{"id":2504,"date":"2012-08-08T03:54:06","date_gmt":"2012-08-08T09:54:06","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=2504"},"modified":"2012-08-08T04:10:22","modified_gmt":"2012-08-08T10:10:22","slug":"cehennem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/cehennem\/","title":{"rendered":"Sonsuz Cehennem ve Rahmetli Yarat\u0131c\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"line-height: normal; text-align: center;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: xx-large; color: #ff00ff;\"><strong>Sonsuz Cehennem ve Rahmetli Yarat\u0131c\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Edip Y\u00fcksel<br \/>\n\u00a9 2003 yuksel.org<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">\u0130ngilizce orijinalinden \u00e7eviren:<br \/>\nEnsar \u00dcz\u00fcmc\u00fc<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/19.org\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Hell-flames.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2322\" title=\"Hell flames\" src=\"http:\/\/19.org\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Hell-flames.jpg\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"194\" srcset=\"https:\/\/19.org\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2012\/08\/Hell-flames.jpg 259w, https:\/\/19.org\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2012\/08\/Hell-flames-150x112.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bir monoteist olarak Kuran\u2019a inanmak i\u00e7in beni zorlayan bilimsel, felsefi ve manevi nedenlere sahibim. Kuran&#8217;\u0131 hem T\u00fcrk\u00e7e hem \u0130ngilizce dillerine \u00e7evirmi\u015f bulunuyorum. Buna kar\u015f\u0131n Kuran\u2019\u0131n t\u00fcm ayetlerini hen\u00fcz \u00f6z\u00fcmsemi\u015f olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 da itiraf etmeliyim. Baz\u0131 ayetler k\u00fclt\u00fcrel-normlar\u0131ma yani yerle\u015fik ideolojiler ile \u00e7eli\u015fiyorlar ve birka\u00e7 ayet de kitab\u0131n ap-a\u00e7\u0131k olan h\u00fck\u00fcmleriyle ve\/veya do\u011fan\u0131n yasalar\u0131yla bir \u00e7eli\u015fki i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcn ve yerle\u015fik ideolojilerin g\u00f6receli oldu\u011funu bildi\u011fimden bu ilk grup ile rahat\u00e7a ba\u015fa \u00e7\u0131kabiliyorum, fakat Tanr\u0131\u2019n\u0131n kitab\u0131nda yer alan yahut O\u2019nun do\u011fadaki i\u015faretleri (ayetler)\u00a0 ile \u00e7eli\u015fki i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fcnen ayetler zihnimi kemiren ve inanc\u0131ma bula\u015fan birer vir\u00fcs gibiler.\u00a0 Kuran\u2019\u0131n hi\u00e7bir ayeti ile entelekt\u00fcel bir problem ya\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden ki\u015filer g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla, ya inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7evre bask\u0131s\u0131, co\u011frafi konum, akrabal\u0131k veya d\u0131\u015far\u0131dan gelen herhangi bir ikincil neden ile alm\u0131\u015f\/edinmi\u015f insanlar olmu\u015flard\u0131r veya ya\u015fad\u0131klar\u0131 entelekt\u00fcel problemlerini ba\u015fkalar\u0131ndan gizliyorlar, hatta kendi idraklerinden bile. Her iki \u00e7e\u015fit de, her nas\u0131lsa, iyi bir \u00f6rnek te\u015fkil edememektir.<\/p>\n<p>Benim ta\u015f\u0131makta oldu\u011fum \u015f\u00fcpheler ise Kuran\u2019\u0131n do\u011frulu\u011funa de\u011fil, fakat anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fine y\u00f6neliktir. Ortodoks \u00e2limlerinin ve din adamlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini k\u00f6r\u00fc-k\u00f6r\u00fcne takip etmeyi gerektiren S\u00fcnni kaideleri reddetti\u011fim ve dinime tek kaynak olarak sadece Kuran\u2019\u0131 kabul etti\u011fim i\u00e7in, her ne zaman bir ayeti anlay\u0131\u015f bi\u00e7imim 4:82 ayeti ile bir problem olu\u015ftursa, bilgimin artmas\u0131 i\u00e7in ilah\u0131 mesaj\u0131n \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fc izler ve sab\u0131r ile hareket ederim (20:114), uzmanlara, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne taklit etmeksizin (17:36) dan\u0131\u015f\u0131r\u0131m (21:7), ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131, keyfi arzular\u0131m\u0131 ve as\u0131ls\u0131z iddialar\u0131 uzak tutar\u0131m (53:28), ve Allah\u2019\u0131n eninde sonunda a\u00e7\u0131klama sa\u011flayabilen biricik kaynak oldu\u011funu bilirim (75:16-19). Bazen, tutarl\u0131 bir anlay\u0131\u015fa ula\u015fabilmek birka\u00e7 ay al\u0131r, fakat kimi zaman ise bu y\u0131llar ve hatta onlarca-y\u0131l isteyebilir. Zihinsel ve manevi deneyimlerimin her biri a\u015fa\u011f\u0131daki hakikatlere tan\u0131kl\u0131k etmektedir:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;Bilgiyle detayland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z, inanan bir toplum i\u00e7in yol g\u00f6sterici ve rahmet olan bir kitab\u0131 onlara getirdik.&#8221; (7:52)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;Rahman, Kuran&#8217;\u0131 \u00f6\u011fretti.&#8221; (55:1-2)<\/p>\n<p>Cehennemin s\u00fcresi ile ilgili g\u00f6zlemlerimi sizlerle payla\u015fmadan \u00f6nce,\u00a0 zihinsel m\u00fccadelerimi ve onlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu sonu\u00e7larla ilgili birka\u00e7 \u00f6rne\u011fi payla\u015fmak isterim (E\u011fer uzun bir giri\u015f mahiyetindeki bu k\u0131sm\u0131 okuyabilecek sabra sahip de\u011filseniz, l\u00fctfen &#8220;Cehennem Sonsuz mudur?