fcz bile yok. T\u00fcrk Siyasi Partiler Kanunu\u2019ndaki ”Az\u0131nl\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme” gibi sa\u00e7ma bir ba\u015fl\u0131\u011fa sahip olan bir madde \u015f\u00f6yle diyor: ”Siyasi partiler, milli, dini, hissi, \u0131rki ve leng\u00fcistik temellere dayanarak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nde az\u0131nl\u0131klar\u0131n oldu\u011funu iddia edemezler… T\u00fcrk\u00e7e’den ba\u015fka bir dil kullanamazlar… Fakat, parti yasalar\u0131n\u0131 ve programlar\u0131n\u0131, kanunla yasaklanm\u0131\u015f olanlar d\u0131\u015f\u0131ndaki yabanc\u0131 dillere terc\u00fcme edebilirler.” Peki Do\u011fu T\u00fcrkiye’deki o sava\u015flar, zorunlu g\u00f6\u00e7, mahkumlar ve ”yasakl\u0131 dil” ne olacak? Biz resmi olarak var de\u011filiz.<\/p>\n

Bir T\u00fcrk milliyet\u00e7isi olan Prof. Dr. Fahrettin K\u0131rg\u0131zo\u011flu’na g\u00f6re yok de\u011filiz. Bu profes\u00f6r, K\u00fcrtler’in eski T\u00fcrk a\u015firetleri i\u00e7indeki k\u00f6kenlerini nihayet buldu\u011funu iddia ediyor. Kitab\u0131nda bu ”ke\u015ffi” b\u00fcy\u00fck bir heyecanla anlatmakta. ”K\u00fcrt adl\u0131 kalabal\u0131k ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrk a\u015firetinin 5 farkl\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffettim.” Bu iddialar komik ve e\u011flenceli olabilirdi, tabii ki e\u011fer sonu\u00e7 binlerce K\u00fcrt erke\u011finin, kad\u0131n\u0131n\u0131n ve \u00e7ocu\u011funun ac\u0131 \u00e7ekmesi ve \u00f6lmesi olmasayd\u0131… ”D\u00fcnya\u2019n\u0131n hi\u00e7bir yerinde, K\u00fcrtler kadar b\u00fcy\u00fck bir insan grubu milli haklar\u0131ndan, kimliklerinden, \u0131rki ve leng\u00fcistik haklar\u0131ndan yoksun de\u011fil.”<\/p>\n

HALKIM K\u00dcLT\u00dcRLER\u0130N\u0130 VE D\u0130LLER\u0130N\u0130 REDDETMEYE ZORLANDI<\/strong><\/p>\n

Benim anadilim olan K\u00fcrt\u00e7e’nin varl\u0131\u011f\u0131, ony\u0131llard\u0131r b\u00fct\u00fcn dillerin, hatta Amazon ve Niagara kelimelerinin T\u00fcrk k\u00f6kenli oldu\u011funu iddia eden ”G\u00fcne\u015f Dil Teorisi”ni savunan \u0131rk\u00e7\u0131 T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan reddediliyor.<\/p>\n

Her ne kadar ”G\u00fcne\u015f Dil Teorisi” bug\u00fcn \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olsa da onun hayaleti, 1980’den sonra darbeci generaller taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan anayasada hala ya\u015f\u0131yor. T\u00fcrk Anayasas\u0131, benim dilimi ilgin\u00e7 bir \u015fekilde ”\u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve D\u00fc\u015f\u00fcncenin Yay\u0131m\u0131” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yasakl\u0131yor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paragrafta diyor ki:<\/p>\n

”Kanunlar taraf\u0131ndan yasaklanan hi\u00e7bir dil, ifadede ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin yay\u0131m\u0131nda kullan\u0131lamaz. Bu kurala ayk\u0131r\u0131 her yaz\u0131l\u0131 dok\u00fcman, kaset, video ve di\u011fer ifade y\u00f6ntemleri zaptedilmelidir…”<\/p>\n

Bir di\u011fer aldat\u0131c\u0131 ba\u015fl\u0131k, ”Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e’ye dair baz\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar, K\u00fcrt\u00e7e’nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile tan\u0131madan detayland\u0131r\u0131l\u0131yor: ”Kanunla yasaklanan dillerde yay\u0131n yap\u0131lamaz.” E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim haklar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan b\u00f6l\u00fcm ise K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi yasaklamay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor: ”E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir dil, T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na anadil olarak \u00f6\u011fretilemez.” Benim anadilime kar\u015f\u0131 olan fobi \u00e7ok ilgin\u00e7, ayr\u0131mc\u0131 parlementerler onun ismini telaffuz etmemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba g\u00f6steriyorlar. K\u00fcrt\u00e7e, Anayasa taraf\u0131ndan ”Yasakl\u0131 Dil” olarak belirtiliyor ve kanunlar K\u00fcrt\u00e7e’yi isim vermeden yasakl\u0131yor! Mesela, 1983 tarihli T\u00fcrk Ceza Kanunu K\u00fcrt\u00e7e’yi T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n anadili olarak yasad\u0131\u015f\u0131 say\u0131yor, yine ismini \u00f6zellikle anmadan. T\u00fcrk oligar\u015fisi ve askeri liderleri anadilimi isim vermeden yasaklamak i\u00e7in dahiyane yollar buluyorlar!<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet, 1988’de aileleriyle K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc isteyen Diyarbak\u0131r’daki mahkumlar\u0131n siyasi hapishane arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan organize edilen a\u00e7l\u0131k greviye birlikte bask\u0131lar\u0131 hafifletti. Ba\u015fbakan Turgut \u00d6zal sonunda ”\u00d6zelde K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fman\u0131n hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yok.” deyince bu b\u00fcy\u00fck bir cesaret bir kahramanl\u0131k olarak addedildi. Tabii ki, sadece \u00f6zelde! Bunun ard\u0131ndan 2932 say\u0131l\u0131 yasa 1991\u2019de de\u011fi\u015ftirildi ve di\u011fer bir yasa K\u00fcrt\u00e7e \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 hafifletti. Yeni yasa, K\u00fcrt\u00e7e’nin ”m\u00fczik, ses, video ve di\u011fer ifade bi\u00e7imleri”nde kullan\u0131lmas\u0131na izin verdi. Ne var ki, kamu binalar\u0131, e\u011fitim, yaz\u0131l\u0131 d\u00f6k\u00fcmanlar, filmler, radyo, TV ve mitinglerdeki yasak devam etti. Yar\u0131n bu kanunun ve uygulaman\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 ancak Tanr\u0131 bilir.<\/p>\n

Size g\u00fcny\u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez toplat\u0131lan ve yasaklanan K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131nlar\u0131n tam bir listesini veremeyece\u011fim. K\u00fcrt edebiyat\u0131 her zaman resmi imha \u00e7abalar\u0131na ve cezalara maruz kald\u0131. Anadillerinde yazmaya ve bunlar\u0131 yay\u0131nlamaya cesaret eden K\u00fcrtler daima kendilerini hapishanede buldular ve \u00f6zel T\u00fcrk i\u015fkencelerinin hepsini tatt\u0131lar. ”\u0130nsan Haklar\u0131 Tarihi” adl\u0131 kitab\u0131ndaki d\u00f6rt sayfal\u0131k ”K\u00fcrt Sorunu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yazar\u0131 olan Erol Anar, yay\u0131nc\u0131yla birlikte T\u00fcrkiye\u2019nin anti-ter\u00f6r yasalar\u0131na muhalefetten su\u00e7land\u0131. G\u00fcneydo\u011fuda b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir olan Diyarbak\u0131r’\u0131n eski ba\u011f\u0131ms\u0131z belediye ba\u015fkan\u0131 olan Mehdi Zana, yasa\u011fa kar\u015f\u0131 gelmenin bedelini a\u011f\u0131r \u00f6dedi. Se\u00e7ildikten \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra tutukland\u0131 ve askeri mahkeme taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckle su\u00e7land\u0131. Bir r\u00f6portajda, kimli\u011fini koruma m\u00fccadelesini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n

”Ben hapisteyken, di\u011fer baz\u0131 K\u00fcrtler duru\u015fmalarda K\u00fcrt\u00e7e \u015fahitlik yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Batman’dan bir grup PKK’l\u0131 K\u00fcrt\u00e7e konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in d\u00f6v\u00fcld\u00fc. Onlara \u015f\u00f6yle dedim: ‘Korkmay\u0131n, sizin \u00f6c\u00fcn\u00fcz\u00fc alaca\u011f\u0131m. Yar\u0131n duru\u015fmam var.’ Ertesi g\u00fcn gittim ve K\u00fcrt\u00e7e konu\u015ftum, fakat bunun \u00fczerine beni d\u00f6v\u00fcp d\u0131\u015far\u0131 att\u0131lar. Bu olaydan sonra neredeyse herkes K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ancak yetkililer \u00e7evirmen getirmedi. 1987’den 1991’e kadar d\u00f6vd\u00fcler beni… O g\u00fcn bu g\u00fcnd\u00fcr bir kelime bile T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmad\u0131m.”<\/p>\n

Her\u015feye ra\u011fmen, benim dilimin \u0131rk\u00e7\u0131 T\u00fcrk hegemonyas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterdi\u011fi direni\u015fin, efsanevi bir direni\u015f oldu\u011funa inan\u0131yorum. Askerlerin botlar\u0131 alt\u0131nda ezildikten, s\u00fcng\u00fclerle par\u00e7aland\u0131ktan ve zehirli kimyasallara bo\u011fulduktan sonra bile; K\u00fcrt\u00e7e kelimeler etrafa bir \u00e7i\u00e7ek, bir menek\u015fe gibi yay\u0131ld\u0131lar. Her sindirme hareketinden sonra, birka\u00e7 g\u00fcn daha hayatta kalmay\u0131 umarak ba\u015fka bir isimle \u00e7i\u00e7ek verdiler. Roja Velat (\u00dclke’nin G\u00fcne\u015f’i), Deng (Ses), Riya Newe (Yeni Yol), ”Yasakl\u0131 Dil”in yaz\u0131nsal buketlerinden yaln\u0131zca birka\u00e7\u0131d\u0131r. Kendal Nezan, Paris’teki K\u00fcrt Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn ba\u015fkan\u0131, bu \u00e7i\u00e7ekleri eken bah\u00e7\u0131vanlardan biri olarak K\u00fcrt fobisini \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor:<\/p>\n

”T\u00fcrkiye’de Frans\u0131zca, Almanca ve \u0130ngilizce e\u011fitim veren lise ve \u00fcniversiteler olmas\u0131na ra\u011fmen, n\u00fcfusun d\u00f6rtte birinin konu\u015ftu\u011fu K\u00fcrt\u00e7e dilinde e\u011fitim veren bir tane bile yok…. gazeteler, kitaplar ve g\u00f6rsel\/i\u015fitsel elektronik yay\u0131mlar yar\u0131m d\u00fczine T\u00fcrk\u00e7e olmayan dilde bulunuyor fakat K\u00fcrtler hala kendi dillerinde yay\u0131m yapam\u0131yor.”<\/p>\n

Hasan Cemal, \u00e7ok satan bir T\u00fcrk gazetesinin yazar\u0131, \u015f\u00f6yle diyor: ”Herkes dil kursu a\u00e7abilmelidir. Kendi \u015fark\u0131 ve haberlerini radyodan, televizyondan dinleyebilmelidir. Devletin buna destek olmas\u0131 gibi bir iste\u011fimiz yok, ama en az\u0131ndan k\u00f6stek olmas\u0131nlar.”<\/p>\n

MED-TV’nin hikayesi, bu b\u00f6lgenin k\u00fclt\u00fcrel asimilasyona kar\u015f\u0131 verdi\u011fi sava\u015ftan umudun kesilmedi\u011finin bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. MED-TV, Londra’daki D\u00fcnya’n\u0131n ilk ve tek K\u00fcrt\u00e7e uydu yay\u0131n\u0131 yapan televizyonu, Afrika’da konu\u015fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir uydu \u00fczerinden haberler, belgeseller, e\u011flence programlar\u0131 yay\u0131nlamakta ve K\u00fcrdistan’daki 30 milyon K\u00fcrt’e ula\u015fmaktad\u0131r. MED-TV’nin objektif olmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ve K\u00fcrdistan \u00fczerindeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 her boyutuyla yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, ”Bel\u00e7ika, \u0130ngiltere ve Almanya’daki anti-ter\u00f6rist polis taraf\u0131ndan st\u00fcdyolar\u0131 ya\u011fmaland\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 tutukland\u0131, mallar\u0131na el kondu. Muhabirleri Irak’ta kayboldu. T\u00fcrk yetkililer sinyalleri sabote etti.” T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti ayr\u0131ca K\u00fcrdistan’daki uydu \u00e7anaklar\u0131n\u0131 yok etti ve T\u00fcrk ordusu MED-TV’nin izlenmesini \u00f6nlemek i\u00e7in saat 17’de elektrikleri kesiyor. MED-TV m\u00fcd\u00fcr\u00fc Hikmet Tabak, T\u00fcrkiye’nin ”uydu ter\u00f6r\u00fc”ne ileti\u015fim teknolojisi alan\u0131nda meydan okuyarak \u015f\u00f6yle diyor: ”Hindistan’a, \u00c7in’e ve hatta Ay’a bile gitmek zorunda kalsak yay\u0131n\u0131m\u0131za devam edece\u011fiz!”<\/p>\n

Sadece K\u00fcrt dili de\u011fil, K\u00fcrt giysileri de yasakl\u0131. K\u00fcrt bayramlar\u0131na da aman verilmiyor. Benim halk\u0131m, her sene yeni y\u0131l\u0131 21 Mart’ta, yani bahar ekinoksunda kutlar, ve buna yeni y\u0131l anlam\u0131nda Newroz denir. T\u00fcrkler asla Newroz’u kutlamad\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet bunu kutlayanlar\u0131 tutuklayarak gelene\u011fin devam etmesini \u00f6nlemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcad\u0131. Mamafih, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti k\u00f6k\u00fc bu kadar derinlere inen bir gelene\u011fi zorla durduramayaca\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca, geri ad\u0131m att\u0131. Irk\u00e7\u0131 k\u00f6\u015fe yazar\u0131 ve siyaset\u00e7iler Newroz hakk\u0131nda yaz\u0131p konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar ve ani bir takla atarak bunu eski bir T\u00fcrk gelene\u011fi ilan ettiler. Birdenbire, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar eski T\u00fcrk edebiyat\u0131nda Newroz’un k\u00f6klerini ke\u015ffetmeye ba\u015flad\u0131lar. Bu olaydan sonra, dilbilimsel olarak bile T\u00fcrk’le hi\u00e7bir alakas\u0131 olmayan Newroz, resmi olarak kutlan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n

