{"id":3805,"date":"2012-12-24T11:10:56","date_gmt":"2012-12-24T17:10:56","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=3805"},"modified":"2012-12-24T11:13:28","modified_gmt":"2012-12-24T17:13:28","slug":"saidin-sobasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/saidin-sobasi\/","title":{"rendered":"Said’in Sobas\u0131 ve Ateistler"},"content":{"rendered":"

Said-i Nursi’nin Sobas\u0131 ve Ateistler<\/b><\/span><\/p>\n

Edip Y\u00fcksel
\n24 Aral\u0131k 2012
\nwww.19.org<\/p>\n

\"Karikateist<\/a>

Karikateist adl\u0131 bir Facebook grubunda payla\u015f\u0131lan hiciv<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Said-i Nursi’yi en \u00e7ok ele\u015ftirenlerden biriyim. \u00d6zellikle teolojik hezeyanlar\u0131n\u0131 ve \u00e7eli\u015fkilerini\u2026 Ama bu adam\u0131n samimiyet ve cesaretine, do\u011fal zekas\u0131na, maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcmlere kar\u015f\u0131 direni\u015fine ve buna ra\u011fmen sergiledi\u011fi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 tavr\u0131na sayg\u0131 g\u00f6steriyorum ve sizi de buna davet ediyorum. Ateist olman\u0131z insafs\u0131z ve vicdans\u0131z olman\u0131z\u0131 gerektirmez san\u0131r\u0131m. Zira insaf ve vicdan sahibi ateist arkada\u015flar\u0131m oldu: hem hapishanede hem de hapishane d\u0131\u015f\u0131nda!<\/p>\n

Yukar\u0131daki g\u00f6rsel ele\u015ftiri \u00e7ok muzip ve n\u00fckteli. Ancak sizi\u00a0Said’in soba ile konu\u015fma olay\u0131n\u0131 bir de \u015fu iki perspektif ile de\u011ferlendirmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum:<\/p>\n

B\u0130R<\/b>:<\/p>\n

1980 darbesinin gecesi tutukland\u0131m. \u0130ki makalemden dolay\u0131 teokratik bir devlet kurma propagandas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in 6 y\u0131l hapis ve 2 y\u0131l Mu\u011fla’da s\u00fcrg\u00fcn cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131ld\u0131m. Toplam 4 y\u0131ll\u0131k hapishane hayat\u0131m\u0131n bir y\u0131l\u0131 i\u015fkence ile ge\u00e7ti… Cezaevindeki “komutanlara” isyan etti\u011fim i\u00e7in bir ay da tecrit i\u00e7in beni h\u00fccreye att\u0131lar. Vucudumu mosmor b\u0131rakan birka\u00e7 dayak fasl\u0131 da cabas\u0131.<\/p>\n

O bir ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde h\u00fccremdeki bir fare, ve birka\u00e7 dakikal\u0131\u011f\u0131na her nas\u0131lsa yolunu bulup h\u00fccreme giren bir karga \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc bana. Uzun bir s\u00fcre tek ba\u015f\u0131n\u0131za ya\u015famaya mecbur kal\u0131rsan\u0131z siz sadece sobayla de\u011fil kendi kendinizle de, duvarla da konu\u015fursunuz. Soban\u0131n i\u00e7inde en az\u0131ndan canl\u0131ya benzer bir alev dans eder.<\/p>\n

\u0130K\u0130<\/b>:<\/p>\n

Felsefe derslerinde ruh ve bilin\u00e7 konusunu tart\u0131\u015f\u0131rken bazen \u00f6\u011frencilerime ilk ba\u015fta \u00e7ok sa\u00e7ma g\u00f6r\u00fcnen bir soruyla meydan okurum: “Bu masan\u0131n veya sandalyenin bilin\u00e7siz oldu\u011funu nereden biliyorsunuz?” Hepsi itiraz ederler ve g\u00fclmeye ba\u015flarlar. Ancak, k\u0131sa bir sorgulama sonunda \u00f6\u011frencilerim ne “canl\u0131” kavram\u0131n\u0131 do\u011fru d\u00fcr\u00fcst tan\u0131mlayabildiklerini ne de “bilin\u00e7” denilen \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat edebildiklerini anlarlar.<\/p>\n