&#8221;\u00a0 ile ba\u015flayan b\u00f6l\u00fcmden okumaya devam ediniz).<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, 5:38 \u00fczerinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fum ve on be\u015f y\u0131ld\u0131r geli\u015fmekte olan sorgulamalar\u0131m \u00fc\u00e7 farkl\u0131 anlay\u0131\u015f ile sonu\u00e7land\u0131: (a) toplum i\u00e7inde utand\u0131rma ve kimlik te\u015fhisi sebebi ile bir h\u0131rs\u0131z\u0131n elini kesmek veya i\u015faretlemek, (b) fiziksel olarak h\u0131rs\u0131z\u0131n elini kesmek, veya (c) h\u0131rs\u0131z\u0131n \u00e7almas\u0131 ve bir haneye girmesinin engellenmesi i\u00e7in, kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7lar ile ili\u015fkisinin kesilmesi\u00a0 (muhtemelen rehabilitasyon veya hapis yolu ile). Ekonomik ve sosyal \u015fartlara ba\u011fl\u0131 olarak, i\u015flenen h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, sosyal yap\u0131 i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu risk miktar\u0131, ekonomik, sosyal ve psikolojik maliyetler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, \u00f6nerilen bu cezalardan herhangi birisini toplum se\u00e7ebilmelidir. Di\u011fer bir de\u011fi\u015fle, kas\u0131tl\u0131 olarak burada farkl\u0131 manalara gelebilen bir fiilin, toplumlara zaman, tav\u0131r, k\u00fclt\u00fcr ve d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131na uygun se\u00e7im yapabilmesi i\u00e7in \u00f6zellikle kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ikna olmu\u015f durumday\u0131m. Kuran\u2019\u0131n mesaj\u0131n\u0131 ilk neslin anlay\u0131\u015f\u0131 ve prati\u011fi ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmak (Muhammed Peygamber ve onlar\u0131n yolda\u015flar\u0131 d\u00e2hil) Kuran\u2019\u0131 t\u00fcm zamanlara hitap eden evrensel ilahi karakteri yok saymakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci bir \u00f6rnek daha vereyim. 2:233 ve 46:15 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen \u00e7eli\u015fki \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131m sorgulamalar\u0131m, birka\u00e7 ay i\u00e7erisinde beni hi\u00e7 varmak istemeyece\u011fim bir noktaya ula\u015ft\u0131rd\u0131: hamileli\u011fin normal s\u00fcresini 266 g\u00fcn (veya 38 hafta) olarak kabul edersek 86 g\u00fcnl\u00fck hamilelik s\u00fcrecinde yap\u0131lan k\u00fcrtaj\u0131n bir cinayet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterirdi. \u0130lk \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6nemde, anne karn\u0131nda olu\u015fan fet\u00fcs bir \u2018ki\u015fi\u2019 olarak kabul edilmiyordu Kuran&#8217;da.\u00a0 Ki\u015filik (nefs), bilincin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile olu\u015fan bir \u015feydi. (Yunan filozofu Eflatun&#8217;un kendisinden sonraki d\u00f6nemde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman \u00e2limler \u00fczerindeki etkisi nedeniyle Nefs kelimesi genellikle Ruh olarak yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde \u00e7evrilir.) Ki\u015fi &#8220;yeni bir yarat\u0131l\u0131\u015f&#8221; evresi olarak tan\u0131mlan\u0131r ve bu s\u00fcre\u00e7, sperm olma, embriyo, kemikleri ve eti olu\u015fturan fet\u00fcs gibi farkl\u0131 a\u015famalar\u0131 izleyerek nihayetinde yeni bir yarat\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturur (23:14; 22:5). Benim 4:34 \u00fczerinde sergilenen geleneksel anlay\u0131\u015f ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m problemim ve bunu 30:21 ile uzla\u015ft\u0131rma s\u00fcrecim ise, ara\u015ft\u0131rma ve &#8220;tesad\u00fcfi&#8221; baz\u0131 olaylar sonucunda bir y\u0131l i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fti. Erkekler kad\u0131nlar\u0131n \u00fczerinde bir y\u00f6netici de\u011fildiler, fakat onlar\u0131n ge\u00e7iminden sorumluydular; kad\u0131nlar kocalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc olarak tan\u0131mlanmam\u0131\u015flard\u0131, fakat Yarat\u0131c\u0131lar\u0131na d\u00fc\u015fk\u00fcnlerdi; as\u0131l mevzu kocaya bir ba\u015fkald\u0131rma de\u011fil fakat evlilik akdine sadakatsizlikti; ve kocalara e\u015flerini d\u00f6vmek i\u00e7in nasihat verilmemi\u015fti, fakat bo\u015fanma karar\u0131ndan \u00f6nce onlardan uzakla\u015fmalar\u0131 s\u00f6ylenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Benzer bir \u015fekilde, 4:3 ve 4:129 i\u00e7in g\u00f6sterilen geleneksel anlay\u0131\u015fla uzla\u015fam\u0131yor olmam, onlarca y\u0131l sonra 4:127\u2019de kullan\u0131lan bir ifadenin t\u00fcm d\u00fcnyada hatal\u0131 olarak \u00e7evrildi\u011fini fark etmemle \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f oldu. Kuran \u00e7ok e\u015flili\u011fe izin vermesine ra\u011fmen (4:3) bunun ger\u00e7ekteki prati\u011fini baz\u0131 \u00f6nemli durumlar ve \u00f6n ko\u015fullar belirterek k\u0131s\u0131tlar ve heves k\u0131rar: erkekler birden fazla e\u015flili\u011fi sadece, geride kalan kad\u0131nlar dul ve yetim bir \u00e7ocu\u011fa sahip olmalar\u0131 \u015fart\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Bu durumda her iki e\u015fine de e\u015fit ve adil bir \u015fekilde