Cengiz \u00c7andar, devletin \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fczmin bir ele\u015ftirmeni, bu resmi ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnl\u00fck k\u00f6\u015fesinde \u015f\u00f6yle dile getirdi:<\/p>\n

”\u00dc\u00e7 ya da d\u00f6rt y\u0131l \u00f6ncesine kadar Newroz’un ‘bar\u0131\u015f’ ile hi\u00e7bir ilgisi yoktu; aksine, Newruz kutlamalar\u0131 \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu’da kanl\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7anlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131yordu. Son bir-iki y\u0131lda ise ‘Nevruz’ ya da ‘Newroz’ resmi bir bayram g\u00fcn\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.”<\/p>\n

”T\u00fcrkiye, devletin g\u00f6zetiminde ve kat\u0131l\u0131m\u0131yla Newroz’u kutlamaya ba\u015flayal\u0131 bir yada iki y\u0131l oldu. Mesela ba\u015fbakan Tansu \u00c7iller hastaneleri tefti\u015f ederken, kutlamalara da aktif olarak kat\u0131ld\u0131 ve yumurta f\u0131rlat\u0131p ‘ate\u015fin \u00fczerinden atlad\u0131.”’<\/p>\n

”…Bu yolla resmi olarak vaftiz edilen Newroz, K\u00fcrt k\u00f6kenleri de\u011fi\u015ftirilerek tuhaf bir bayram g\u00fcn\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.”<\/p>\n

”Ama K\u00fcrtler ate\u015fin \u00fczerinden atlayamaz. Bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan K\u00fcrtler kanlar i\u00e7inde kald\u0131. E\u011fer K\u00fcrtler ate\u015fin \u00fczerinden atlarsa bu b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00c7iller yapt\u0131\u011f\u0131nda ise ‘dostluk’ ve ‘kutlama’ olur.”<\/p>\n

”Mesela, \u00c7iller I\u011fd\u0131r’da devlet\u00e7e d\u00fczenlenen bir t\u00f6rende ate\u015fin \u00fczerinden atlarken, Diyarbekir, Ba\u011flar’da ate\u015fin \u00e7evresinden toplanan insanlar polis\u00e7e tutukland\u0131 ve ate\u015f s\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fc.”<\/p>\n

”K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 daha da ileri gitti ve ‘sar\u0131-k\u0131rm\u0131z\u0131-ye\u015fil’ Nevruz posterleri bast\u0131rd\u0131. Refah Partili bakan, bu renklerin Osmanl\u0131larca Uygur ve G\u00f6kt\u00fcrkler’den beri kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. B\u00f6ylelikle, bizim K\u00fcrtler’e ait bildi\u011fimiz bu renk kombinasyonu birdenbire T\u00fcrkle\u015ftirildi ve resmi renkler haline geldi…”<\/p>\n

T\u00fcrk devleti, ge\u00e7mi\u015f K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc sindirmek ad\u0131na yo\u011fun bir u\u011fra\u015f verdi. Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze zorla yok etmenin imkans\u0131z oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce de, \u0131rk\u00e7\u0131 T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc resmi olarak sahiplendi. B\u00f6ylelikle resmi ”G\u00fcne\u015f Dil Teorisi” diriltilerek ”G\u00fcne\u015f K\u00fclt\u00fcr” teorisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcrk generalleri bunun arkas\u0131nda oldu\u011fu s\u00fcrece, bunun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teori oldu\u011fu yads\u0131namaz.<\/p>\n

HALKIMIN \u00c7OCUKLARINA KEND\u0130 D\u0130LLER\u0130NDE \u0130S\u0130M VERMES\u0130 ENGELLEND\u0130<\/strong><\/p>\n

K\u00fcrt halk\u0131 kendi \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt ismi veremez; do\u011fum belgelerinde T\u00fcrk isimleri kullanmak zorundad\u0131rlar. \u0130ronik olarak, Bulgar h\u00fck\u00fcmetini Bulgar T\u00fcrkleri’ne ayn\u0131 \u015feyi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in protesto eden de yine bu h\u00fck\u00fcmettir.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet K\u00fcrt\u00e7e ve Ermenice isimlere sahip olan bir\u00e7ok kent, da\u011f ve nehrin ismini de\u011fi\u015ftireli \u00e7ok oldu. Mesela, benim do\u011fum belgemde do\u011fum yerim Bitlis’te bir kasaba olan ”Norsin” (Nor\u015fin diye okunur) olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yerli halk konu\u015fma dilinde hala bu ismi kullansa da, do\u011fum yerimin resmi ismi G\u00fcroymak olarak de\u011fi\u015ftirildi. Yani, benim \u015fu anda T\u00fcrkiye haritas\u0131nda bir do\u011fum yerim yok!<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti 1920’lerde kurulduktan hemen sonra bize T\u00fcrk\u00e7e soyadlar verildi. Anne taraf\u0131ma ”Mutlu,” Baba taraf\u0131ma ise ”Y\u00fcksel” soyad\u0131 verildi. Her ne kadar bu kelimelerin kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n verilmemesinden mutluluk duysam da, \u00fclkemin \u0131rk\u00e7\u0131 politikalar\u0131 bu mutlulu\u011fu elimizden almak ve y\u00fckseli\u015fimizi durdurmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba sarf etti.<\/p>\n

HALKIM KEND\u0130 TOPRAKLARININ ZENG\u0130NL\u0130KLER\u0130NDEN MAHRUM BIRAKILDI<\/strong><\/p>\n

Bu zenginlikler bombalara, biyolojik silahlara, zehirli gazlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve t\u00fcm bu olup bitene seyirci kalan Birle\u015fmi\u015f Milletler’in g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde k\u00f6ylerin \u00fczerine ya\u011fd\u0131. Ne zaman onlara bir dostluk eli ya da yard\u0131m eli uzansa, o eller halk\u0131ma ihanet etti. Onlar\u0131n hala insanl\u0131\u011fa, s\u00f6zde ”uygar” ve ”geli\u015fmi\u015f” D\u00fcnya’ya g\u00fcven duymalar\u0131 ger\u00e7ek bir mucize. Onlar, kaderleri, emperyalist g\u00fc\u00e7ler ve onlar\u0131n m\u00fcttefiklerinin entrikalar\u0131yla lanetlenmi\u015f insanlard\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin, K\u00fcrtler’in yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgeleri ony\u0131llard\u0131r ekonomik olarak g\u00f6rmezden geliniyor. Bu e\u015fitsizli\u011fi, \u00fclkeyi do\u011fu-bat\u0131 boyunca boydan boya ge\u00e7en herkes g\u00f6rebilir. T\u00fcrk yetkililer bunu asla reddetmiyorlar, ancak bunu \u00f6nemsiz g\u00f6stermeye ve bundan b\u00f6lgenin co\u011frafi konumunu (denize uzak olmas\u0131 gibi) sorumlu tutmaya meylediyorlar. Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu’ya uygulanan bu \u0131rk\u00e7\u0131 politika bir\u00e7ok K\u00fcrt’\u00fc daha iyi e\u011fitim almaktan ve mal m\u00fclk sahibi olmaktan al\u0131koydu.<\/p>\n

Milliyet Gazetesi, T\u00fcrk elitinin bir a\u011f\u0131zl\u0131\u011f\u0131, taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen anketin sonu\u00e7lar\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bariz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koydu. Anket, yaln\u0131zca K\u00fcrtler i\u00e7in daha iyi bir yer olan \u0130stanbul’u kapsamas\u0131na ra\u011fmen, kendini K\u00fcrt olarak tan\u0131mlayanlar\u0131n sosyal ve ekonomik alanda ne kadar d\u00fc\u015f\u00fck bir seviyede bulundu\u011funu ortaya koydu. ”Kendini T\u00fcrk olarak tan\u0131mlayanlar, ortalama olarak en fazla kazanca sahip b\u00f6l\u00fcm olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: 4,120,000 TL, 4.010.000’lik ortalaman\u0131n biraz \u00fcst\u00fcnde. Bunu kendini ”M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk” ya da ”M\u00fcsl\u00fcman” olarak tan\u0131mlayanlar izliyor: 3.820.000 TL. Sonra kendini T\u00fcrk olarak g\u00f6ren fakat ebeveynleri K\u00fcrt olanlar geliyor: 3.497.000 TL. Sonuncu s\u0131rada ise kendini K\u00fcrt olarak tan\u0131mlayanlar geliyor: 2.940.000 TL. Bu anketi d\u00fczenleyen gazetenin de pek hay\u0131rl\u0131 bir amac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeliyim. Bu gazete, K\u00fcrt sorununun siyasi ya da sosyal de\u011fil, yaln\u0131zca ekonomik oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 dramatize etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. T\u00fcrk oligar\u015fisi sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7arp\u0131tarak kendini aldatmaya meylediyordu. Bu onlara, onlar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fc, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve ahlaks\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n sonsuza dek s\u00fcrece\u011fine dair bir umut verebilir belki, fakat sorun g\u00fcnden g\u00fcne b\u00fcy\u00fcmektedir. Onlar\u0131n \u015feytani idaresinin ger\u00e7e\u011fi inkar\u0131, alkoliklerin ve su\u00e7lular\u0131n ger\u00e7e\u011fi inkar\u0131na benzemektedir. T\u00fcnellerinin sonunda hi\u00e7bir \u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n

Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu’daki sa\u011fl\u0131k sistemi de olduk\u00e7a c\u0131l\u0131zd\u0131r. 1993 verilerine g\u00f6re, Bat\u0131 Marmara’da 736 ki\u015fiye 1 doktor d\u00fc\u015ferken G\u00fcneydo\u011fu’da 2296 ki\u015fiye 1 doktor ve 20883 ki\u015fiye 1 di\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

HALKIM \u00d6LD\u00dcR\u00dcLD\u00dc, TOPLUCA KATLED\u0130LD\u0130, HAPSED\u0130LD\u0130 VE \u0130\u015eKENCEYE U\u011eRADI<\/strong><\/p>\n

Maryland’den senat\u00f6r Steny H. Hoyer, T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde ya\u015fayan halk\u0131ma ve onlar\u0131n atalar\u0131na Cumhuriyet’ten itibaren nelerin oldu\u011funa dair m\u00fckemmel bir \u00f6zet haz\u0131rlad\u0131. T\u00fcrkiye’nin Irak’a yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli askeri harekatlar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131r-\u00f6tesi operasyonlardan sonra ilan ettikleri zaferleri inkar edilemez bir ger\u00e7ek olarak tan\u0131mlayarak, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ilmesini talep etti:<\/p>\n

”T\u00fcrkiye’nin, K\u00fcrt sorununu i\u00e7eride \u00e7\u00f6zmek yerine, soruna s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde \u00e7\u00f6z\u00fcm ar\u0131yor olmas\u0131 trajik ve ironiktir. T\u00fcriye’deki 15 milyon K\u00fcrt, 1923’ten bu yana s\u00fcrekli zulme u\u011framaktad\u0131r. O g\u00fcnden bu yana 28 b\u00fcy\u00fck K\u00fcrt ayaklanmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. 1984’ten bu yana s\u00fcren son ayaklanmada ise 30.000 insan hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re 3185 K\u00fcrt k\u00f6y\u00fc bo\u015falt\u0131ld\u0131 ve neredeyse \u00fc\u00e7 milyon insan g\u00f6\u00e7e zorland\u0131. Durumun ciddiyetine ra\u011fmen, T\u00fcrkiye sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeye Uluslararas\u0131 K\u0131z\u0131l Ha\u00e7’\u0131n gelmesini engellemektedir. Bu sorun her y\u0131l milyarlarca dolarl\u0131k kayba neden olmakta ve b\u00f6lgenin ekonomik olarak kalk\u0131nmas\u0131 umutlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertmektedir.”<\/p>\n

Bir\u00e7ok K\u00fcrt ayd\u0131n\u0131 ve siyaset\u00e7isi, h\u00fck\u00fcmetin gizli ajanlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ya da T\u00fcrkiye’yi terk etmeye zorland\u0131. Musa Anter 1992, Meded Serhat 1994’te \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Serhat Bucak ve \u0130smet \u0130mset, hayatlar\u0131n\u0131n tehlikeye girmesi \u00fczerine \u0130ngiltere’ye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. \u0130smail Be\u015fik\u00e7i, T\u00fcrk halkbiliminde uzman bir antropoloji profes\u00f6r\u00fc, K\u00fcrt kimli\u011finde \u0131srar etmesi sebebiyle uzun y\u0131llar hapis yatt\u0131. Hatip Dicle, 1994’te milletvekili dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131larak T\u00fcrk ordusunun K\u00fcrt halk\u0131na uygulad\u0131\u011f\u0131 askeri zulm\u00fc protesto etti\u011fi gerek\u00e7esiyle 15 y\u0131l hapse mahkum edildi.<\/p>\n

Bir New York Times makalesi, T\u00fcrkiye’deki K\u00fcrt sorununun siyasi temelleri hakk\u0131nda hayli bilgilendiricidir:<\/p>\n

”Bir K\u00fcrt siyasi partisinin \u00fc\u00e7 eski milletvekili, \u015fu anda ter\u00f6rizme destek verdikleri su\u00e7lamas\u0131yla 15 y\u0131ll\u0131k hapis cezalar\u0131n\u0131 \u00e7ekmekteler. Onlardan biri olan Leyla Zana, T\u00fcrkiye’nin bask\u0131c\u0131 bir \u00fclke oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen gruplar taraf\u0131ndan bir kahraman olarak g\u00f6r\u00fclmektedir; destek\u00e7ileri, onun ismini Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc i\u00e7in bile \u00f6nermi\u015ftir…. Bn. Zana’n\u0131nkinin bo\u015flu\u011funu doldurmak i\u00e7in yeni bir K\u00fcrt partisi kurulduysa da ona da aman verilmedi. Ocak ay\u0131nda partinin ileri gelenleri tutukland\u0131 ve devleti y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla su\u00e7land\u0131lar. \u015eimdiye kadar 200’den fazla parti \u00fcyesi tutukland\u0131…. Ordunun izledi\u011fi, d\u00fc\u015fman\u0131n yararlanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn mahsul\u00fc ve ziraat \u00fcr\u00fcnlerini imha etme politikas\u0131 sava\u015f alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 kazand\u0131, fakat kalpleri ve beyinleri kazanamad\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, T\u00fcrkiye’ye yard\u0131m etmek isteyen Amerika ve di\u011fer devletler, T\u00fcrkiye’nin K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f nedeniyle D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tepki toplad\u0131lar.”<\/p>\n