Daha sonra tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00fcnl\u00fc bilim-adam\u0131 Alan Turing’in “yapay zeka” konusunda \u00f6nerdi\u011fi teste, 1997’de ger\u00e7ekle\u015fen m\u00fcthi\u015f Deep Blue program\u0131n\u0131n satran\u00e7taki tarihi zaferine do\u011fru a\u00e7ar\u0131m\u2026 iphone konu\u015fturan Seri program\u0131ndan Sony’nin \u00fcretmeyi planlad\u0131\u011f\u0131 \u015fampiyon robot futbol tak\u0131m\u0131na kadar bir\u00e7ok \u00f6rnekle ufuklar\u0131n\u0131 a\u00e7ar ve meydan okurum. Beni ilk ba\u015fta anthropomorphic yakla\u015fmakla su\u00e7layan \u00f6\u011frencilerim asl\u0131nda kendilerinin tersinden \u00f6yle bir tak\u0131nt\u0131lar\u0131 oldu\u011funu anlarlar. Bilincin kendileri gibi “etli ve kemikli” varl\u0131klar ile s\u0131n\u0131rland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu s\u0131n\u0131rland\u0131rma i\u00e7in hi\u00e7bir bilimsel ve mant\u0131ki delillerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlara g\u00f6stermek i\u00e7in be\u015f on dakika yetiyor. Yar\u0131m saat s\u00fcren bir tart\u0131\u015fma sonunda \u00f6\u011frencilerimin hemen hepsi sandalyenin bilin\u00e7 sahibi “olabilece\u011fine” ihtimal verirler. Felsefe profes\u00f6rleri olarak amac\u0131m onlara herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kabul ettirmek de\u011fil, amac\u0131m her iddiay\u0131 iyi niyetle farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan derinlemesine analiz etmeyi \u00f6\u011frenmeleri ve baz\u0131 durumlarda karars\u0131z kalmay\u0131 \u00f6\u011frenebilmeleri\u2026<\/p>\n

Din-adam\u0131, hoca, \u015feyh, mukallit ve m\u00fcritlerin hezeyanlar\u0131na ve uydurduklar\u0131 palavralara g\u00fclebiliriz ama bu arada kendimizi de aynada s\u00fcrekli sorgulamay\u0131 da ihmal etmemeliyiz. Ateist, agnostik, deist veya monotheist olmak sizi ba\u011fnaz ve dogmatik olmaktan kurtarmaz. Elbette dindar insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu bir \u00e7evrede ateist olman\u0131n daha zor oldu\u011funu, daha b\u00fcy\u00fck bir zihinsel enerji ve medeni cesaret gerektirdi\u011fini teslim ediyorum. \u00a0Ancak kelle say\u0131lar\u0131na veya duygular\u0131na kap\u0131larak \u00e7e\u015fitli dinlere, mezhep ve tarikatlara kat\u0131lan milyonlarca insan gibi, \u00e7evrelerindeki ateistlere kap\u0131larak veya dindarlar\u0131n sa\u00e7mal\u0131klar\u0131na ve zul\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 duygusal tepki g\u00f6stererek ateist olan bir\u00e7ok ki\u015fi var. \u015eahsen duygusal dindar ile duygusal ateist aras\u0131nda pek fark g\u00f6rm\u00fcyorum. Her iki grup ta ba\u011fnaz, dogmatik ve yobaz olabiliyor.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Said-i Nursi’yi en \u00e7ok ele\u015ftirenlerden biriyim. \u00d6zellikle teolojik hezeyanlar\u0131n\u0131 ve \u00e7eli\u015fkilerini\u2026 Ama bu adam\u0131n samimiyet ve cesaretine, do\u011fal zekas\u0131na, maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcmlere kar\u015f\u0131 direni\u015fine ve buna ra\u011fmen sergiledi\u011fi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 tavr\u0131na sayg\u0131 g\u00f6steriyorum ve sizi de buna davet ediyorum. Ateist olman\u0131z insafs\u0131z ve vicdans\u0131z olman\u0131z\u0131 gerektirmez san\u0131r\u0131m. Zira insaf ve vicdan sahibi ateist arkada\u015flar\u0131m oldu: hem hapishanede hem de hapishane d\u0131\u015f\u0131nda!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,276,1024],"tags":[],"class_list":["post-3805","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edipyuksel","category-felsefe","category-tarikat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3805\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}