c\u00f6mert davranmal\u0131d\u0131r. (Bkz 4:19-20, 127-129.) Ne yaz\u0131k ki, 4:127 ayeti de hadis\u00e7i ve mezhep\u00e7i \u00f6nyarg\u0131lar ve \u015fablonlarla yanl\u0131\u015f terc\u00fcme edilmi\u015f ve yanl\u0131\u015f bir \u00e7eviri ile, hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131yla evlenilmesi gerekti\u011fini \u00f6neren bir hale getirilmi\u015ftir. As\u0131l mevzu net bir \u015fekilde bununla alakas\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Sizlere son bir \u00f6rnek daha sunay\u0131m. Sadece Kuran mesaj\u0131n\u0131 kabul etti\u011fim 1986 y\u0131l\u0131nda, 2:106\u2019n\u0131n uydurma hadisler ve mezhep kitaplar\u0131yla yap\u0131lan yanl\u0131\u015f \u00e7evirisindeki anahtar bir kelime ile sorun ya\u015fam\u0131\u015f idim, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kelime Kuran ile \u00e7eli\u015fti\u011fini ima ediyordu ve di\u011fer t\u00fcm ayetlerin fesih edilmesine yol a\u00e7abilecek kadar hassas bir yap\u0131dayd\u0131.\u00a0 &#8220;Ayaat&#8221; kelimesi, &#8220;ayeh&#8221; kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. Kuran i\u00e7erisinde hem i\u015faretler\/mucizeler hem de Kuran\u2019\u0131n ayetleri\/vahiyleri anlamlar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Kuran\u2019\u0131n kendi ayetleri i\u015faret\/mucize oldu\u011fu i\u00e7in bu kelimenin \u00e7o\u011ful hali, genellikle her iki anlam\u0131 da e\u015f-zamanl\u0131 olarak bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Kuran\u2019\u0131n tek-bir ayeti delil\/mucize olarak g\u00f6r\u00fclmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kuran\u2019\u0131n baz\u0131 k\u0131sa ayetleri (\u00f6rne\u011fin, 55:3; 69:1; 74:4; 75:8; 80:28; 81:26) benzersiz de\u011fillerdir ve Arap\u00e7a konu\u015fan insanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ileti\u015fimlerinde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. \u0130\u015fin asl\u0131, Kuran, en k\u00fc\u00e7\u00fck birim olarak sadece sureleri mucize kapsam\u0131na al\u0131r (10:38), ve en k\u0131sa sure 3 ayettir (103; 108;110).\u00a0 Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Kuran\u2019\u0131n c\u00fcmleleri\/vahyi i\u00e7in sadece \u2018ayeh\u2019 kelimesinin \u00e7o\u011fulu, yani \u2018ayaat\u2019 kullan\u0131l\u0131r. Bununla beraber, bu kelimenin tekil formu, AYEH, Kuranda ge\u00e7ti\u011fi 84 noktan\u0131n hepsinde i\u015faret veya mucize anlamlar\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, \u2018ayeh\u2019 kelimesinin 2:106 deki tekil formunu \u00e7evirirken &#8220;i\u015faret&#8221; veya &#8220;mucize&#8221; olarak terc\u00fcme etmeyi tercih ediyorum.<\/p>\n<p>Makalelerim ve kitaplar\u0131mda bu konular\u0131 ve Ortodoks geleneklerine uymayan ba\u015fka bir \u00e7ok tezi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla tart\u0131\u015ft\u0131m. Allah nasip ederse, bu konuyu ve ba\u015fka bir\u00e7ok ayeti \u0130ngilizce Kuran \u00e7evirimizde ayr\u0131ca tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. <em>(Bu makalenin \u0130ngilizce orijinalini yazd\u0131ktan 4 d\u00f6rt y\u0131l sonra Quran: a Reformist Translation olarak yay\u0131mland\u0131)<\/em>. \u015eimdi, en yak\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmama geri d\u00f6nelim\u2026<\/p>\n<h2>Cehennem Sonsuz Mu?<\/h2>\n<p>Allah, nihai yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n tek kayna\u011f\u0131, kendi kaderini \u00f6zg\u00fcrce belirlemeye kadir bir canl\u0131y\u0131 yaratman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 test etmeyi se\u00e7ti.<strong> <\/strong>(18:29; 6:110; 13:11). Do\u011fu\u015ftan gelen mant\u0131k kurallar\u0131 kendisine yard\u0131mc\u0131 olsun ve bununla iyiyi k\u00f6t\u00fcden, do\u011fruyu yanl\u0131\u015ftan ay\u0131rabilsin diye Allah, prototip olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 insana kendi ruhu\/mant\u0131\u011f\u0131ndan y\u00fckledi (15:29; 32:9; 38:72)<strong>. <\/strong>\u00a0Peygamberler ve do\u011fru yolu i\u00e7eren kitaplar sadece fazladan birer hediye idiler, mant\u0131k ile ke\u015ffedilebilen ger\u00e7eklerin \u00f6z-hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131 olarak\u2026 (2:37-38; 10:57; 11:17; 16:89; 21:107; 29:51; 16:2; 36:69; 37:87; 39:21; 42:52; 58:22). \u0130nsanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradeye sahip olmas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi en zor olan paradokslardan birisi oldu\u011funu bilmeme ra\u011fmen, bunu iman yolu ile kabul ediyorum (18:29; 57:22). Allah, bu gezegen \u00fczerindeki hayat\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fc, kendi nihai yarat\u0131\u011f\u0131n\u0131 test etmek i\u00e7in var etti (67:2).