T\u00fcrk yetkilileri McCarthycilik’ten bile daha k\u00f6t\u00fc olan resmi paranoya olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. K\u00fcrt sorunuyla ilgili her konu\u015fma, dilek\u00e7e, yaz\u0131 ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6steriler hemen savc\u0131lar\u0131n antenlerini dikmelerine yetiyor. Sonu\u00e7 olarak gazeteciler, yazarlar hatta milletvekilleri bu konudaki resmi politikaya ele\u015ftirdikleri i\u00e7in mahkemelik edildiler.<\/p>\n

Bir K\u00fcrt partisi olan Halk\u0131n Demokrasi Partisi (HADEP) yasakl\u0131 hale geldi\u011finde ve partinin 31 \u00fcyesi \u015fiddeti savunmak ve b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckle su\u00e7land\u0131\u011f\u0131nda, Washington K\u00fcrt Enstit\u00fcs\u00fc 11 Haziran 1997 tarihli mektupla T\u00fcrkiye’yi protesto etti: ”Kendini bir demokrasi olarak takdim eden NATO \u00fcyesi bir h\u00fck\u00fcmetin, uluslararas\u0131 tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015fmadan bu kadar bask\u0131c\u0131 \u00f6nlemler alabilmesi anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fildir.” S\u00f6z konusu mektup, Amerika h\u00fck\u00fcmetinin T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine ‘K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel taleplerine antidemokratik, askeri kar\u015f\u0131l\u0131klar vermemesi’ konusunda bask\u0131 yapmas\u0131n\u0131 istedi. Amerika, K\u00fcrtler konusunda \u00e7ifte standart uyguluyor: ”Irak’takiler ba\u015f cani Saddam H\u00fcseyin’in zavall\u0131 ve zulmedilmi\u015f kurbanlar\u0131, T\u00fcrkiye’dekiler ise potansiyel ba\u015fbelalar ve kontrol edilmesi gereken ter\u00f6ristler.”<\/p>\n

Neyse ki Avrupa Birli\u011fi, belki de b\u00f6lgenin yak\u0131n olmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ve toplu bir g\u00f6\u00e7ten korkarak, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n sorunlar\u0131na daha duyarl\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Avrupa Parlamentosu Leyla Zana’ya Sakharov \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc verdikten sonra, Avrupa Parlamentosu ge\u00e7enlerde T\u00fcrkiye’nin Leyla Zana ve di\u011fer K\u00fcrt politikac\u0131lar\u0131n\u0131n hapsedilmesine neden olan politikas\u0131n\u0131 ve s\u00fcregelen insan haklar\u0131 ihlallerini k\u0131nayarak halk\u0131m\u0131n ekonomik, sosyal, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm talebinde bulundu.<\/p>\n

K\u00dcRTLER: MEZOPOTAMYA’NIN YERL\u0130 HALKI<\/strong><\/p>\n

Frans\u0131z antropolojist Ernest Chantre, 1897’de 332 adet kafatas\u0131n\u0131 inceledikten sonra K\u00fcrt tipini \u015f\u00f6yle tan\u0131mlad\u0131:<\/p>\n

”K\u00fcrtler’in fizyonomisi vah\u015filik kokuyor: y\u00fcz \u00e7izgileri sert, pek parlak g\u00f6zleri k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00e7ekik. Erkekleri genellikle esmer, uzun, nahif ve s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir kuvvete sahip. Genelde yaln\u0131zca b\u0131y\u0131k b\u0131rak\u0131yorlar ve ba\u015flar\u0131na bazen devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe ula\u015fan bir sar\u0131k ba\u011fl\u0131yorlar. Ba\u015flar\u0131n\u0131 gururlu bir \u015fekilde dik tutuyorlar ve bak\u0131\u015flar\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 bir kibir hakim. Fazla g\u00fclm\u00fcyor, fazla konu\u015fmuyorlar.”<\/p>\n

Bir K\u00fcrt olarak, bu Frans\u0131z antropolojistinin halk\u0131m\u0131n nefesinde ve bak\u0131\u015flar\u0131nda ”vah\u015fili\u011fe” ve ”kibire” rastlamas\u0131na g\u00fclmekten kendimi alam\u0131yorum. K\u00fcrt topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal etmelerini hakl\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in, s\u00f6m\u00fcrgeciler belki de kendi yalanlar\u0131na inand\u0131lar. Bu insanlar nas\u0131l olur da, ”medeni” bat\u0131l\u0131lar onlar\u0131 yok etmek i\u00e7in s\u0131n\u0131rlar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerce \u00e7izilmi\u015f topraklar\u0131na kukla y\u00f6neticiler getirirken g\u00fcl\u00fcp konu\u015fabilirler? K\u00fcrtler’in kafataslar\u0131 y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k trajediden bihaber yabanc\u0131 antropolojistlerce \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcp bi\u00e7ilirken bu insanlar\u0131n nas\u0131l g\u00fcl\u00fcp konu\u015fmas\u0131n\u0131 bekleyebilirler?<\/p>\n

Bu sene, 1998, Med ordular\u0131n\u0131n Asurlular’a kar\u015f\u0131 Niniveh’te, Musul’un kuzeyinde elde ettikleri zaferle ba\u015flayan K\u00fcrt takviminde 2610’a denk gelmektedir. Dilbilimciler ve klasik tarih\u00e7iler genellikle k\u00f6klerimizi Medler’de, M.\u00d6. 1200 y\u0131llar\u0131nda orta Asya’dan gelip Zagroz da\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7evresine yerle\u015fen Farisiler’de buluyorlar. Hem Eski, hem de Yeni Ahit’te K\u00fcrtler’den bir\u00e7ok kez Medler diye bahsediliyor. Baz\u0131s\u0131 K\u00fcrtlerin soyunu Ukraynal\u0131 \u0130ndo-Avrupa halklar\u0131na dayand\u0131ran, baz\u0131s\u0131 Nuh’un gemisi A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131’na oturduktan sonra kurulan bir \u015fehri y\u00f6neten Melik K\u00fcrdim’e dayand\u0131ran bir\u00e7ok teori ve efsane var. Ancak bunlar\u0131n aras\u0131nda benim favorim, bizim S\u00fcleyman’\u0131n saltanat\u0131 s\u0131ras\u0131nda 400 bakirenin \u0131rz\u0131na ge\u00e7en \u015feytanlar\u0131n ve cinlerin torunlar\u0131 oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyen efsane! Despotlar yaln\u0131zca tarihi yazmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda K\u00fcrtler’i \u015feytanla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in efsaneler bile yaratm\u0131\u015flar.<\/p>\n

Halk\u0131m\u0131n anavatan\u0131 K\u00fcrdistan, Toros ve Zagros da\u011flar\u0131 \u00e7evresinde konu\u015flanm\u0131\u015f; T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak ve Suriye taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lgedir. K\u00fcrtler’in \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu baz\u0131 \u015fehirler Diyarbekir, Mu\u015f, Bitlis, Van (T\u00fcrkiye), Zakho, Amadiya, Musul, Erbil, Kerk\u00fck, S\u00fcleymaniye (Irak), Urumiye, Mahabad’d\u0131r (\u0130ran). T\u00fcrkiye’de yakla\u015f\u0131k 14 milyon (n\u00fcfusun y\u00fczde 20’si), \u0130ran’da 7 milyon, Irak’ta 4 milyon, Suriye’de 1 milyon, Ermenistan’da yar\u0131m milyon, L\u00fcbnan’da 100 bin, Almanya’da yar\u0131m milyon ve di\u011fer \u00fclkelerde 100 bin olmak \u00fczere D\u00fcnya’da toplam 27 milyon K\u00fcrt ya\u015f\u0131yor. Birle\u015fmi\u015f Milletler’de, n\u00fcfuslar\u0131 K\u00fcrtler’den daha az olan 135 \u00fclke var.<\/p>\n

K\u00fcrtler’de M\u00fcsl\u00fcmanlar ezici \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip, K\u00fcrtler’in y\u00fczde 85’i \u015eafii S\u00fcnniler’den olu\u015fuyor. K\u00fcrtler, yar\u0131m milyon Hanefi din g\u00f6revlisine i\u015f veren s\u00f6zde sek\u00fcler T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan dinsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. K\u00fcrtler i\u00e7inde Yezidilik dinine mensup k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k bulunuyor. Ayr\u0131ca baz\u0131 ateistler ve ruhbanlarca imal edilmi\u015f orta\u00e7a\u011f Arap \u00f6\u011fretilerini reddeden monoteistler var. Ben son gruba dahilim.<\/p>\n

K\u00fcrtler 7. y\u00fczy\u0131lda \u0130slam’\u0131 kabul ettiler. K\u00fcrt lideri Selahaddin, 12. y\u00fczy\u0131lda ha\u00e7l\u0131lara kar\u015f\u0131 verdi\u011fi kahramanca m\u00fccadeleyle efsanele\u015fti. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda da\u011f\u0131lmas\u0131yla birlikte geni\u015f topraklarda ulus devletleri zuhur etti. 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan hemen sonra b\u00f6lge bir\u00e7ok devrime tan\u0131k oldu.<\/p>\n

\u0130ran’daki K\u00fcrt Simko ayaklanmas\u0131 1921-22’de ger\u00e7ekle\u015fti. K\u00fcrt din adam\u0131 \u015eeyh Said \u00f6nderli\u011finde sek\u00fcler T\u00fcrk devletine kar\u015f\u0131 1925’te giri\u015filen ayaklanmay\u0131 1938’e kadar Koybun ve Dersim isyanlar\u0131 izledi. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra \u0130ran’da Komala adl\u0131 gizli bir K\u00fcrt partisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1945’te Barzani a\u015firetinin lideri Molla Mustafa Barzani Irak’ta K\u00fcrdistan Demokrat Partisi’ni (KDP) kurdu ve bir kalk\u0131nma ba\u015flatt\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l \u0130ran’da KDPI kuruldu. Bir y\u0131l sonra Mahabad K\u00fcrt Cumhuriyeti kuruldu. Bu ilk (ve \u015fimdilik son) K\u00fcrt \u00fclkesi ancak 1 y\u0131l ayakta kalabildi. 1947’de Barzani Sovyetler Birli\u011fi’ne \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131. 1952’de Irak’ta UKDP kurulurken K\u00fcrtler \u0130ran’da ayakland\u0131lar. 1958’deki askeri darbeden sonra Molla Mustafa Barzani Irak’a geri d\u00f6nd\u00fc. 1959’daki Kerk\u00fck katliam\u0131n\u0131, 1960’ta T\u00fcrkiye’deki askeri cuntaya kar\u015f\u0131 giri\u015filen ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve ayaklanmalar izledi. 1961’den 1970’e kadar, K\u00fcrdistan da\u011flar\u0131 Irak’\u0131n tahrikiyle ger\u00e7ekle\u015fip bast\u0131r\u0131lan alt\u0131 K\u00fcrt ayaklanmas\u0131n tan\u0131kl\u0131k etti.<\/p>\n

1970’te Irak devleti K\u00fcrtler’e sava\u015f ilan edip Sovyetler Birli\u011fi’yle yak\u0131nla\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye’deki askeri darbeden sonra, Ankaral\u0131 bir \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi olan Abdullah \u00d6calan, T\u00fcrkiye’deki milliyet\u00e7i rejime kar\u015f\u0131 K\u00fcrt direni\u015fini aya\u011fa kald\u0131rmak i\u00e7in K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi’ni (PKK) kurdu. 1974’te Barzani’nin \u00f6rg\u00fctledi\u011fi isyan Irak kuvvetleri taraf\u0131ndan 7. kez bast\u0131r\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’de Devrimci Do\u011fu K\u00fclt\u00fcr\u00fc Organizasyonlar\u0131 (DDKD) kuruldu. Irak’taki Baas rejimine kar\u015f\u0131 giri\u015filen KDP \u00f6nderli\u011findeki isyan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 \u00fczerine, Irak’taki bir a\u015firetin ba\u015f\u0131 olan Celal Talabani Yurtsever K\u00fcrdistan Birli\u011fi (PUK) ad\u0131nda ba\u015fka bir K\u00fcrt partisi kurdu. 1978’de PKK T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 gerilla sava\u015f\u0131na ba\u015flad\u0131. 1979’da Mustafa Barzani Amerika’da \u00f6ld\u00fc. Ayn\u0131 y\u0131l \u0130ran’daki s\u00f6zde \u0130slam Devrimi meydana geldi ve \u015eah’\u0131n K\u00fcrt az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutma politikas\u0131n\u0131, bu sefer Allah’\u0131n ve imamlar\u0131n ad\u0131yla devam ettirdi! 1979 ve 1980’de \u0130ran rejimine kar\u015f\u0131 giri\u015filen iki b\u00fcy\u00fck ayaklanma ac\u0131mas\u0131zca bast\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de 1980’de bir askeri darbe daha oldu ve siyasi partilerin da\u011f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Sonraki y\u0131l KDPI \u0130ran’da silahl\u0131 bir ayaklanmaya giri\u015fti, 1982 ve 1983’te de tekrar denedi. Ayn\u0131 y\u0131l NATO taraf\u0131ndan sa\u011flanan silahlarla donat\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk ordusu, kuzey Irak’ta K\u00fcrt gerillalar\u0131na kar\u015f\u0131 operasyonlar y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131. Do\u011fu taraf\u0131nda, \u0130ran K\u00fcrt kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 geri ald\u0131 ve PUK Irak h\u00fck\u00fcmetiyle bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131. T\u00fcrk, Irak ve \u0130ran h\u00fck\u00fcmetlerinin K\u00fcrt ayaklanmalar\u0131na kar\u015f\u0131 giri\u015ftikleri sald\u0131r\u0131 d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, Irak’\u0131n 1990’da Kuveyt’i i\u015fgal etmesine kadar devam etti. Bu d\u00f6nemdeki unutulmaz bir olay, Halep\u00e7e’de K\u00fcrtler’e kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. En az 5000 sivilin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Halep\u00e7e katliam\u0131n\u0131n tarihi 16 Mart 1988 idi: Saddam H\u00fcseyin’in, Amerika’n\u0131n b\u00f6lgedeki vurucu g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu bir d\u00f6nem.<\/p>\n