\u00a0 Belirli bir olgunluktan sonra birey, Allah nezdinde sorumlu hale gelir (46:15). Allah, kendi orijinal programlar\u0131 ile \u00e7eli\u015fen bir yolu bilin\u00e7li olarak tercih edenleri, kendilerini yanl\u0131\u015f fikirler ve aksiyomlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bozulmaya maruz b\u0131rakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in, bir kar\u015f\u0131l\u0131k ile cezaland\u0131rmay\u0131 se\u00e7ti (2:57; 4:107; 6:12,20,26; 7:9,53177; 59:19). Vir\u00fcslerin bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 programlar Cehennem ad\u0131 verilen pi\u015fmanl\u0131k dolu bir s\u00fcreci tadacaklar(Cehennem ve Cennet birer benzetmedir: 13:35; 17:60; 37:62-64; 7:44-50). Bu s\u00fcre\u00e7te, bozulmu\u015f olan programlar ve onlar\u0131n ba\u015f vir\u00fcs program \u00fcreticisi (\u015eeytan) cezaya tabi tutulacak (7:11-27; 38:71-88), ve sonra hep birlikte imha edilecekler. Yarg\u0131 g\u00fcn\u00fcnde iyile\u015ftirilemeyecek olan biricik vir\u00fcs, \u015fizofrenik karakter olu\u015fturan vir\u00fcs olacakt\u0131r. Kendisini Allah\u2019tan ba\u015fka tanr\u0131lara adayan ki\u015filikler, yanl\u0131\u015f ilahlardan ar\u0131nmayan ve \u00f6z\u00fcne, yani kendisini Allah\u2019a yabanc\u0131la\u015ft\u0131ran ki\u015filikler olacakt\u0131r (4:48,116).<\/p>\n<p>Cehennemin sonsuza dek yanaca\u011f\u0131 fikri beni onlarca y\u0131ld\u0131r rahats\u0131z etmekteydi, fakat ben bu problemimi &#8220;Allah Ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r ve Adaletlidir; O bilmedi\u011fim \u015feyleri bilendir&#8221; diyerek bast\u0131rd\u0131m. Allah elbette bizlerin bilmedi\u011fi bir\u00e7ok \u015feyi biliyor. Fakat ya e\u011fer baz\u0131 hurafe bilgilerimizi ve yanl\u0131\u015f inan\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6ylesi bir \u00f6z\u00fcr ile gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsak? Ya Allah\u2019\u0131n bizlere verdi\u011fi en m\u00fckemmel hediye olan akl\u0131m\u0131z\u0131, inanan ile inanmayan\u0131 ve insan ile hayvan\u0131 birbirinden ay\u0131ran fonksiyonu kullanmaktan kendimizi men etmekteysek? (2:73, 170, 171, 242, 269; 3:118, 190; 7:169; 8:22; 10:42, 100; 11:51; 12:2, 111; 13:4, 19; 16:67; 21:10, 67; 23:80; 24:61; 29:63; 30:28; 38:29; 39:9, 18, 21; 40:54; 59:14). Elbette, &#8220;ak\u0131l&#8221; ile kendi ki\u015fisel isteklerimi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmayla ilgili \u00f6nemli bir tehlike s\u00f6z konusuydu, bilgisizlik ve k\u00fclt\u00fcrel-e\u011filimlerim keza\u2026 Kendi isteklerim do\u011frultusunda keyfi \u00e7\u0131kar\u0131mlar yaparak Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6zlerini \u00e7arp\u0131tabilir veya k\u0131s\u0131tl\u0131 olan bilgimle anlam\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015f olabilirdim. Burada ince bir \u00e7izgi vard\u0131. Akl\u0131m\u0131, belirli bir kesimden ald\u0131\u011f\u0131m\/edindi\u011fim anlay\u0131\u015f\u0131 sorgulamak i\u00e7in mi kullanmal\u0131yd\u0131m, yoksa bana \u00f6\u011fretilmi\u015f oldu\u011fu gibi her \u015feyi akl\u0131m\u0131 kullanmadan takip mi etmeliydim? Ailemizin ad\u0131mlar\u0131 ve dini \u00f6\u011fretilerin ard\u0131na k\u00f6r\u00fc-k\u00f6r\u00fcne d\u00fc\u015fmemek veya kalabal\u0131klar\u0131n izlenmesi hususunda Kuran\u2019\u0131n s\u00fcrekli yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 bildi\u011fimden (6:116; 2:170; 9:31; vb.), sorgulanmayan bir inanc\u0131 reddediyor, bilgiyi ve akl\u0131 \u00f6nc\u00fc alan bir inanc\u0131 tercih ediyorum. Geleneklerine ba\u011fl\u0131 olmayan bir anlay\u0131\u015f\u0131 kabul etmek i\u00e7in, \u00e7apraz sorgulama s\u00fczgecini kullan\u0131r\u0131m: Kitab\u0131n ana dili ile o \u015feyi destekleyebiliyor olmal\u0131y\u0131m VE gelenek-d\u0131\u015f\u0131 olan anlay\u0131\u015f ilahi yasalarla bir \u00e7eli\u015fki g\u00f6stermemeli ve de kitab\u0131n kaidesi ile, yahut hem kitab\u0131n hem de do\u011fadaki ilah\u0131 kanunlar\u0131n kaidesi ile uyum i\u00e7erisinde olmal\u0131.<\/p>\n<p>Be\u015f y\u0131l kadar \u00f6nce, Musa Jarullah, Bigiyev taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bir kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisini okumu\u015ftum, Evrensel Kurtulu\u015f (The Universal Salvation, 1874-1949).\u00a0 O kitap\u00e7\u0131kta, Bigiyev Kuran ve Hadise g\u00f6re Cehennemin sonuz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131 okumay\u0131 bitirdi\u011fimde heyecan\u0131m\u0131 ve umudumu yitirmi\u015ftim; yazar, milyonlarca insan\u0131n cehennemin sonsuz oldu\u011funa inanmas\u0131na yol a\u00e7an konularla alakal\u0131 bir\u00e7ok ayete maalesef de\u011finmemi\u015fti.\u00a0 Radikal bir tez ileri s\u00fcr\u00fcyordu ancak bu tezini destekleyen tart\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fczeyseldi. \u0130lgili ayetler \u00fczerinde bilimsel bir de\u011ferlendirme yerine, daha \u00e7ok, duygular\u0131m\u0131za hitap ediyordu. Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131m. Her ne kadar inanc\u0131m\u0131 ve zekam\u0131 sessizce ve \u00e7eli\u015fkili bir kavram olarak zihnimin arka-plan\u0131nda s\u00fcrekli kemirse de sonsuz cehennem inanc\u0131ma devam ettim. M\u00fc\u015frikleri ve kafirleri sonsuza kadar cehennemle tehdit eden, bir \u00e7ok ayetleri\/i\u015faretleri g\u00f6rmezden gelemezdim. Ama Tanr\u0131\u2019n\u0131n Kuran i\u00e7erisinde en \u00e7ok tekrar edilen s\u0131fat\u0131n\u0131n, kendi merhameti oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de ink\u00e2r edemezdim. (Rahim 114 kere, Rahman 57 kere, vb.) Allah, kendisi i\u00e7in merhameti gerekli k\u0131ld\u0131 (6:12,54) ve O\u2019nun merhameti geni\u015ftir (6:147; 40:7). Yarg\u0131 g\u00fcn\u00fcnde Allah ve \u0130sa aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek olan \u015fu diyalogun verdi\u011fi mesaj beni bu konuda s\u00fcrekli teskin etmi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;Onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131rsan, onlar senin yarat\u0131klar\u0131nd\u0131r. Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarsan, ku\u015fkusuz sen \u00dcst\u00fcns\u00fcn, Bilgesin. ALLAH ilan edecek: &#8220;Bu, do\u011frulara do\u011fruluklar\u0131n\u0131n yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.&#8221; Onlar i\u00e7in i\u00e7lerinden \u0131rmaklar akan ve orada s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 bah\u00e7eler var. ALLAH onlardan, onlar da O&#8217;ndan ho\u015fnut olmu\u015ftur. B\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 i\u015fte bu&#8230;&#8221; (5:118)<\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n adaletli oldu\u011fu, ayr\u0131ca s\u0131k bir \u015fekilde vurgulan\u0131yordu (3:182; 4:40; 8:51; 11:101; 16:33,118; 22:10; 41:46; 43:76; 50:29; 99:7-8)<strong>. <\/strong>Nas\u0131l olur da rahmetli ve adaletli bir Allah, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde i\u015flenen su\u00e7lar nedeniyle kendi yarat\u0131klar\u0131n\u0131 sonsuz cehennemle cezaland\u0131rabilir? Sonsuzluk ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda neredeyse s\u0131f\u0131r olan \u00e7ok-k\u0131sa bir s\u00fcre\u00e7! Nas\u0131l olur da ilahi rahmet benim k\u0131s\u0131tl\u0131 rahmet anlay\u0131\u015f\u0131ma bile yetersiz gelebilirdi? E\u011fer Allah\u2019\u0131n bilgisi\/mant\u0131\u011f\u0131\/ (ruhu) i\u00e7inden genetik program\u0131ma bir par\u00e7a aktar\u0131lm\u0131\u015f ise, o zaman Allah\u2019\u0131n rahmeti ve adaletini, ko\u015fulsuz kabul edebilmek i\u00e7in bir yol bulabilmeye muktedir olabilmeliyim, bu rahmet ve adaleti tam manas\u0131 ile kavrayamasam dahi\u2026<\/p>\n<h2>M\u00fc\u015frikler ve Fanatik \u0130nkarc\u0131lar Cehennemde Sonsuza dek Kalmaya Mahkum Edilirler!<\/h2>\n<p>Ba\u015fl\u0131k i\u00e7erisinde belirtilen \u015feyin &#8220;M\u00fc\u015frikler ve Fanatik \u0130nk\u00e2rc\u0131lar Sonsuz Cehennemde kalmaya Mahk\u00fbm edilirler&#8221; olmad\u0131\u011f\u0131na l\u00fctfen dikkat ediniz. Ayr\u0131ca, Kuran i\u00e7erisinde kullan\u0131lan dil yap\u0131s\u0131yla birlikte gelen bir farkl\u0131l\u0131k var. M\u00fcsaadenizle a\u00e7\u0131klayay\u0131m:<\/p>\n<p>KhaLaDa k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015f olan t\u00fcm kelime yap\u0131lar\u0131 (sonsuz olmak, sonsuz ya\u015fam, bir yerde sonsuza dek kalmak, veya uzun bir s\u00fcre kalmak, ya da ya\u015fam s\u00fcresi) Kuran\u2019da 87 kez g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. E\u011fer yapt\u0131\u011f\u0131m \u00f6n-inceleme do\u011fru ise, bunlardan 40 tanesi cennetteki \u00f6d\u00fcllendirilme s\u00fcresini betimler (2:25; 2:82; 3:15; 3:107; 3:136; 3:198; 4:13; 4:57; 4:122; 5:85; 5:119; 8:42; 9:22; 9:82; 9:89; 9:100; 10:26; 11; 23; 11:108; 14:23; 18:108; 20:86; 21:102; 23:11; 25:15; 25:16; 25:76; 29:58; 31:9; 39:73; 43:71; 46:14; 48:5; 50:34; 57:12; 58:22; 64:9; 65:11; 98:8; 50:34), ve di\u011fer 40 tanesi Cehennemdeki cezaland\u0131r\u0131lma s\u00fcresini betimler (2:39; 2:81; 2:162; 2:217; 2:257; 2:285; 3:88; 3:116; 4:14; 4:93; 4:169; 5:80; 6:128; 7:36; 9:17; 9:63; 9:68; 10:26; 10:27; 10:52; 11:107; 13:5; 16:29; 20:101; 21:99; 25:29; 25:69; 32:14; 33:65; 33:103; 39:72; 40:76; 41:28; 43:74; 47:15; 59:17; 64:10; 72:23; 85:17; 98:6).<\/p>\n<p>KhaLaDA kelimesi ayr\u0131ca UzunS\u00fcre anlam\u0131n\u0131 da bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, klasik Arap\u00e7a s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Lisanul Arab, KhawaLiD kelimesinin \u00e7o\u011ful halini da\u011flar ve ta\u015flar\u0131 anlatmak i\u00e7in kullan\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar \u00e7ok uzun s\u00fcreler boyunca hayat i\u00e7erisinde yer bulurlar. Kuran, en az bir yerde, bu kelimenin ge\u00e7mi\u015f zaman kipli halini, hayatta kalma s\u00fcresini tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131r (7:176).\u00a0 Bu ayet fanatik bir ink\u00e2rc\u0131dan bahseder ve bize onun &#8221; Akhlada ilal ardi&#8221; oldu\u011funu bildirir, yani, d\u00fcnyaya sapland\u0131 ve hevesinin ard\u0131na tak\u0131ld\u0131! Bu makalede KHaLaDa kelimesi ve onun t\u00fcm t\u00fcremi\u015f formlar\u0131n\u0131n \u00e7ok uzun bir zaman\u0131 anlatmak veya belirli bir ya\u015fam s\u00fcresini g\u00f6stermek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fm\u0131yorum. B\u00f6ylesi bir tart\u0131\u015fmaya mahal verebilecek baz\u0131 deliller olabilse de, \u015fimdiye dek buna kanaat getirmi\u015f de\u011filim.<\/p>\n<p>AbaDa s\u0131fat\u0131 ise (kesintisiz, her zaman, daima), Kuran&#8217;da 28 kere g\u00f6z\u00fck\u00fcr ve bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olan, dokuz tanesinde cennette ge\u00e7irilen s\u00fcre tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (4:57; 4:122; 5:119; 9:22; 9:100; 18:3; 64:9; 65:11; 98:8) ve \u00fc\u00e7 tanesinde bu kelime cehennemde ge\u00e7irilen s\u00fcreyi anlat\u0131r (4:169; 33:65; 82:23). Nitekim 5:37; 22:22; 32:20 ayetleri inkarc\u0131lar\u0131n cehennemden \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131n\u0131, fakat bunu hi\u00e7bir zaman ba\u015faramayacaklar\u0131na vurgu yapar. Kesintisiz cezaland\u0131r\u0131lmay\u0131 protesto eden ve buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n yakar\u0131\u015flar\u0131 reddedilecektir (3:24).