”16 Mart g\u00fcn\u00fc \u00f6\u011fleden sonra kentin \u00fcst\u00fcnde ilk Irak u\u00e7aklar\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc ve bombalar dolusu hardal gaz\u0131, sinir gaz\u0131 ve siyan\u00fcr ya\u011fd\u0131rd\u0131lar. Birka\u00e7 saat i\u00e7inde 5000 insan \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc ve bir o kadar\u0131 da kimyasal sald\u0131r\u0131n\u0131n etkisiyle yanm\u0131\u015f ve nefes almak i\u00e7in \u00e7abalar halde yerde yat\u0131yordu. Yerde \u00f6l\u00fc bir \u015fekilde yatan erkek, kad\u0131n ve \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir yara izi yoktu fakat y\u00fczleri oksijensizlikten e\u011fri b\u00fc\u011fr\u00fc olmu\u015ftu… Katliam\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve bat\u0131l\u0131 gazetecilerin birka\u00e7 g\u00fcn boy g\u00f6stermesine ra\u011fmen, bombalamaya g\u00f6sterilen uluslararas\u0131 tepki susturuldu… 8 y\u0131ll\u0131k \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131 son a\u015famaya girmi\u015fti, ve D\u00fcnya g\u00fc\u00e7leri \u0130ran’\u0131 destekliyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmek kayg\u0131s\u0131 ile Irak’\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 silah kulan\u0131m\u0131na cephe alma konusunda isteksiz davrand\u0131lar. Arap devletleri, ne olup bitti\u011fi konusunda bir \u015f\u00fcpheleri olmamas\u0131na ra\u011fmen Irak’\u0131n taraf\u0131nda kald\u0131lar. Bir K\u00fcrt m\u00fcmessil heyeti Kuveyt’ten masum insanlara kar\u015f\u0131 zehirli gaz kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 protesto etmesini istediklerinde ald\u0131klar\u0131 yan\u0131t \u015fu oldu: ‘Ne kullanmalar\u0131n\u0131 bekliyordunuz peki, g\u00fclsuyu mu?”<\/p>\n

Irak’a kar\u015f\u0131 giri\u015filen Amerika \u00f6nderli\u011findeki hava sald\u0131r\u0131s\u0131ndan sonra, K\u00fcrtler Irak’taki rejime kar\u015f\u0131 tekrar ayakland\u0131lar. K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7in, Irak’\u0131n hava kuvvetlerine kar\u015f\u0131 g\u00fcvenli s\u0131\u011f\u0131naklar yarat\u0131ld\u0131. C.I.A.’in cesaretlendirmesine ve verdi\u011fi s\u00f6zlere ve Bush’un, Amerikan hava kuvvetlerinin onlar\u0131 Irak helikopterlerinden koruyaca\u011f\u0131na dair verdi\u011fi g\u00fcvenceye kanan Irak K\u00fcrtleri, Ba\u011fdat’a kar\u015f\u0131 bir seferberlik ba\u015flatt\u0131. Fakat Amerika h\u00fck\u00fcmeti onlara bir kez daha ihanet etti. Yeis durumunda, bir K\u00fcrt grubu di\u011ferine ihanet etti ve Saddam’\u0131n tanklar\u0131, y\u00fczlerce K\u00fcrt muhalifi tutuklayarak ya da \u00f6ld\u00fcrerek K\u00fcrdistan’a girdi.<\/p>\n

1992’de, T\u00fcrkiye’nin do\u011fusundaki Newroz kutlamalar\u0131 T\u00fcrk askeri ve K\u00fcrt k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131nda kanl\u0131 bir \u00e7arp\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrk ordusu kuzey Irak’a rutin giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na devam ediyor. Sonraki sene PKK tek yanl\u0131 olarak ate\u015fkes ilan etti, fakat bu sadece bir y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. T\u00fcrk gazeteleri askeri harekatlar\u0131n devam etmesi i\u00e7in bast\u0131rd\u0131lar; ate\u015fkesi K\u00fcrt taraf\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na yordular. Cesur davranarak K\u00fcrt sorununa siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00f6neren Ba\u015fbakan \u00d6zal \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, K\u00fcrtler’in imhas\u0131 T\u00fcrk rejimi i\u00e7in tek \u00e7\u00f6z\u00fcm olmaya devam etti.<\/p>\n

K\u00fcrt partileri HEP ve DEP T\u00fcrk parlamentosunda birka\u00e7 sandalye kazand\u0131lar; fakat K\u00fcrt sorunu i\u00e7in askeri de\u011fil siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm talep ettiklerinde tutuklan\u0131p hapse at\u0131ld\u0131lar. Hapishanelerin K\u00fcrt siyaset\u00e7ileri, ayd\u0131nlar\u0131 ve gazetecileriyle doldurulmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrk ordusu \u00f6nemli K\u00fcrt liderlerini \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in gizli kontrgerillalar kullanmaktad\u0131r. Kontralar mezarlar\u0131 Halit G\u00fcngen, Cengiz Altun, Yahya Orhan, H\u00fcseyin Deniz gibi gazetecilerle, Musa Anter gibi yazarlarla, Mehmet Sincar gibi siyaset\u00e7ilerle doldurdular. Bu, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen K\u00fcrt ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n upuzun listesinin yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131d\u0131r. Son zamanlarda, T\u00fcrkiye’den \u0130talya’ya ve di\u011fer Avrupa \u00fclkelerine yap\u0131lan toplu K\u00fcrt g\u00f6\u00e7leri Avrupa \u00fclkelerini alarma ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n

K\u00dcRT D\u0130REN\u0130\u015e\u0130N\u0130N GELECE\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n

K\u00fcrt halk\u0131 hala \u0131rk\u00e7\u0131 sava\u015flarla, devrimlerle, isyanlarla, darbelerle, sald\u0131r\u0131larla, katliamlarla ve h\u00fccumlarla kana bulanm\u0131\u015f bir b\u00f6lgede ya\u015f\u0131yor. Halk\u0131m d\u00f6rt bask\u0131c\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131 \u00fclkenin aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f vaziyette. Onlar a\u015firetler aras\u0131 rekabet ve sava\u015flara son vermedik\u00e7e, uluslararas\u0131 adalet ve etik sorumluluklar\u0131n paran\u0131n rengi ve g\u00fc\u00e7 kadar pop\u00fcler konseptler olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde resmi lobiler kurmad\u0131k\u00e7a pek bir umut g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Princeton \u00dcniversitesi’nden Hukuk Profes\u00f6r\u00fc Richard Falk, bize bu ger\u00e7e\u011fi \u015f\u00f6yle hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n

”1918’de pek az ki\u015fi, Balfaur Deklarasyonu’ndaki m\u00fcphem Yahudi \u00fclkesi s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bir Yahudi Devleti’nin kurulmas\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n, tasdik edilmi\u015f, onaylanm\u0131\u015f K\u00fcrt ulusal kimli\u011finin bir K\u00fcrt devletine d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini tahmin edebilirdi. Buradan al\u0131nmas\u0131 gereken ders \u015fu ki: Ba\u015far\u0131 ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bu iki tamamen ayr\u0131 tecr\u00fcbenin herbiri, hem b\u00f6lgedeki, hem de \u00f6tesindeki sava\u015flarla \u015fekillenir ve bozulur. Belki de as\u0131l ders, sorunlu insanlar\u0131 ifade eden ve onlar\u0131 birle\u015ftiren odaklanm\u0131\u015f bir hareketin \u00f6nemidir. \u0130kincil bir ders de, jeopolitik bir suje olman\u0131n, s\u00fcrekli obje rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmeye ye\u011flenmesi gerekti\u011fidir.”<\/p>\n

Bat\u0131 \u00fclkelerinde, \u00f6zellikle de Kuzey Avrupa’da \u00e7ok say\u0131da K\u00fcrt var. \u0130nan\u0131yorum ki K\u00fcrdistan’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan K\u00fcrtler; sahip olduklar\u0131 entelekt\u00fcel, siyasi ve finansal kaynaklar\u0131 kullanarak; K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7in demokratik, \u00f6zg\u00fcr ve g\u00fcvenli bir ya\u015fam alan\u0131 yarat\u0131lmas\u0131yla sonu\u00e7lanacak uluslararas\u0131 bir hareket ba\u015flatmaya muktedirdirler.<\/p>\n

”Self-determinasyon”, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda uluslararas\u0131 hukukta bo\u015f bir ifadeydi. Fakat s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin boyut de\u011fi\u015ftirmesinin, gizli bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnmesinin ard\u0131ndan, uluslararas\u0131 topluluk etnik az\u0131nl\u0131klar bar\u0131nd\u0131ran devletlerin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde kafa yormaya ba\u015flad\u0131. Bir zamanlar s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan ”self-determinasyon” kavram\u0131 \u015fimdi ulus devletleri par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcp amibe \u00e7evirebilirdi.<\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler, 1960’ta ulus devletlerin b\u00f6l\u00fcnmesini \u00f6nlemek i\u00e7in yeni bir form\u00fcl buldu: ”Bir \u00fclkenin ulusal birli\u011fi ve b\u00f6lgesel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131smen ya da tamamen bozmaya y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcn eylemler Birle\u015fmi\u015f Milletler’in ilkelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.” Mamafih, 1970’teki Dost\u00e7a \u0130li\u015fkiler deklarasyonu ve 1993 Viyana Deklarasyonu ulus devletlerin s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi konusunda bir istisna getirdi. 1993 Viyana Deklarasyonu, g\u00fcvenli\u011fi yaln\u0131zca \u0131rk, din ve renk ayr\u0131m\u0131 yapmadan b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 temsil eden h\u00fck\u00fcmetler i\u00e7in ge\u00e7erli k\u0131ld\u0131. \u015eimdi ise uluslararas\u0131 hukuk alan\u0131nda, az\u0131nl\u0131klar\u0131n self-determinasyon talepleriyle devletlerin birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck taleplerini, self-determinasyonun do\u011fas\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetlerin do\u011fas\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak dengeleyen bir g\u00f6r\u00fc\u015f hakim. \u00dclkenin stabilitesini minimal \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyecek olanlardan kesin bir b\u00f6l\u00fcnmeye kadar de\u011fi\u015fen az\u0131nl\u0131k talepleri, devletlerin tam bir diktat\u00f6rl\u00fckten her\u015feyi kapsayan bir demokrasiye kadar de\u011fi\u015fen rejimleriyle dengelenecek. Rejim ne kadar otoriteryense, az\u0131nl\u0131klara o kadar hak tan\u0131nacak.<\/p>\n

Profes\u00f6r Fredric Kirgis, self-determinasyonun ne anlama geldi\u011fini\/gelebilece\u011fini ve neleri ama\u00e7layabilece\u011fini dramatize etmek i\u00e7in sekiz \u00f6rnek verdikten sonra devletlerin hakimiyet haklar\u0131yla az\u0131nl\u0131klar\u0131n self-determinasyon haklar\u0131 aras\u0131ndaki hassas dengeyi incelikle i\u015fliyor:<\/p>\n

”Bu tasar\u0131da, temsilci bir demokrasiden ayr\u0131lma hakk\u0131 talebi self-determinasyonun me\u015fru bir uygulamas\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmezken, demokrasi i\u00e7indeki yerli gruplar\u0131n kendi dillerini kullanma ve kendi k\u00fclt\u00fcrel pratiklerini hayata ge\u00e7irme taleplerinin dikkate al\u0131nmas\u0131na olumlu bak\u0131lmaktad\u0131r – her zaman self-determinasyon ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda olmasa da her ko\u015fulda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir. Aksine, bask\u0131c\u0131 bir diktat\u00f6rl\u00fckten ayr\u0131lma hakk\u0131 talebi me\u015fru kabul edilebilir. T\u00fcm ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 talepler e\u015fit derecede destabilize edici de\u011fildir. Bu ayr\u0131lma hakk\u0131 talebinin stabiliteyi bozma derecesi, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 grubun ay\u0131rmak istedi\u011fi b\u00f6lgeyle olan tarihi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi \u015feylere g\u00f6re de\u011fi\u015febilir.”<\/p>\n

T\u00fcrk demokrasisinin otoriteryen do\u011fas\u0131n\u0131 ve uluslararas\u0131 hukuktaki mevcut trendi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, K\u00fcrt az\u0131nl\u0131k ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 hedefleyen bir self-determinasyon i\u00e7in mi u\u011fra\u015f vermeli, yoksa otonomi T\u00fcrk \u00e7o\u011funlukla e\u015fit haklara sahip olmay\u0131 hedefleyen bir self-determinasyon i\u00e7in mi? K\u00fcrt halk\u0131, bu konuda fikir birli\u011fi i\u00e7inde de\u011fil. Profes\u00f6r Falk, ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 hedefleyen self-determinasyonun m\u00fcmk\u00fcn ama ula\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde:<\/p>\n

”K\u00fcrtler’in n\u00fcfusuna, geleneksel kimliklerine ve belirli topraklar\u0131yla en az 2000 y\u0131ll\u0131k ba\u011flar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ve K\u00fcrtler’in s\u00fcrekli olarak suistimal edilerek ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa tabii tutuldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda K\u00fcrtler’in ayr\u0131l\u0131k talep etmeye haklar\u0131 vard\u0131r. Fakat devletlerin ve muhalif jeopolitik kuvvetlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve K\u00fcrt hareketinin da\u011f\u0131n\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarsak, \u015fu an i\u00e7in K\u00fcrt taraf\u0131n\u0131n daha \u0131l\u0131ml\u0131 ve minimalist taleplerde bulunmas\u0131 daha ikna edici g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu se\u00e7imi yapma hakk\u0131 yaln\u0131zca K\u00fcrtler’in elindedir, ancak olas\u0131 bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k da yeni sorunlara yol a\u00e7abilir.”<\/p>\n

Ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 hedef alan bir direni\u015fin, sosyal ve siyasi konjonkt\u00fcre ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 konusunda hemfikirim. E\u011fer \u00fclkelerin birinden ayr\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn olsa bile, bu, di\u011fer kom\u015fu devletlerin kendi topraklar\u0131ndaki K\u00fcrtler hakk\u0131nda paranoyakla\u015fmas\u0131na neden olacakt\u0131r. Mesela Irak K\u00fcrtleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmaya yakla\u015fsa (ki oldu), T\u00fcrkiye, bir NATO \u00fcyesi ve stratejik \u00f6neme sahip bir \u00fclke olarak bunu engelleyebilir (ki, bu da oldu). ”K\u00fcrtler’e birileri ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurmalar\u0131 i\u00e7in toprak vermeye kalk\u0131\u015f\u0131rsa, bu T\u00fcrkiye ve m\u00fcttefikleri taraf\u0131ndan tehlikeli bir \u00f6rnek addedilerek engellenecektir. Bu da uluslararas\u0131 arenada, b\u00f6lgenin d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131n olas\u0131 siyasi ve ekonomik zararlar\u0131ndan duyulacak endi\u015fe nedeniyle muhalif bir bask\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n

Dahas\u0131 bir\u00e7ok K\u00fcrt ya ekonomik sebeplerden dolay\u0131, ya da T\u00fcrk ordusu taraf\u0131ndan zorlanarak T\u00fcrkiye’nin bat\u0131s\u0131na g\u00f6\u00e7 etti. \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir gibi b\u00fcy\u00fck \u015fehirler, \u00f6zellikle mahrumiyet b\u00f6lgelerinde b\u00fcy\u00fck bir K\u00fcrt n\u00fcfusunu bar\u0131nd\u0131r\u0131yorlar. Ayr\u0131ca K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler aras\u0131nda \u00f6nemli say\u0131da evlilik oldu. Resmi \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve \u0131rk\u00e7\u0131 organizasyonlar\u0131n s\u00fcrekli provokasyonlar\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrklerin \u00e7o\u011funlu\u011fu hala K\u00fcrtler’e d\u00fc\u015fmanl\u0131k beslemiyor. Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devleti, siyasi a\u00e7\u0131dan uygun olsa bile T\u00fcrkiye’nin bat\u0131s\u0131nda yeni bir hayata ba\u015flam\u0131\u015f bir\u00e7ok K\u00fcrt i\u00e7in istenmeyen bir durum olacakt\u0131r. K\u00fcrt direni\u015finin g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00f6kleri oldu\u011fu ve nihayetinde b\u00f6lgede otonomi sa\u011flamay\u0131 ba\u015faraca\u011f\u0131 konusunda David McDowall’la hemfikirim: ”Askeri yenilgiler sonucunda, K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi gelecek bahar uyanmak \u00fczere k\u0131\u015f uykusuna yatmaya meyillidir. \u00d6l\u00fcp gitmesi uzak bir ihtimaldir.”<\/p>\n

K\u00fcrdistan’\u0131n tarihi, K\u00fcrtler’in g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin asimilasyon ve soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri kahramanca dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve rejenerebilitelerinin bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. ”Otorite sahibi devletlerin neden K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fine \u015feytan g\u00f6z\u00fcyle bakt\u0131klar\u0131 sorgulanmal\u0131d\u0131r. Devletlerin sahiplendikleri, K\u00fcrt \u00fclk\u00fclerinin devletlerin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehdit etti\u011fi arg\u00fcman\u0131 en fazla k\u0131smen ikna edicidir zira otorite sahipleri \u00fc\u00e7 \u00fclkede de ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 K\u00fcrt gruplar\u0131 say\u0131ca \u00e7ok geride b\u0131rakmaktad\u0131rlar.” K\u00fcrt problemi, ev sahibi \u00fclkeler rejim olarak otoriteryenizmden vazge\u00e7ip demokrasiye y\u00f6nelmedikleri s\u00fcrece bu b\u00f6lgede var olmaya devam edecektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in konu\u015fmak gerekirse, bu \u00fclke K\u00fcrtler’in temel haklar\u0131n\u0131 reddetmeye devam ettik\u00e7e daha \u00e7ok \u015feyler kaybedecektir. K\u00fcrt sorununu s\u00fcng\u00fcler, tanklar ve bombalarla \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmak T\u00fcrkiye i\u00e7in ekonomik, siyasi ve sosyal a\u00e7\u0131dan pahal\u0131ya malolmu\u015ftur. Enflasyon ve i\u015fsizli\u011fin had safhada oldu\u011fu T\u00fcrkiye, bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na dahil olmak i\u00e7in pek hevesli olmas\u0131na ra\u011fmen insan haklar\u0131 konusundaki korkun\u00e7 sab\u0131kas\u0131ndan dolay\u0131 Avupa Birli\u011fi’ne girme hakk\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. T\u00fcrkiye yolunu \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f generallerine ger\u00e7ek g\u00f6revlerini \u00f6\u011fretebilirse bu yaln\u0131zca K\u00fcrt az\u0131nl\u0131k i\u00e7in de\u011fil; fakat T\u00fcrk \u00e7o\u011funluk i\u00e7in de \u00e7ok karl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Askeri \u00f6nderlerden, n\u00fcfuzlu gazetecilerden, b\u00fcy\u00fck patronlardan ve onlar\u0131n kukla siyaset\u00e7ilerinden olu\u015fan T\u00fcrk oligar\u015fisi K\u00fcrt direni\u015finden ba\u015fka bir cephe daha a\u00e7t\u0131. Sek\u00fclerli\u011fin T\u00fcrkiye’deki \u00e7arp\u0131k uygulamas\u0131 bir\u00e7ok yerli yurtta\u015f\u0131 yabanc\u0131la\u015ft\u0131rarak onlar\u0131 daha radikal olmaya zorlad\u0131. T\u00fcrk n\u00fcfusunun en az \u00fc\u00e7te biri \u0131l\u0131ml\u0131 dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri -okul ve \u00fcniversitelerde ba\u015flar\u0131na t\u00fcrban ba\u011flayabilmek gibi- y\u00fcz\u00fcnden b\u00fcy\u00fck bask\u0131 g\u00f6rd\u00fcler. Uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131, generaller T\u00fcrk politikas\u0131n\u0131 kontrol etti\u011fi s\u00fcrece T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fck bir risk alt\u0131nda olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye, n\u00fcfusunun hem dini, hem de K\u00fcrt kesimleriyle ayn\u0131 anda sava\u015fmaya muktedir de\u011fildir.<\/p>\n

Biz K\u00fcrtler, ge\u00e7mi\u015f ve mevcut jeopolitik konjonkt\u00fcr de\u011ferlendirildi\u011finde, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talebimizden vazge\u00e7meli ve otonomi ya da federal bir sistem i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. D\u00fcnya’n\u0131n gelece\u011fi birlik ve globalizmdedir. Bu strateji ayr\u0131ca uluslararas\u0131 destek de bulacak ve bizim i\u00e7in daha iyi i\u015fleyecek. Biz, Mezopotamya’n\u0131n yerli halk\u0131 olarak k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc, dilimizi, siyasi geleneklerimizi ve topraklar\u0131m\u0131z \u00fczerindeki haklar\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in usluslararas\u0131 hukuka s\u0131\u011f\u0131nmal\u0131y\u0131z. Birle\u015fmi\u015f Milletler’in yerli halklar konusundaki tan\u0131m\u0131 bizimle m\u00fckemmel bir uyum sa\u011flamaktad\u0131r:<\/p>\n

”Kendi b\u00f6lgelerinde i\u015fgal ya da kolonizasyon \u00f6ncesi geli\u015fmi\u015f milletlerle tarihi bir s\u00fcreklilik arz eden yerli topluluklar, halklar ve uluslar, kendilerini mevcut olarak b\u00f6lgede hakim bulunan grupladan ayr\u0131 tutabilir ya da onlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 saymaktad\u0131rlar. Bunlar toplulu\u011fun mevcut olarak bask\u0131n olmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar ve atalar\u0131ndan gelen topraklar\u0131n\u0131 ve etnik kimliklerini, bir halk olarak devaml\u0131l\u0131k arz eden mevcudiyetlerinin temeli olarak, kendi k\u00fclt\u00fcrel modellerine, sosyal kurumlar\u0131na ve yasal sistemlerine uygun olarak korumaya, geli\u015ftirmeye ve gelecek ku\u015faklara devretmeye azimlidirler.”<\/p>\n

Bizi Mezopotamya’n\u0131n yerli halk\u0131 k\u0131lan \u00f6\u011feler k\u00f6kl\u00fc tarihimiz, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, etnisitemiz ve atalar\u0131m\u0131zdan miras kalan topraklar\u0131m\u0131zd\u0131r. K\u00fcrtler’in yaln\u0131zca yerli bir halk olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir az\u0131nl\u0131k olarak da insan haklar\u0131 ihlal edilmektedir. T\u00fcrkiye, ”Etnik, dini ya da ling\u00fcistik az\u0131nl\u0131klar i\u00e7eren devletlerde, bu az\u0131nl\u0131klara mensup bulunan insanlar kendi topluluklar\u0131na mensup di\u011fer insanlarla beraber kendi k\u00fclt\u00fcrlerini ya\u015fatma, kendi dinlerini sahiplenip ona g\u00f6re ibadet etme ve kendi dillerini kullanma hakk\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lamazlar.” diyen Sivil ve Siyasi Haklara Dair Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme’yi a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal etmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkler kendileri olabilmeli, ama biz K\u00fcrtler de kendimiz olabilmeliyiz. Bizim T\u00fcrk\u00e7e’yi yasaklamak gibi bir iste\u011fimiz yok. T\u00fcrkler’den, kendilerinin K\u00fcrtler’in bir kabilesi olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemelerini beklemiyoruz. T\u00fcrkler’i, \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isimler vermeye zorlama gayesinde de\u011filiz. T\u00fcrk m\u00fczi\u011finden ve T\u00fcrk \u015fiirinden nefret etmek i\u00e7in bir nedenimiz yok. T\u00fcrk k\u00f6ylerini yak\u0131p y\u0131kmay\u0131 planlam\u0131yoruz. T\u00fcrkler’i g\u00f6\u00e7 etmeye zorlamaya niyetimiz yok.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin ve uluslararas\u0131 toplulu\u011fun, bizim kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ya\u015fatmak ve kendi dilimizi kullanmak konusunda serbest olmam\u0131za dair etik ve yasal bir sorumlulu\u011fu vard\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za kendi dilimizde isim ve e\u011fitim verebilmeliyiz. Devlet araya girmeden, m\u00fcdahale etmeden kendi bayramlar\u0131m\u0131z\u0131 kutlayabilmeliyiz. K\u00fcrt\u00e7e \u015fark\u0131 s\u00f6yleyebilmeli, K\u00fcrt\u00e7e yazabilmeliyiz. K\u00fcrdi k\u0131yafetlerimizi giyerek T\u00fcrk kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131 selamlayabilmeliyiz. Kentlerimiz askeri sald\u0131r\u0131lara kapal\u0131 olmal\u0131. Topraklar\u0131m\u0131z\u0131 terk etmeye zorlanmamal\u0131y\u0131z. Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 tasvip etmeyen insanlar olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmemeli ve hapsedilmemeliyiz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z ”Ne mutlu T\u00fcrk’\u00fcm diyene!” demek zorunda b\u0131rak\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n

Evet, ben bir K\u00fcrt’\u00fcm ve Allah’tan herkes i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve bar\u0131\u015f diliyorum.<\/p>\n

 <\/p>\n

******<\/strong><\/p>\n

Ocak 2006 y\u0131l\u0131nda 19.org Forumunda bu \u00e7eviri as\u0131ld\u0131ktan sonra as\u0131lan yorumlardan \u00f6rnekler:<\/strong><\/p>\n

HAL\u0130T<\/strong>:<\/p>\n

Trorge,<\/p>\n

Belki beni Edip Bey’in mukalliti olmakla su\u00e7layacaks\u0131n, ancak \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 3 nesil \u00f6teden beri T\u00fcrk kan\u0131 ta\u015f\u0131maktay\u0131m- s\u0131rf sen tatmin ol diye s\u00f6yl\u00fcyorum- ancak Edip A\u011fabey’in yanl\u0131\u015f bir\u015fey yazd\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131na varamad\u0131m. \u0130nsan hak ve h\u00fcrriyetlerine inanan eski bir liberal oldu\u011fum i\u00e7indir belki de, Quebec ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131na dahi m\u00fcsaade eden Kanada sisteminde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi, K\u00fcrt ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131na dahi ifade ve \u00f6rg\u00fctlenme haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131ndan yanay\u0131m. Sen, Atat\u00fcrk’\u00fcn Nutuk’ta ‘Kan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yandan ba\u015fkas\u0131na g\u00fcvenme!’ dedi\u011fini, Adalet Bakan\u0131 Mahmut Esat Bozkurt’un ‘Atat\u00fcrk \u0130htilali’ adl\u0131 kitapta yazd\u0131\u011f\u0131 herzeleri biliyor musun? K\u00fcrt, sistematik bir bi\u00e7imde, Cumhuriyet tarihi boyunca asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn al\u0131nabilecek tek ger\u00e7ek\u00e7i tedbir, K\u00fcrtlerin t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi haklar\u0131n\u0131n tan\u0131narak, radikal militer \u00f6rg\u00fctleri silahs\u0131zland\u0131rmak olabilir. Sayg\u0131lar.<\/p>\n

YAS\u0130N<\/strong>:<\/p>\n

Edip Y\u00fcksel’in yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131dan haberim vard\u0131 fakar ingilizcemin yetersizli\u011fi nedeniyle yaz\u0131y\u0131 okumam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki \u00e7eviriyi okudum. Bu kadar\u0131n\u0131 tahmin etmiyordum a\u00e7\u0131kcas\u0131.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 6 y\u0131ld\u0131r bu forumu takip ediyorum ve zaman zaman da yaz\u0131yorum.<\/p>\n

S\u00f6z konusu yaz\u0131 art\u0131k klavyemle www.19.org adresini yazmayaca\u011f\u0131m anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor benim i\u00e7in.<\/p>\n

Bu forumda bulundu\u011fum s\u00fcre i\u00e7inde haddi a\u015fan ifadelerim olmu\u015fsa, birilerini k\u0131r\u0131p d\u00f6km\u00fc\u015fsem kusura bakmas\u0131nlar ve haklar\u0131n\u0131 helal etsinler.<\/p>\n

Allah’a emanet olun.<\/p>\n

ED\u0130P<\/strong>:<\/p>\n

Yasin: Ben “o bir T\u00fcrk” veya “o bir \u0130ngliz” diye hi\u00e7 bir kimseyi dostluk listemden silmedim. Zira ben m\u00fcsl\u00fcman bir K\u00fcrd\u00fcm. Sen iddia etti\u011fin gibi bir m\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk olsayd\u0131n “o bir K\u00fcrt” diye bir insan\u0131 listenden silemezdin. Irk\u0131 ne olursa olsun, \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131n \u015ferrinden Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. Selam.<\/p>\n