<\/p>\n<p>ABaDa kelimesi 9:84; 9:108; 24:4; 33:53; 59:11 ve 62:7 ayetlerinde ko\u015fulun s\u00fcresine ba\u011fl\u0131 bir sonsuzlu\u011fu belirtmek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>&#8220;Onlardan \u00f6len birisi i\u00e7in asla (La \u2026 ABaDa) namaz k\u0131lma&#8221; 9:84<\/li>\n<li>&#8220;B\u00f6yle bir yerde ebediyen (La \u2026 ABaDa) namaza durma&#8221; 9:108<\/li>\n<li>&#8220;ve onlar\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ebedi olarak (La \u2026 ABaDa) kabul etmeyin.&#8221; (24:4)<\/li>\n<li>&#8220;onun e\u015fleriyle asla (La \u2026 ABaDa) evlenmemelisiniz.&#8221; (33:53)<\/li>\n<li>&#8220;sizin aleyhinize hi\u00e7bir zaman (La \u2026 ABaDa)\u00a0 kimseye itaat etmeyece\u011fiz.&#8221; (59:11)<\/li>\n<li>&#8220;yapm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc hi\u00e7bir vakit (La \u2026 ABaDa) onu dileyemeyeceklerdir&#8221; (62:7)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Buradaki t\u00fcm negatif ifadeler ABaDa kelimesini s\u00fcrekli devam eden bir yasaklamay\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131rlar. Daha net bir ifade ile, bu, belirtilen ko\u015ful var oldu\u011fu s\u00fcrece ge\u00e7erlidir. \u00d6rne\u011fin, cenaze namaz\u0131 i\u00e7in yasaklama getirilen ki\u015fi vefat etti\u011finde, do\u011fal olarak yasa\u011f\u0131n kendisi de sonlanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00d6l\u00fc birisi ba\u015fka bir \u00f6l\u00fcn\u00fcn arkas\u0131ndan dua edemeyece\u011fi i\u00e7in, bu yasaklama da pratik olarak sonsuza dek devam edemeyecektir. Benzer bir \u015fekilde, Peygamberin t\u00fcm e\u015fleri vefat etti\u011finde, onlarla evlenme yasa\u011f\u0131 da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirir\u2026 B\u00f6ylece, yasa\u011f\u0131n s\u00fcreklili\u011fi, asl\u0131nda, baz\u0131 ko\u015fullarla veya ilgili konuda belirtilen ya\u015fam-s\u00fcresi ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle, yukar\u0131daki \u00f6rnekte ABaDa kelimesi belirli bir periyodun t\u00fcm\u00fcne i\u015faret eder.<\/p>\n<p><strong>Cehennemdeki Ebedi Cezaland\u0131rma, Cehennemin veya Oraya At\u0131lanlar\u0131n Sonsuz Oldu\u011fu Anlam\u0131na Gelmek Zorunda De\u011fil<\/strong><\/p>\n<p>Yunus\u2019u hat\u0131rla. Kendisine verilen g\u00f6revi terk etti\u011finde bir balina taraf\u0131ndan yutulmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;(Tanr\u0131&#8217;y\u0131) an\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnmeseydi, Dirili\u015f G\u00fcn\u00fcne kadar onun karn\u0131nda kalacakt\u0131.&#8221;\u00a0 (37:143)<\/p>\n<p>Ne Yunus nede onu yutan balina dirili\u015f-g\u00fcn\u00fcne kadar ya\u015fayabilecek bir-\u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fc. Yani, bu Kur\u2019ani a\u00e7\u0131klama Yunus\u2019un balina karn\u0131nda son bulaca\u011f\u0131n\u0131 veya \u00f6lece\u011fini bize bildirir. Her ikisi de k\u0131sa s\u00fcrede bitecek olsa bile, balina, dirili\u015f-g\u00fcn\u00fcne kadar Yunus\u2019un nihai kaderi ve dura\u011f\u0131 olurdu. E\u011fer Yunus Dirili\u015f-g\u00fcn\u00fc tekrardan diriltilecek olmasayd\u0131 (balina ile birlikte, 6:38), ayn\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131rsak, ayet \u015f\u00f6yle olmal\u0131yd\u0131: &#8221; O bal\u0131\u011f\u0131n karn\u0131nda ebedi olarak kalacak idi.&#8221;<\/p>\n<p>Benzer bir \u015fekilde, Cehennem i\u00e7erisinde s\u00fcresiz kalacak olan puta-tap\u0131c\u0131lar veya inkarc\u0131lar hakk\u0131nda bizlere bilgi veren ayetler, Cehennemin sonsuz oldu\u011funu anlam\u0131na gelmez, gelmek zorunda de\u011fil. Tabi Cehennemin kendisinin sonuz oldu\u011fu belirtilirse durum de\u011fi\u015fir\u2026 Bu, ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n ve puta-tap\u0131c\u0131lar\u0131n Cehennemde son bulacaklar\u0131 anlam\u0131na gelir, farkl\u0131 ba\u015fka bir anlama de\u011fil. E\u011fer bir g\u00fcn Cehenneme, i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sakinleri ile birlikte son verilseydi, o zaman ink\u00e2rc\u0131lar ve puta-tap\u0131c\u0131lar Cehennem i\u00e7inde sonsuza dek kalm\u0131\u015f olurlard\u0131. Onlar\u0131n cezas\u0131 da b\u00f6ylece t\u00fcm Cehennem ya\u015fam\u0131 olurdu.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda Kuran, hem Cehennem-cezas\u0131 hem de Cennet-\u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fcn kendi s\u00fcre\u00e7leri ile ilgili ko\u015fulland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6kler ve yer durdu\u011fu s\u00fcrece orada kal\u0131c\u0131d\u0131rlar; ancak Rabbin dilerse ba\u015fka. Rabbin, diledi\u011fini Yapand\u0131r. Mutlulu\u011fu hak edenler ise, g\u00f6kler ve yer kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece cennette kal\u0131c\u0131d\u0131rlar. Rabbin dilerse ba\u015fka&#8230; Kesintisiz bir \u00f6d\u00fcld\u00fcr bu.