YAS\u0130N<\/strong>:<\/p>\n

Selam, Bu yaz\u0131y\u0131 bir zamanlar ben de k\u0131smen okumu\u015ftum ve bir hayli tepki g\u00f6stermi\u015ftim.<\/p>\n

K\u00fcrt b\u00f6l\u00fcc\u00fc hareketine bundan daha iyi hizmet eden bir yaz\u0131 olamaz. Edip Y\u00fcksel a\u00e7\u0131k\u00e7a bat\u0131 kamuoyunun dikkatini b\u00f6lgenin bu meselesine \u00e7ekmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015f. Bunu ba\u015farmak i\u00e7in de maalesef T.C.’ye adeta 2. bir Geceyar\u0131s\u0131 Ekspresi denemesi yaparcas\u0131na ac\u0131mas\u0131zca iftira etmeye tenezz\u00fcl ediyor.<\/p>\n

Tabii ayn\u0131 \u015fekilde PKK ger\u00e7e\u011fi de bilin\u00e7li bir \u015fekilde kamufle edilmi\u015f ve d\u00fcnyan\u0131n en ac\u0131mas\u0131z ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ad\u0131yla ter\u00f6r kelimesi bir kez bile yanyana an\u0131lm\u0131yor.Tam tersine PKK’n\u0131n adeta T.C.’nin fa\u015fist uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 zorunlu olarak kuruldu\u011fu ve K\u00fcrt k\u00f6kenlileri temsil etti\u011fi izlenimi kas\u0131tl\u0131 olarak verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.Tabiki PKK’n\u0131n yay\u0131n organ\u0131 MED-TV’de ovg\u00fclerden pay\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f:<\/p>\n

“MED-TV’nin hikayesi, bu b\u00f6lgenin k\u00fclt\u00fcrel asimilasyona kar\u015f\u0131 verdi\u011fi sava\u015ftan umudun kesilmedi\u011finin bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Edip Y\u00fcksel siyasi a\u00e7\u0131dan T\u00fcrkiye’nin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ancak T\u00fcrkiye’nin bat\u0131s\u0131nda yeni bir hayata ba\u015flam\u0131\u015f bir\u00e7ok K\u00fcrt’\u00fcn rahat\u0131 ka\u00e7mas\u0131n diye bunun uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor:<\/p>\n

“Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devleti, siyasi a\u00e7\u0131dan uygun (m\u00fcmk\u00fcn) olsa bile T\u00fcrkiye’nin bat\u0131s\u0131nda yeni bir hayata ba\u015flam\u0131\u015f bir\u00e7ok K\u00fcrt i\u00e7in istenmeyen bir durum olacakt\u0131r. K\u00fcrt direni\u015finin g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00f6kleri oldu\u011fu ve nihayetinde b\u00f6lgede otonomi sa\u011flamay\u0131 ba\u015faraca\u011f\u0131 konusunda David McDowall’la hemfikirim: ‘Askeri yenilgiler sonucunda, K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi gelecek bahar uyanmak \u00fczere k\u0131\u015f uykusuna yatmaya meyillidir. \u00d6l\u00fcp gitmesi uzak bir ihtimaldir.”’<\/p>\n

Tabi millet,bayrak ve milliyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 fikirleri belli olan Say\u0131n Y\u00fcksel’in yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zler onun ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n

Bu yaz\u0131 maalesef sadece b\u00f6lgedeki 4 devlette ya\u015fayan K\u00fcrt k\u00f6kenli insanlar\u0131n menfaatlerine konsantre olmu\u015f ve b\u00f6lgenin genel menfaatlerini zerre umursamayan bir k\u00fcrt milliyet\u00e7isinin kaleminden \u00e7\u0131kma oldu\u011funu her c\u00fcmlesiyle belli ediyor. Selam.<\/p>\n

HAMZA MUTLU:<\/strong><\/p>\n

Yaa Yasin karde\u015f, i\u015fte b\u00f6\u00f6le…<\/p>\n

Biz burada aylard\u0131r bir yerlerimiz y\u0131rtt\u0131k, “a\u011fa pekeke’lidir, etnik milliyet\u00e7idir” diye. Bizi sollamad\u0131n\u0131z. Biz de bunlar\u0131 herhalde bir yerlerimizden uydurmuyorduk dimi. Biz de bu yaz\u0131lar\u0131 okuduk ta s\u00f6yledik.<\/p>\n

Sen de hakk\u0131n\u0131 helal et karde\u015f..<\/p>\n

Allah’a emanet ol.<\/p>\n

TRORGE:<\/strong><\/p>\n

Selam Yasin,<\/p>\n

Senin a\u011fz\u0131ndan bu s\u00f6zleri duymak beni ger\u00e7ekten \u00e7ok mutlu etti. Bu \u00e7eviri i\u00e7in \u00e7ok yo\u011fun bir d\u00f6nemimde olduk\u00e7a fazla zaman harcad\u0131m ama de\u011fmi\u015f demek ki. Sen \u00e7ok iyi niyetli bir insans\u0131n sevgili Yasin, ve son zamanlarda baz\u0131 tilkilerin seni yeniden di\u015flerinin aras\u0131na ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek beni ger\u00e7ekten \u00fcz\u00fcyordu. Zarar\u0131n neresinden d\u00f6n\u00fclse kard\u0131r.<\/p>\n

L\u00fctfen bu foruma yazmay\u0131 b\u0131rakma.<\/p>\n

ZAZAX:<\/strong><\/p>\n

Molla edip kardes bu yaziyi 98 de yazmistir ozamain piskoljisyle yazmistir<\/p>\n

FIGHTER:<\/strong><\/p>\n

E. Y\u00fckseli “Evet, Ben Bir K\u00fcrd\u00fcm” makalesini yazmaya iten as\u0131l neden Amerika’ya g\u00f6\u00e7t\u00fckten sonra annesiyle telefonda konu\u015famamas\u0131ym\u0131\u015f. O y\u00fczden sinirle yazm\u0131\u015f.<\/p>\n

http:\/\/19.org\/forum\/index.php\/m\/32639\/905\/#msg_32639<\/a><\/p>\n

E\u011fer fikirlerinin de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6ylese elbette ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterilir. Erdo\u011fan bile eski s\u00f6yledikleri i\u00e7in “\u00e7ok ileri gitmi\u015fim” deyip bir yerde \u00f6z\u00fcr diledi. Ancak E.Y\u00fcksel hala hi\u00e7bir s\u00f6yledi\u011finden d\u00f6nm\u00fc\u015f de\u011fil. Bu i\u015flerin \u015fakas\u0131 yok Zaza. Bu \u00fclkede 10000 ler \u00f6ld\u00fc. Bu i\u015fin hi\u00e7 \u015fakas\u0131 yok. slm<\/p>\n

ZAZAX<\/strong>:<\/p>\n

Yani ne degistirecek ki bu? Ben bu yazida ne bir pkk propagandasi g\u00f6r\u00fcyorum nede abartma\u2026 Biraz kirolukdan gelen acilarin cocugu felsefesi gizli birazda ajitasyon k\u00fcrtleride cok gevrek masum halk olarak g\u00f6stermis aklinca sene 98 de kendince bir k\u00fcrt tarihi \u00f6zeti yapmis.. bir cok seyide dogru yazmis.. ama mesela bedirhan asiretinin 1800 yillarinda zavalli yezidileri ve asuruileri nasil katl etmis osmanliya nazire yapmis bunu k\u00fcrt tarihine eklememis..<\/p>\n

hem sizler ne diye zipzipliyorsunuz anlamiyorum..<\/p>\n

yani fasist bir zihniyetin yilalrca t\u00fcrkiyemizde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fcg\u00fc cirit attigi yalanmi ? gidin bizim elazigin k\u00f6ylerini gezin k\u00f6yler kasabalar daglarin taslarin cift ismi var bir binlerce yillik ismi birde d\u00f6tten atmaca masa basinda sonradan t\u00fcrk olmus memur olmus devleti oyuncak yapmis zihniyetin..yani fascho zihniyetin zoraki yumurtladigi isimler… bu bile aslinda kiyametin kopmasina sebebdir…lakin dogu halki yasadigi cetin cofraydan dolayi biraz sabirli ve kaderci bir halkdir..<\/p>\n

basbakanin okul arkadasi molla edip kardes bu yaziyi 98 de yazmistir ozamain piskoljisyle yazmistir ..ozamanlar apo yakalanmamisti tayyip talibanin dizi \u00f6n\u00fcnde oturmayi hayal ederdi k\u00fcrt devleti diye fantasi yaapan sapik insanlar t\u00fcremisti t\u00fcrk generallari dayayin silahi kovun ky\u00f6lerden buralara ahiskakali t\u00fcrkleri getirip yerlestirelim hayalleri kurardi..yani acili sancili yillardi..<\/p>\n

artik avrupaya giriyoruz tayyip bile degismis edipde bu k\u00fcrt islam tarihini yeniden elden gecirecek zamanin sartlarina g\u00f6re d\u00fczeltmeler yapicakdir..<\/p>\n

adam k\u00fcrtse k\u00fcrt birsey yapamayiz..hic degilse karakterli k\u00fcrtlerde bak d\u00f6nek yumusak ibo ben t\u00fcrk\u00fcm derken paralari g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken programlari reyting rekoru kiran yildiz tilbe ben k\u00fcrd\u00fcm dedi aslini red eden haramzadedir dedi karinin programlarini kaldirdilar..apo anam t\u00fcrkodur kiro babo anoma atlamistir dedi bak yari t\u00fcrk oldugu icin imralida herg\u00fcn tassak kebabi yapiyor…<\/p>\n

aaaa l\u00fc\u00fctfen kendinize gelin mongolidligin l\u00fczumu yok! gerceklerle y\u00fczy\u00fcze gelmeyi \u00f6grenin artik …-.-<\/p>\n

TRORGE<\/strong>:<\/p>\n

Makale kakk\u0131nda \u015fimdilik bir yorum yapmayaca\u011f\u0131m, fakat \u00e7eviri hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebilirim: \u00d6ncelikle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca objektif davranmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7evirisinden \u015f\u00fcpheli oldu\u011fum birka\u00e7 c\u00fcmle oldu\u011funu da s\u00f6yleyebilirim. \u00d6zellikle makalenin sonlar\u0131nda, hukuk terimlerinin a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yerde lise seviyesinde \u0130ngilizce’yle i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayarak baz\u0131 tahminler yapmak zorunda kald\u0131m Yine de kesinlikle tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131 kaybetmedi\u011fimi vicdan\u0131m rahat olarak s\u00f6yleyebilirim. \u015eunu da belirteyim ki makale genel olarak k\u00f6t\u00fc bir \u0130ngilizce ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131 yerlerde ciddi mu\u011flakl\u0131klar ve anla\u015f\u0131lmazl\u0131klar vard\u0131. Baz\u0131 c\u00fcmlelerde bir ya da birka\u00e7 kelimenin unutulmu\u015f olmas\u0131 anlamay\u0131 imkans\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, makalenin genel ba\u011flam\u0131nda yorum yaparak kendim tamamlamak ya da d\u00fczeltmeler yapmak zorunda kald\u0131m. Yine de olduk\u00e7a g\u00fczel bir \u00e7eviri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

ED\u0130P: <\/strong><\/p>\n

Te\u015fekk\u00fcr ederim trorge. Fa\u015fist viruslerle malul beyninle objektif olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in; b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ekmi\u015fsindir Ancak, benim \u0130nglizcemi k\u00f6t\u00fc olarak de\u011ferlendirmen senin ya objektiflik iddianda samimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya “fa\u015fist ho\u015faftan ne anlar?” atas\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frulam\u0131\u015f oldu\u011funu ortaya koyuyor. \u00a0Hangisi?<\/p>\n

Sadece ilk sat\u0131rlar\u0131na bakt\u0131m ve “T\u00fcrk\u00e7e yazan bir yazar<\/strong>” ifadesini g\u00f6rd\u00fcm. B\u00f6yle bir ifadenin bana ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fim i\u00e7in \u0130nglizce yaz\u0131ma bakay\u0131m dedim. Orada “a Turkish author<\/strong>” yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n

“bir T\u00fcrk yazar<\/strong>” diye do\u011fru \u00e7evirece\u011fine, bu basit ifadeyi niye “T\u00fcrk\u00e7e yazan bir yazar” (An author who writes in Turkish veya A Turkish writing author), diye \u00e7evirdi\u011fini merak etmiyorum. Zira, kafandaki fa\u015fist vir\u00fcslerin g\u0131d\u0131klamas\u0131 sonucu beni T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 bir K\u00fcrt milliyet\u00e7isi g\u00f6stermek istiyorsun. Daha yaz\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m “A Turkish author” ifadesini do\u011fru \u00e7evirdi\u011finde, kafal\u0131r\u0131n\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 vir\u00fcslere kapt\u0131rmayanlar\u0131n, benim senin gibi tak\u0131nt\u0131lar\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacaklar\u0131ndan korktun.<\/p>\n

\u00c7evirinin ba\u015f\u0131ndaki sunu\u015f yaz\u0131s\u0131n\u0131n ilk paragraf\u0131nda okuma \u00f6z\u00fcrl\u00fc kafadarlar\u0131n\u0131 etkilemek i\u00e7in makalenin mesaj\u0131n\u0131 tahrif ederek sunmakla hi\u00e7 de objektif biri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 isbatlam\u0131\u015f bulunuyorsun. Bir fa\u015fistin objektif olmas\u0131 bir bozkurtun insan olmas\u0131 kadar e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir olayd\u0131r. Selam,<\/p>\n

TRORGE:<\/strong><\/p>\n

Yani, g\u00fclsem mi, a\u011flasam m\u0131 bilemiyorum art\u0131k… \u0130nan\u0131r m\u0131s\u0131n, oray\u0131 \u00e7evirirken b\u00f6yle bir tepki verece\u011fin akl\u0131ma gelmi\u015fti. Ama yine de do\u011fru bildi\u011fim gibi \u00e7evirdim. Takdir ehl-i forumundur.<\/p>\n

\u00d6b\u00fcr \u00e7irkin s\u00f6zlerini ise aynen sana iade ediyorum.<\/p>\n

G\u00dcD\u00dcLEMEYEN:<\/strong><\/strong><\/p>\n

Belki beni Edip Bey’in mukalliti olmakla su\u00e7layacaks\u0131n, ancak \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 3 nesil \u00f6teden beri T\u00fcrk kan\u0131 ta\u015f\u0131maktay\u0131m- s\u0131rf sen tatmin ol diye s\u00f6yl\u00fcyorum- ancak Edip A\u011fabey’in yanl\u0131\u015f bir\u015fey yazd\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131na varamad\u0131m. \u0130nsan hak ve h\u00fcrriyetlerine inanan eski bir liberal oldu\u011fum i\u00e7indir belki de, Quebec ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131na dahi m\u00fcsaade eden Kanada sisteminde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi, K\u00fcrt ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131na dahi ifade ve \u00f6rg\u00fctlenme haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131ndan yanay\u0131m. Sen, Atat\u00fcrk’\u00fcn Nutuk’ta ‘Kan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yandan ba\u015fkas\u0131na g\u00fcvenme!’ dedi\u011fini, Adalet Bakan\u0131 Mahmut Esat Bozkurt’un ‘Atat\u00fcrk \u0130htilali’ adl\u0131 kitapta yazd\u0131\u011f\u0131 herzeleri biliyor musun? K\u00fcrt, sistematik bir bi\u00e7imde, Cumhuriyet tarihi boyunca asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn al\u0131nabilecek tek ger\u00e7ek\u00e7i tedbir, K\u00fcrtlerin t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi haklar\u0131n\u0131n tan\u0131narak, radikal militer \u00f6rg\u00fctleri silahs\u0131zland\u0131rmak olabilir.<\/p>\n

TRORGE:
\n<\/strong>
\nSelam g\u00fcd\u00fclemeyen,<\/p>\n

\u00d6ncelikle damarlar\u0131nda akan kan\u0131n benim i\u00e7in hi\u00e7bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeni isterim. Hi\u00e7bir insan herhangi bir \u0131rka y\u00fczde ka\u00e7 oran\u0131nda dahil oldu\u011funu bilemez. B\u00f6yle bir tespit anlams\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Atat\u00fcrk’e gelince, \u015fimdi ben sana Atat\u00fcrk’\u00fcn bunun tam aksi istikamette bir\u00e7ok s\u00f6z\u00fcn\u00fc de g\u00f6sterebilirim. Ama ne de\u011fi\u015fir ki? Ben bir Atat\u00fcrk putperesti de\u011filim. \u00d6lm\u00fc\u015fleri art\u0131k mezarlar\u0131nda rahat b\u0131raksak olmaz m\u0131? Benim i\u00e7in \u00f6nemli olan, bu \u00fclkenin \u00e7ok sa\u011flam bir kurulu\u015f felsefesine sahip oldu\u011fudur. \u0130stersen bunu tart\u0131\u015fabiliriz. Tabii ki, ismini telaffuz etti\u011fin di\u011fer adam\u0131n dediklerinin de herhangi bir \u00f6nemi yok. L\u00fctfen beni ele\u015ftireceksen, bir birey olarak ele\u015ftir. Madem bir liberalsin, insan haklar\u0131ma sayg\u0131 duyman\u0131 ve bana iftira atmaman\u0131 bekliyorum. \u015eunu bil ki ben herhangi bir siyasi gruba dahil de\u011filim. Ayr\u0131ca hayat\u0131mda b\u0131rak benimle benzer d\u00fc\u015f\u00fcnen birini, benimle bir \u015fekilde alakal\u0131 fikirlere sahip bir tek ki\u015fi bile g\u00f6rmedim, tan\u0131mad\u0131m. Neredeyse b\u00fct\u00fcn tan\u0131d\u0131klar\u0131m, hatta en yak\u0131nlar\u0131m bile benim \u0131rk\u00e7\u0131 ve \u015feriat\u00e7\u0131 oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve fikirlerime tepki duyuyor (kalan bir-iki ki\u015fi de benimle paralel g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip sanma, yaln\u0131zca kendi halime b\u0131rak\u0131lmam gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar ), yani Edip Y\u00fcksel gibi her hareketimi savunacak onlarca insan yok etraf\u0131mda. Bu y\u00fczden bari sen biraz ”merhamet” g\u00f6ster ve beni su\u00e7layacaksan da l\u00fctfen sadece a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yledi\u011fim \u015feylerle su\u00e7la.<\/p>\n

Quebec \u00f6rne\u011fini vermi\u015fsin. Ama san\u0131yorum ki bundan ba\u015fka pek bir fazla \u00f6rnek g\u00f6steremeyeceksin. D\u00fcnya’da y\u00fczlerce ulus devlet var, Avrupa’da da bir\u00e7ok ulus devlet var. Hangisinde b\u00f6yle bir referandum yap\u0131ld\u0131? Edip Y\u00fcksel’in makalesini okudun mu bilmiyorum ama 1993 Viyana Deklarasyonu’ndan bahsetmi\u015f. Bu deklarasyonda, uluslararas\u0131 hukukta bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n bir ulus-devletten ayr\u0131l\u0131k talep etme hakk\u0131n\u0131n, o \u00fclkenin demokratikli\u011fiyle ters korelasyon i\u00e7inde oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir. Yani bir \u00fclke ne kadar demokratsa, az\u0131nl\u0131klar\u0131n kendi kaderlerini belirleme hakk\u0131 da o kadar azd\u0131r. Kas\u0131m 2002’de AKP iktidara geldikten sonra T\u00fcrkiye’de yap\u0131lan demokratik reformlar, i\u015fte bu y\u00fczden bizim ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n pa\u00e7alar\u0131n\u0131n tutu\u015fmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin, 3 y\u0131l \u00f6nce K\u00fcrtler’in ayr\u0131l\u0131k talep etmedeki hakl\u0131l\u0131k dereceleri uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re 2 ise \u015fu anda 1’dir. Otonomi talep etme haklar\u0131 o zamanlar 10 ise \u015fimdi 7’dir. Bu y\u00fczden de eskiden demokrasiden ba\u015fka laf bilmeyen baz\u0131 \u00e7evreler, \u015fimdi ne yapacaklar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f bir \u015fekilde a\u011f\u0131z de\u011fi\u015ftirmi\u015flerdir. Fakat \u00e7abalar\u0131 bo\u015funad\u0131r. T\u00fcrkiye’de s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindeki b\u00fct\u00fcn halklar nas\u0131l 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131na kadar bar\u0131\u015f i\u00e7i\u011fnde ya\u015fad\u0131larsa, bu g\u00fcnden sonra da bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fayacaklard\u0131r. Sava\u015flar\u0131n bitmesine, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n bar\u0131\u015farak emperyalizme kar\u015f\u0131 ortak tav\u0131r almas\u0131na az kalm\u0131\u015ft\u0131r, o g\u00fcnler yak\u0131nd\u0131r. Ancak T\u00fcrkler’e antipati duyan \u0131rk\u00e7\u0131 Edipler bu durumdan hi\u00e7 de memnun de\u011fildir ve demokratik reformlar\u0131 lekelemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakta, onlar\u0131 yok saymaktad\u0131rlar. Bu gibi insanlar\u0131n bar\u0131\u015fa hi\u00e7bir katk\u0131lar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r, bundan sonra da olmayacakt\u0131r.Tarih onlar\u0131 (hem T\u00fcrk, hem de K\u00fcrt fa\u015fistleri) \u00e7oktan en kara sayfas\u0131na yazm\u0131\u015ft\u0131r ama haberleri yoktur.<\/p>\n

K\u00fcrtler’in k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi haklar\u0131 tan\u0131nmal\u0131d\u0131r, diyorsun. Her\u015fey i\u00e7in zamana ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Sava\u015f, sonuca ula\u015fmak i\u00e7in k\u0131sa bir yoldur. Bar\u0131\u015f yolu ise dikenli ve uzundur. Edip Y\u00fcksel K\u00fcrt ayaklanmalar\u0131n\u0131 hakl\u0131 buluyor ve K\u00fcrtler’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 4 \u00fclkenin bu ayaklanmalar\u0131 bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r. Ben ne ayaklanmalar\u0131, ne de K\u00fcrtler’e bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar\u0131 do\u011fru buluyorum. Ge\u00e7mi\u015f \u00f6nemlidir, fakat ge\u00e7mi\u015fi unutabilmek de bazen \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131, bu topraklar\u0131n gelece\u011finde yaln\u0131zca bar\u0131\u015f ve karde\u015flik vard\u0131r. Kimsenin bunu durdurmaya g\u00fcc\u00fc yetmez. Ge\u00e7ti Bor’un pazar\u0131 art\u0131k… Bilmem anlatabiliyor muyum? \u00a0Selam.<\/p>\n

Trorge<\/p>\n

HERAKLES79:<\/strong><\/p>\n

Sevgili fighter, Sn. Edip Y\u00fcksel’in o yaz\u0131s\u0131nda bir sebepten dolay\u0131 (annesi ile konu\u015famamak) duygu bo\u015falmas\u0131 olmu\u015f. Hani baz\u0131 durumlarda nerde bu devlet deriz ya onun gibi olmu\u015f. Ben o yaz\u0131y\u0131 samimi buldum ve artniyetle bakam\u0131yorum.<\/p>\n

Fakat bu tip sorunlar\u0131, silahla kanla \u00e7\u00f6zme fikrinde olanlara gelince, sonu\u00e7lar\u0131 bellidir.Bir siyasal olu\u015fumu ba\u015faramay\u0131p eline y\u00fcz\u00fcne bula\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.Leyla Zana meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde K\u00fcrt\u00e7e yemin etmeye kalkm\u0131\u015ft\u0131r.Sapla saman\u0131 ay\u0131rt edemiyorlar,ne yani bende Laz\u0131m diye Lazcam\u0131 yemin edeyim.<\/p>\n

Bir de \u015fu var bizim fa\u015fist beyinli devlet mensuplar\u0131n\u0131n da, bu kanayan yarada en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 verenler gibi oldu\u011funu g\u00f6rmekteyim.<\/p>\n

Ben herkese sab\u0131r diyorum,sukunet diyorum,zamanla her\u015fey d\u00fczelecek.Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 su\u00e7lamalarla bir milim ilerlemedik.Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015fla nerelere gideriz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve hayal edin.<\/p>\n

Bu \u00fclke k\u00fcrd\u00fcyle,laz\u0131yla,\u00e7erkezi ile g\u00fczel.Biz azerbaycan de\u011filiz,kazakistan de\u011filiz,t\u00fcrkistanda(devletin fa\u015fistlerine) de\u011filiz.T\u00fcrkiye’yiz.Ay\u0131rt edebilene.Avrupa birli\u011fini(samimi olurlar ise) bu y\u00f6nde faydal\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum.\u0130nsan haklar\u0131ndan yoksun bir uygulama \u00e7\u00fcr\u00fcmeye mahkumdur.Hernerede olursa olsun.<\/p>\n

Selam ve dua ve karde\u015flik umuduyla,<\/p>\n

ED\u0130P: <\/strong><\/p>\n

Herakles79:<\/p>\n

Sana tamamiyle kat\u0131l\u0131yorum. Her sat\u0131r\u0131na. Ancak, beni ele\u015ftiren, hele o yaz\u0131m\u0131 \u00e7evirerek akl\u0131nca beni k\u00f6t\u00fclemek isteyen arkada\u015f senin bu insani yakla\u015f\u0131m\u0131na kat\u0131lmayacakt\u0131r. Umar\u0131m beni yanl\u0131\u015flarlar ve sana kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ederler.<\/p>\n

Kendi \u0131rk\u0131n\u0131 di\u011fer \u0131rktan \u00fcst\u00fcn g\u00f6ren bir K\u00fcrt, Arap veya T\u00fcrk fa\u015fisti hi\u00e7bir vakit bar\u0131\u015f ve adalet yanl\u0131s\u0131 olamaz. Zira ideolojisi \u015feytani bir gurur ve azg\u0131nl\u0131k \u00fczerine kuruludur.<\/p>\n

Ya\u015fas\u0131n insanlar\u0131n karde\u015fili\u011fi. Selam,<\/p>\n

EDIP (27 Jan 2006):<\/strong><\/p>\n

“Yani, g\u00fclsem mi, a\u011flasam m\u0131 bilemiyorum art\u0131k… \u0130nan\u0131r m\u0131s\u0131n, oray\u0131 \u00e7evirirken b\u00f6yle bir tepki verece\u011fin akl\u0131ma gelmi\u015fti. Ama yine de do\u011fru bildi\u011fim gibi \u00e7evirdim. Takdir ehl-i forumundur. ”<\/p>\n

Trorge, a\u011fla. Zira \u015fu sorunun cevab\u0131n\u0131 veremiyeceksin:<\/p>\n

E\u011fer, “a Turkish author” ifadesi “T\u00fcrk\u00e7e yazan bir yazar” demekse o zaman “T\u00fcrk bir yazar” ifadesinin \u0130nglizce kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir?<\/p>\n

Akl\u0131na geldi\u011fi halde b\u00f6yle \u00e7evirmi\u015fsen demek ki kas\u0131tl\u0131 olarak \u00e7arp\u0131tmaya gayret etmi\u015fsin. Senin objektifli\u011fin demek ki sadece birbu\u00e7uk sat\u0131r kadar s\u00fcrebildi (Ba\u015ftak\u0131 al\u0131nt\u0131y\u0131 dahil etmiyorum) Bu kadar beceriksiz bir objektiflik i\u00e7in a\u011flamal\u0131s\u0131n, benim gamal\u0131 ha\u00e7l\u0131 T\u00fcrk \u0131rk\u00e7\u0131s\u0131 dostum, a\u011flamal\u0131s\u0131n.<\/p>\n

Yukar\u0131da bir ba\u015fkas\u0131na verdi\u011fin bir cevapta bana iftira at\u0131yorsun:<\/p>\n

“T\u00fcrkler’e antipati duyan \u0131rk\u00e7\u0131 Edipler bu durumdan hi\u00e7 de memnun de\u011fildir ve demokratik reformlar\u0131 lekelemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakta, onlar\u0131 yok saymaktad\u0131rlar.”<\/p>\n

Fa\u015fist emellerini hakl\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in beni kendin gibi g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir ba\u015fka \u00f6rne\u011fi… O makaleyi yazd\u0131\u011f\u0131mdan beri T\u00fcrkiye’de bir \u00e7ok olumlu geli\u015fmeler oldu. \u00d6rne\u011fin, K\u00fcrt dilini yasaklayan fa\u015fist yasalar kalkt\u0131. \u00d6rne\u011fin, yasaklanan Nevruz kutlamalar\u0131 kabul edildi. Hem de bozay\u0131lar\u0131 bile g\u00fcld\u00fcrecek bir bi\u00e7imde. T\u00fcrk bayram\u0131 olarak kabul edilerek . Ben bu olumlu ad\u0131mlar\u0131 her zaman i\u00e7in takdir ettim ve destekledim. Bu konuda d\u00fczinelerce yaz\u0131 yazd\u0131m. Hatta bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Mor Mektuplar kitab\u0131nda bulabilirsin.<\/p>\n