&#8221; (11:107-108)<\/p>\n<p>Kuran, D\u00fcnya ve Cennetin farkl\u0131 bir D\u00fcnya ve Cennet ile de\u011fi\u015ftirilece\u011fine dair bizleri bilgilendirir (14:48). E\u011fer bu ayette belirtilen yeninden-dirili\u015f Yarg\u0131-G\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce ise, o zaman ba\u015fka bir yeninden-dirili\u015fin m\u00fcmk\u00fcn olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da var. Cennetin tekrardan yarat\u0131laca\u011f\u0131na dair baz\u0131 i\u015faretler var. Mesela, KhulD (sonsuz, t\u00fckenmeyen) kelimesi Cehennem i\u00e7in kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r, fakat Cennet tasvir edilirken bir s\u0131fat olarak kullan\u0131ma d\u00e2hil edilmi\u015ftir (25:15).\u00a0 Di\u011fer taraftan, ayn\u0131 s\u0131fat Cehennemi tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r, fakat Cehennemdeki-Ceza tan\u0131mlan\u0131rken kullan\u0131ma kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2 style=\"line-height: normal;\">Cehennem, \u0130\u00e7inde \u0130kamet Edenlerle Birlikte, Hi\u00e7 Var Olmam\u0131\u015f gibi Yok Edilecek<\/h2>\n<p>Dilimiz e\u015f anlaml\u0131lar, z\u0131t anlaml\u0131lar, s\u00f6ylevler, kar\u015f\u0131l\u0131klar ve benzerlerini bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Kuran s\u0131k bir bi\u00e7imde kelimeleri\/kavramalar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, a\u00e7\u0131klamak veya s\u00f6ylevler i\u00e7in kullan\u0131r. Genellikle,\u00a0 anlam olarak birbirleriyle ili\u015fkili olan kelimelerin frekanslar\u0131, ayn\u0131 zamanda matematiksel harmoniyi de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131r ki, bu kitaplar\u0131mda geni\u015f olarak yer verdi\u011fim ayr\u0131 bir konudur. \u00d6rne\u011fin, Ahiret ve D\u00fcnya, Melek ve \u015eeytan, Rahman(Merhamet) ve H\u00fcda(Yol g\u00f6sterme), Qul (De) ve Qalu (Dediler), Khalq (Yaratmak) ve Helaak (yok etmek), Hayat (Ya\u015fam) ve Mevt (\u00d6l\u00fcm) anlamsal ve matematiksel olarak birbirleriyle ili\u015fkili kelimelerdir.<\/p>\n<p>Gelin 40:11 ve 67:2 ayetleri \u00fczerinde biraz d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Birinci ayet iki yarat\u0131l\u0131\u015f ve iki \u00f6l\u00fcme de\u011finirken ikincisi, ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile ilgilidir. Kuran dilinde \u00f6l\u00fcm\u00fcn ya\u015fam olmadan var olmayaca\u011f\u0131n\u0131 e\u011fer bilebilirsek, bu iki ayet \u00e7ok daha iyi anla\u015f\u0131labilir. Onlar bir arada var olabilirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00d6l\u00fcm beynin bilin\u00e7li fonksiyonlar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 olarak ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 (39:42; 16:21) fakat yeniden dirili\u015f g\u00fcn\u00fcne kadar devam edecek olan, bu d\u00fcnyaya ait bir a\u015famad\u0131r (29:57; 10:56; 22:6). \u00d6l\u00fcm, ya\u015fama \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden bir s\u00fcre\u00e7tir. Ya\u015fayan bir canl\u0131 \u00f6lecek ve \u00f6l\u00fc canl\u0131 tekrar yeni bir hayat kazanacakt\u0131r (22:66). Bitkiler sezonlar boyunca ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm\u00fc terc\u00fcbe ederler (2:64; 3:27; 6:95; 16:65; 22:5-6; 30:19-50; 35:9). \u0130lk yarat\u0131l\u0131\u015ftan \u00f6nce ne \u00f6l\u00fcm ne de ya\u015fam var idi; sadece vard\u0131k. Fakat, Tanr\u0131 \u00f6l\u00fcm ve ya\u015fam\u0131 yaratmaya karar verdi (67:2). Yarat\u0131l\u0131\u015f, \u00f6l\u00fcm, hayat (\u015fuan ki), \u00f6l\u00fcm, hayat (yeniden-dirili\u015f). Di\u011fer bir de\u011fi\u015fle, iki \u00f6l\u00fcm ve iki hayat (40:11). HaLaKa kelimesi, di\u011fer bir y\u00f6n\u00fcyle, seyrek olarak bir bireyin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc anlatmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (40:33), fakat genellikle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan y\u0131k\u0131mlar ve yok edili\u015fler, veya bir varl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131yla ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (5:17; 6:6; 6:47; 8:42; 20:128; 21:95; 22:45; 28:59; 36:31; 69:5; 77:16).<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;&#8230; B\u00f6ylece, yok edilen, apa\u00e7\u0131k bir delille yok edilsin, ya\u015fayan da apa\u00e7\u0131k bir delille ya\u015fat\u0131ls\u0131n. ALLAH \u0130\u015fitendir, Bilendir.&#8221; (8:42)<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki ayet, yaln\u0131zca bir sava\u015ftaki ya\u015famlar\u0131n kaybedilmesi ve hayatta kal\u0131nmas\u0131ndan bahsetmez, ayn\u0131 zamanda daha farkl\u0131 d\u00fczeydeki kozmik bir olaya da de\u011finir: inan\u00e7s\u0131zlar bir temele dayanmayan yanl\u0131\u015f \u00f6\u011fretilere ra\u011fbet ettikleri i\u00e7in sonsuza dek yok olacak; ve inananlar da apa\u00e7\u0131k olan ger\u00e7eklere ra\u011fbet ettikleri i\u00e7in sonsuza dek ya\u015fayacaklar. Ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm elbette birer mecaz olarak, ger\u00e7ek ve yanl\u0131\u015f-\u00f6\u011fretileri tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (6:122). Asl\u0131nda, ger\u00e7e\u011fe tan\u0131k olmak ve onu kabul etmek hem mecazi ve hem ger\u00e7ek olan bir ya\u015fama do\u011fru bir kap\u0131 a\u00e7ar:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;Ey inananlar, size hayat verecek \u015feylere \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ALLAH&#8217;a ve el\u00e7isine yan\u0131t verin. Bilin ki ALLAH ki\u015fi ile kalbi aras\u0131na girer ve O&#8217;nun huzuruna toplanacaks\u0131n\u0131z.