Dedi\u011finin aksine ben T\u00fcrkiye’de T\u00fcrk fa\u015fistlerinin etkinliklerini kaybetmelerini ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n bir T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131 olarak herkesle e\u015fit ki\u015fisel ve demokratik haklara sahip olmas\u0131n\u0131 alk\u0131\u015flar\u0131m. T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin karde\u015fli\u011fi asl\u0131nda senin gibi gamal\u0131 ha\u00e7 donanan fa\u015fistlerin i\u015fine gelmez.<\/p>\n

Etnik veya dil farkl\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tektip\u00e7i mankafalar\u0131yla hazmedemiyen ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 inkar etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar T\u00fcrk ve K\u00fcrt halklar\u0131n\u0131n karde\u015fler olarak e\u015fit haklara sahip vatanda\u015flar olarak ya\u015famalar\u0131n\u0131 kabul etmezler.<\/p>\n

Sana soruyorum: “Ben K\u00fcrtler i\u00e7in istedi\u011fim her \u015feyi T\u00fcrkler, Araplar veya ba\u015fka \u0131rklar i\u00e7in de istiyorum. Sen T\u00fcrkler i\u00e7in istedi\u011fini K\u00fcrtler i\u00e7in istiyor musun? Laf\u0131 uzatmadan cevap ver: Evet veya Hay\u0131r?”<\/strong> Selam,<\/p>\n

EDIP: <\/strong><\/p>\n

Trorge, Yasin’in \u0131rk\u00e7\u0131 damarlar\u0131n\u0131 g\u0131d\u0131klay\u0131p uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim. Belki bir yerde bulu\u015fup a\u015fa\u011f\u0131daki sloganlarla bol bol zikredersiniz:<\/p>\n

Ne mutlu T\u00fcrk\u00fcm diyene!<\/p>\n

Her \u015fey T\u00fcrk’e G\u00f6re T\u00fcrk taraf\u0131ndan!<\/p>\n

T\u00fcrkiye T\u00fcrklerindir!<\/p>\n

Ceddin deden neslin baban, hep kahraman T\u00fcrk milleti!<\/p>\n

Bir T\u00fcrk d\u00fcnyaya bedel!<\/p>\n

Tek tip, tek kafa!<\/p>\n

Bozkurtlar ve bozay\u0131lar vatan i\u00e7in can\u0131m\u0131z feda!<\/p>\n

Vatan, Millet, Sakarya!<\/p>\n

Selam,<\/p>\n

MONOTHE\u0130ST:<\/strong><\/p>\n

Edip\u2019in y\u0131llar \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 bu makaleyi ben de san\u0131r\u0131m 6 y\u0131l kadar \u00f6nce bir arkada\u015f\u0131ma \u00e7evirtmi\u015f ve okumu\u015ftum. \u015eimdi ayn\u0131 makale -k\u00f6t\u00fc bir \u00e7eviriyle- yine T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilip buraya as\u0131lm\u0131\u015f. Ve haliyle tepki toplam\u0131\u015f.<\/p>\n

\u015eimdi \u00f6ncelikle makaleyi okurken bu makalenin ne zaman, hangi \u015fartlarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bakmak gerekir. Ben \u015funa inan\u0131yorum ki, bu makale bug\u00fcn yaz\u0131lsayd\u0131 bu \u00fcslupta olmayacakt\u0131. Belki yine ayn\u0131 arg\u00fcmanlar kullan\u0131lacakt\u0131 ama daha farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yaz\u0131lacakt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemdeki kamuoyundaki k\u00fcrt imaj\u0131yla, bug\u00fcnk\u00fc imaj aras\u0131nda \u00e7ok fark var. O d\u00f6nemde K\u00fcrt\u00e7e m\u00fczik yasakt\u0131, insanlar \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isimler koyam\u0131yolard\u0131 (bu kanun hala y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte ama esneklik sa\u011fland\u0131), K\u00fcrt\u00e7e \u00f6\u011frenmeleri yasakt\u0131 ve K\u00fcrtler mazlum durumdayd\u0131.<\/p>\n

Ama bug\u00fcne gelindi\u011finde Avrupa Birli\u011fi s\u00fcreciyle, Avrupa\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 K\u00fcrtler\u2019in haklar\u0131n\u0131 savunmalar\u0131yla birlikte K\u00fcrtler kamuoyunda bu mazlum kimli\u011finden s\u0131yr\u0131larak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131lar. K\u00fcrt\u00e7e dil kurslar\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131, mahkeme kararlar\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isim vermeye ba\u015flad\u0131lar, Kuzey Irak\u2019ta bir K\u00fcrdistan devleti kurulmak \u00fczere ya da kuruldu vs. vs.<\/p>\n

\u015eimdi hal b\u00f6yle olunca Edip\u2019in o d\u00f6nemde ve o \u015fartlarda yaz\u0131lm\u0131\u015f makalesini do\u011fru okuyabilmek gerekir. O d\u00f6nemde bu makaleyi kendime uyarlayarak K\u00fcrt sorununa de\u011finmi\u015f, bunu \u00fcniversitede hocalar\u0131mla tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Ayn\u0131 i\u015fi bug\u00fcn yapacak olsam daha farkl\u0131 bir y\u00f6ntem izlerim.<\/p>\n

\u2026<\/p>\n

Ben baz\u0131 arkada\u015flar\u0131n bu makaleye neden bu kadar tepki g\u00f6sterdiklerini de anlayabilmi\u015f de\u011filim. \u015eimdi makalede yer alan konularla ilgili birka\u00e7 soru sorup bunlar\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamalar\u0131n\u0131 istiyorum bu arkada\u015flardan. E\u011fer yoksa b\u00f6yle bir \u015fey zaten T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6yle bir sorun da yoktur ve Edip\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feyler \u00e7\u00f6pe at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ama ger\u00e7eklik pay\u0131 varsa bu yaz\u0131lanlarda\u2026 o zaman oturup d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir\u2026<\/p>\n

    \n
  1. Belli bir d\u00f6neme kadar bu \u00fclkede \u2018K\u00fcrt\u2019lerin yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131\/say\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 m\u0131 sizce? Ders kitaplar\u0131nda ge\u00e7en K\u00fcrtler\u2019in da\u011f T\u00fcrkleri\u2019nin \u2018kart-kurt\u2019 seslerinden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilgisi bir masal m\u0131 sizce?<\/li>\n
  2. Bu \u00fclkede K\u00fcrt\u00e7e yasaklanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/li>\n
  3. Bu \u00fclkede K\u00fcrt aileler \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isimler verebilmi\u015fler midir rahatl\u0131kla? Mesela 2003 y\u0131l\u0131nda, 7 ayda \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isim vermek isteyip de geri \u00e7evrilen 39 aile oldu\u011funu biliyor musunuz? Ve bu aileler hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131. X, W, Q harflerini kullanmak yasakm\u0131\u015f. \u0130bo Show, Show TV, WC yazarken serbest de, neden Xezal, Welat yazarken yasak acaba d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Daha ge\u00e7en g\u00fcnlerde \u00e7ocuklar\u0131na Jelya, \u015eerna ve Berivan isimlerini koyamayan aileler oldu\u011funu duydunuz mu?<\/li>\n<\/ol>\n

    Bu sorular\u0131 20\u2019ye kadar \u00e7o\u011faltmam m\u00fcmk\u00fcn ama san\u0131r\u0131m ne demek istedi\u011fim anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yaz\u0131y\u0131 ele\u015ftirenler kendilerini Almanya\u2019da ya da Patagonya\u2019da ya\u015fayan insanlar olarak d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler ve sorulardaki K\u00fcrt s\u00f6zc\u00fcklerini T\u00fcrk yaparak okusunlar\u2026 Neler hissedeceklerini merak ediyorum.<\/p>\n

    Burada akl\u0131 ba\u015f\u0131nda insanlarca s\u00f6ylenmesi gereken \u015fudur: Bu \u00fclkede T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi ad\u0131 alt\u0131nda bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z K\u00fcrt karde\u015flerimize kar\u015f\u0131 haks\u0131zl\u0131klar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu haks\u0131zl\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131rarak bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

    Bu arada Edip\u2019in yaz\u0131s\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 buldu\u011fum ve ele\u015ftirece\u011fim bir-iki nokta da var\u2026 Onlar\u0131 da ilk f\u0131rsatta yazar\u0131m\u2026<\/p>\n

    Selam\u2026<\/p>\n

    Not: ne olursa olsun, sava\u015fa ve insanlar\u0131n birbirlerini \u00f6ld\u00fcrmelerine kar\u015f\u0131 olmal\u0131y\u0131z. k\u00fcrtler haklar\u0131n\u0131 demokratik yollarla aramal\u0131, T\u00fcrkiye devleti de onlara ayn\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k vermelidir.<\/p>\n

    not2: art\u0131k d\u00fcnyada saf \u0131rk falan diye bir \u015fey yok. l\u00fctfen art\u0131k \u0131rklar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6n plana almaktan, \u0131rklar\u0131m\u0131zla kendimizi tan\u0131mlamaktan kurtulal\u0131m. bu hastal\u0131k hala yery\u00fcz\u00fcnde milyonlarca insan\u0131n \u00f6lmesine sebep oluyor… Selam.<\/p>\n

    LACOSTA: <\/strong><\/p>\n

    Turk Devleti’ne olan kini ve nefreti (Boyle bir kinle bir insanin kardeslik duygulari icinde olmasi mumkun olabilir mi? Ya kinin yalan, ya da kardeslik cagrin.)<\/p>\n

    EDIP: <\/strong>
    \n<\/strong>
    \nLacosta: Seninle bu konuda anla\u015fmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Zira as\u0131l konu T\u00fcrk K\u00fcrt, Arap Marap de\u011fil… As\u0131l konu devlet\u00e7ilik: devlete kul k\u00f6le olanlarla devletlere kar\u015f\u0131 ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri, bar\u0131\u015f ve adaleti savunmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda.<\/p>\n

    Ben hi\u00e7bir zaman hi\u00e7bir devletin \u015fak\u015fak\u00e7\u0131s\u0131 olmad\u0131m ve olmayaca\u011f\u0131m da… Amerika’da ya\u015f\u0131yorum ama senin de tan\u0131k oldu\u011fun gibi (bu sitenin makaleler b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bir bak istersen) Amerika devletinin bir\u00e7ok uygulamas\u0131n\u0131 \u015fiddetle ele\u015ftiren \u00f6zg\u00fcr bir insan\u0131m. Devletler, tarih boyunca belki \u00e7ok az bir istisnayla, maalesef insanlar\u0131n en k\u00f6t\u00fc ihtiraslar\u0131n\u0131 en korkun\u00e7 \u015fekilde icra eden \u015feytani kurumlard\u0131r. Tarih boyunca devletlerin i\u015fkenceye u\u011fratt\u0131\u011f\u0131, z\u00fclmetti\u011fi, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 y\u00fczmilyonlar\u0131 ge\u00e7er. Devletler en b\u00fcy\u00fck ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleridirler.<\/p>\n

    Al\u0131nsan da umurumda de\u011fil. Ama belki seni biraz d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevkeder ve uyanmana vesile olur diye s\u00f6yleyece\u011fim: Maalesef bir\u00e7ok “vatanda\u015f” gibi sen de ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015famam\u0131\u015f g\u00fcd\u00fclen bir insans\u0131n. Senin gibiler rastlant\u0131 sonucu do\u011fduklar\u0131 \u00fclkelerin devletlerine \u015fak\u015fak\u00e7\u0131l\u0131k yapmaktan, jingoist duygularla bayrak sallamaktan \u00f6te i\u015f yapmazlar. Tarih boyunca senin kafa yap\u0131na sahip insanlar insanl\u0131\u011fa genelde z\u00fcl\u00fcm, sava\u015f ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n

    Bu y\u00fczden ben T\u00fcrk devletinin de\u011fil, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n dostuyum. Ben Amerikan devletinin de\u011fil Amerikan halk\u0131n\u0131n dostuyum. Ben K\u00fcrt devletinin de\u011fil, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n dostuyum.<\/p>\n

    Devletler ne kadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz olursa bireyler ve aileler o kadar mutlu olur inanc\u0131nday\u0131m. Anlayamayacaks\u0131n beni… Bir k\u00f6lenin \u00f6zg\u00fcr bir insan\u0131 anlamas\u0131 hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ben bir birey olarak, bir \u00e7ok unsura sahibim. Kendimi, ba\u011flama g\u00f6re bir\u00e7ok \u015fekilde tan\u0131mlayabilirim. Bir homo sapien, bir monoteist, Yahya ve Metin’in babas\u0131, bir koca, bir T\u00fcrk yazar, bir filozof, bir avukat, bir \u015f\u00fcpheci, bir m\u00fcmin, bir demokrat, bir muhafazakar, bir Amerikal\u0131, bir siyasi-aktivist, bir reformcu, bir satran\u00e7 oyuncusu, bir \u015fair, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir insan, bir Macintosh kullan\u0131c\u0131s\u0131, bir \u00f6\u011fretmen… ve bir K\u00fcrt. Ki\u015fili\u011fimi olu\u015fturan hem \u00e7ok, hem \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011felerin aras\u0131nda bir K\u00fcrt olman\u0131n tam olarak hangi s\u0131rada oldu\u011fundan tam olarak emin de\u011filim, ama son zamanlarda bu benim en \u00f6nemli \u00f6zelliklerimden biri durumuna geldi. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc fark ettim ki, K\u00fcrt kimli\u011fim reddedilmekte… Ve ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve miras\u0131 payla\u015fan insanlar, yaln\u0131zca K\u00fcrt bir ailede do\u011fduklar\u0131 i\u00e7in katlediliyorlar.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,641],"tags":[127,479,1014,1016,1015,1017],"class_list":["post-2039","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edipyuksel","category-turk-sorunu","tag-edip-yuksel","tag-edip-yuksel-kimdir","tag-evet-ben-bir-kurdum","tag-fasizm","tag-kulturel-asimilasyon","tag-kurt-sorunu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2039"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2039\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}