&#8221; (8:24)<strong><\/strong><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki ayetten ilahi mesaj\u0131 reddedenlerin sonsuz ya\u015fam\u0131 kaybedeceklerini \u00e7\u0131karsamak makul g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Peki, Cehennemde \u00f6lecekler mi? Cevap, Hay\u0131r:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0&#8220;Kim Rabbine su\u00e7lu olarak gelirse cehennemi hak eder; orada ne \u00f6l\u00fcr, ne de ya\u015far.&#8221; (20:74)<strong><\/strong><\/p>\n<p>\u00d6yleyse, alternatif \u00e7ok-a\u00e7\u0131k: tamam\u0131yla yok edili\u015f, ontolojik olarak bir neslin cehennem ile imha edilmesi. En \u00f6l\u00fcmc\u00fcl vir\u00fcs\u00fc kendilerine bula\u015ft\u0131rma karar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce vermi\u015f olan programlar (masum bir program\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek veya Allah\u2019\u0131n yan\u0131nda ilah edinmek gibi) ve b\u00f6ylece bozulmaya u\u011frayanlar, sonsuz cezaland\u0131rmaya tabi olacaklard\u0131r: yeniden dirili\u015f sonras\u0131nda bir te\u015fhis s\u00fcreci ya\u015fayacaklar, adalet, pi\u015fmanl\u0131k ve sonras\u0131nda yeni g\u00f6k ve yeni yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131yla, cehennem ile birlikte yoklu\u011fa f\u0131rlat\u0131lacaklar. Belki de, ahirete inanan ve dinini sadece Allah\u2019a \u00f6zg\u00fcleyerek sonsuz ya\u015fam\u0131 se\u00e7en, b\u00f6ylece erdemli bir ya\u015fam s\u00fcrerek yarg\u0131 g\u00fcn\u00fc sonsuz ya\u015fam\u0131 kazanmay\u0131 hak eden akrabalar\u0131n\u0131n zihinlerindeki onlara dair an\u0131lar da silinip yok olacaklar.<\/p>\n<p>Kuran&#8217;\u0131n bu ana kay\u0131ttan silinerek yok edilme i\u015fleminden s\u00f6z etmesi ilgin\u00e7tir. \u0130lahi belle\u011finden su\u00e7lular\u0131n tamam\u0131yla silinmesi i\u015flemi:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">&#8220;Bug\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131z\u0131 unutman\u0131z\u0131n sonucunu tad\u0131n, biz de sizi unutaca\u011f\u0131z. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n bir sonucu olarak ebedi azab\u0131 tad\u0131n.&#8221; (32:14)<\/p>\n<h2>Allah Adaletli ve Rahmetlidir<\/h2>\n<p>Kuran Allah\u2019\u0131n m\u00fckemmel adaletini s\u00fcrekli hat\u0131rlatarak bizlere teselli sunar. A\u015fa\u011f\u0131daki ayet Allah\u2019\u0131n adalet ve rahmetine dair bize a\u00e7\u0131k bir fikir sa\u011flar:<\/p>\n<p>&#8220;K\u00f6t\u00fcl\u00fck kazananlara ise k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ayn\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k verilir. Y\u00fczlerini bir a\u015fa\u011f\u0131lanma duygusu kaplar. ALLAH&#8217;tan ba\u015fka bir koruyucular\u0131 yoktur. Y\u00fczleri sanki karanl\u0131k geceden bir par\u00e7ayla b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Onlar ate\u015f halk\u0131d\u0131r; onlar orada ebedi kalacaklard\u0131r.&#8221; (10:26-27)<\/p>\n<p>Sonsuz bir Cehennemde i\u015fkence \u00e7ekmek bu ilahi adalet ile \u00e7eli\u015fir, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131 bir s\u00fcreye sahip olan insan hayat\u0131 i\u00e7inde i\u015flenmi\u015f olan g\u00fcnahlar sonsuzlu\u011fa e\u015fit olamazlar. Oysa sonsuz olmayan bir Cehennem hayat\u0131 i\u00e7erisindeki s\u00fcrekli bir cezaland\u0131rma b\u00f6ylesi bir \u00e7eli\u015fkiyi ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131nda, k\u00f6t\u00fc-i\u015flerin y\u00f6neticileri 4:48\u2019de belirtildi\u011fi gibi varl\u0131k \u00e2leminden silinecekler. Onlar\u0131n son dura\u011f\u0131 cehennem olacak ve cehennem de yoklu\u011fa kar\u0131\u015facak.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">Allah Merhametli ve Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r (1:1)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cehennemin sonsuza dek yanaca\u011f\u0131 fikri beni onlarca y\u0131ld\u0131r rahats\u0131z etmekteydi, fakat ben bu problemimi &#8220;Allah Ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r ve Adaletlidir; O bilmedi\u011fim \u015feyleri bilendir&#8221; diyerek bast\u0131rd\u0131m. Allah elbette bizlerin bilmedi\u011fi bir\u00e7ok \u015feyi biliyor. Fakat ya e\u011fer baz\u0131 hurafe bilgilerimizi ve yanl\u0131\u015f inan\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6ylesi bir \u00f6z\u00fcr ile gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsak? Ya Allah\u2019\u0131n bizlere verdi\u011fi en m\u00fckemmel hediye olan akl\u0131m\u0131z\u0131, inanan ile inanmayan\u0131 ve insan ile hayvan\u0131 birbirinden ay\u0131ran fonksiyonu kullanmaktan kendimizi men etmekteysek?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,1057],"tags":[1139,127,479,1143,1142,1141,1140],"class_list":["post-2504","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edipyuksel","category-gok-kusagi","tag-cehennem","tag-edip-yuksel","tag-edip-yuksel-kimdir","tag-rahim","tag-rahman","tag-rahmetli-yaratici","tag-sonsuz-cehennem"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2504"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2504\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}