{"id":4192,"date":"2013-01-22T21:42:04","date_gmt":"2013-01-23T03:42:04","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=4192"},"modified":"2014-02-10T18:22:40","modified_gmt":"2014-02-11T00:22:40","slug":"mesaj-deyimler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/mesaj-deyimler\/","title":{"rendered":"Mesaj \u00c7evirisindeki Deyimler"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b style=\"line-height: normal;\"><span style=\"font-size: xx-large;\">Mesaj \u00c7evirisi Ba\u011flam\u0131nda<br \/>\nKuran\u2019da Ge\u00e7en Deyimler<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\">Yasin \u00c7olak<br \/>\n22 Ocak 2013<br \/>\nwww.19.org<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><b>\u00a0<a href=\"http:\/\/19.org\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Mesaj-8-Kapak-Yerkure0.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter  wp-image-4194\" alt=\"Mesaj Kuran \u00c7eviris - Edip Y\u00fcksel\" src=\"http:\/\/19.org\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Mesaj-8-Kapak-Yerkure0.jpg\" width=\"407\" height=\"602\" srcset=\"https:\/\/19.org\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2013\/01\/Mesaj-8-Kapak-Yerkure0.jpg 679w, https:\/\/19.org\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2013\/01\/Mesaj-8-Kapak-Yerkure0-101x150.jpg 101w, https:\/\/19.org\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2013\/01\/Mesaj-8-Kapak-Yerkure0-202x300.jpg 202w\" sizes=\"(max-width: 407px) 100vw, 407px\" \/><\/a><\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir dilden bir ba\u015fka dile \u00e7eviri yap\u0131l\u0131rken ya\u015fanan problemlerden en \u00f6nemlisi deyimlerin\/atas\u00f6zlerin \u00e7evrilmesinde kendini g\u00f6sterir. deyimlerin \u00e7evirmesinde temel kural, deyimin kelime kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 referans al\u0131narak de\u011fil ama\u00e7 dildeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunarak \u00e7evrilmesidir. Di\u011fer t\u00fcrl\u00fc \u00e7eviriyi okuyanlar kendi anlam d\u00fcnyalar\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan ifadelerle kar\u015f\u0131la\u015fabilirler.<\/p>\n<p>Mesela \u0130ngilizce bir metinde ge\u00e7en \u201clike taking a candy from a baby\u201d ifadesini \u201cbebekten \u015fekerlemeyi al\u0131r gibi\u201d \u015feklinde \u00e7evirirseniz, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan insanlar i\u00e7in bu ifade hemen hemen hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyecektir. Burada yapman\u0131z gereken, kelimelerin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermek de\u011fil anlam\u0131 yans\u0131tmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bir i\u015fin \u00e7ok kolay yap\u0131labildi\u011fini ifade eden bu deyimi; \u201ctereya\u011f\u0131ndan k\u0131l \u00e7eker gibi\u201d \u015feklinde \u00e7evirmek en do\u011frusudur.<\/p>\n<p>Bu problem \u00f6zellikle Kur-an \u00e7evirilerinde \u00e7ok daha fazlad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc Kur-an\u2019da edebi ifadeler yo\u011fun ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Arap dilinin en g\u00fczel metni olan Kur-an, deyimleri \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131r ve mealler deyimlerin \u00e7evrilmesinde ciddi problemler ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki \u00e7al\u0131\u015fma Edip Y\u00fcksel\u2019in Mesaj adl\u0131 meali referans al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f bir ele\u015ftiridir. Kur-an\u2019daki deyimlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n Mesaj\u2019daki \u00e7evrili\u015f \u015fekillerini incelemektedir.<\/p>\n<p><b>9:38 Yere \u00e7ak\u0131l\u0131p kald\u0131n\u0131z<\/b><\/p>\n<p>Ayette kastedilen, d\u00fcnyaya meyletmektir. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cyere \u00e7ak\u0131lmak\u201d ifadesi bu anlam\u0131 kar\u015f\u0131lamamaktad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u201cyere \u00e7ak\u0131lmak\u201d bir yerden d\u00fc\u015fmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir deyimdir. Burada do\u011fru \u00e7eviri; d\u00fcnyaya gere\u011finden fazla \u00f6nem verip ahreti umursamak anlam\u0131n\u0131 yans\u0131tacak bir deyim kullanmakt\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019de bu tip durumlar i\u00e7in, \u201cd\u00fcnyaya tamah ettiniz\u201d, \u201cd\u00fcnyaya meylettiniz\u201d, \u201cd\u00fcnyaya kaz\u0131k \u00e7akmak\u201d, \u201cd\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ahret hayat\u0131na ye\u011flemek\u201d gibi ifadeler kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Mesaj \u00e7evirisinde ayn\u0131 problem 7:176 ayetinde de vard\u0131r.<\/p>\n<p><b>49:11 isimdir<\/b><\/p>\n<p>Burada kastedilen, k\u00f6t\u00fc bir unvana sahip olmak, k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde an\u0131lmak, k\u00f6t\u00fc bir \u00f6zelli\u011fe ve nama sahip olmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla do\u011fru \u00e7eviri bu anlam\u0131 yans\u0131tacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r. Mesela \u201cne kadar k\u00f6t\u00fc bir vas\u0131f\u201d veya \u201cne kadar k\u00f6t\u00fc bir nam\u201d diye \u00e7evrilebilir.<\/p>\n<p><b>19:4 ba\u015f\u0131m a\u011far\u0131p tutu\u015ftu<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u201cba\u015f\u0131n a\u011far\u0131p tutu\u015fmas\u0131\u201d diye bir ifade yoktur. Biz ya\u015fl\u0131l\u0131k durumunu anlatmak i\u00e7in bunun yerine \u201csa\u00e7lar\u0131m a\u011fard\u0131\u201d, \u201csa\u00e7\u0131m ba\u015f\u0131m a\u011fard\u0131\u201d, \u201csa\u00e7lar\u0131ma aklar d\u00fc\u015ft\u00fc\u201d ve benzeri deyimler kullan\u0131r\u0131z.<\/p>\n<p><b>6: 135 Elinizden geleni yap\u0131n<\/b><\/p>\n<p>G\u00fczel bir \u00e7eviri\u2026 Acaba ayet \u201ctavr\u0131n\u0131z\u0131 devam ettirin, ben de tavr\u0131m\u0131 devam ettirece\u011fim\u201d diye anla\u015f\u0131labilir mi?<\/p>\n<p><b>101:4 Yay\u0131lm\u0131\u015f kelebekler<\/b><\/p>\n<p>Ayette k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n durumu tasvir ediliyor ve bu durumun panik, d\u00fczensizlik, tela\u015fl\u0131 bir hal oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de bu tip durumlar kelebek benzetmesiyle ifade edilmez. \u201cDarmada\u011f\u0131n bir \u015fekilde\u201d veya \u201c\u00c7il yavrusu gibi da\u011f\u0131lm\u0131\u015f\u201d denir.<\/p>\n<p><b>75:29 Bacaklar\u0131 birbirine dola\u015fm\u0131\u015ft\u0131r<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019de bacaklar birbirine dola\u015fmaz. \u201cEli aya\u011f\u0131 dola\u015f\u0131r\u201d, \u201cPa\u00e7alar\u0131 tutu\u015fur\u201d\u2026<\/p>\n<p><b>85:20 arkalar\u0131ndan ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r<\/b><\/p>\n<p>M\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, b\u00f6yle \u00e7evrilebilir ama \u201c\u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r\u201d veya \u201cd\u00f6rt bir yandan sarm\u0131\u015ft\u0131r\u201d da denebilir.<\/p>\n<p><b>101:9 anas\u0131 u\u00e7urumdur<\/b><\/p>\n<p>B\u00f6yle bir ifadeyi hayat\u0131m\u0131z boyunca ka\u00e7 kez kullanm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerek. Bunun yerine \u201ccehenneme kadar yolu var\u201d, \u201canas\u0131 a\u011flayacakt\u0131r\u201d, \u201cvaraca\u011f\u0131 yer cehennemin dibidir\u201d deriz.<\/p>\n<p><b>34:52 uzak bir yerden ona nas\u0131l ula\u015fabilirler<\/b><\/p>\n<p>Ayette d\u00fcnyada iman etmedikten sonra ahirette hakikati g\u00f6rmenin bir anlam\u0131 olmayaca\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. Yani \u201ci\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra\u201d deniyor.<\/p>\n<p><b>19:4 v\u00fccudumdaki kemik gev\u015fedi<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan hangi insan ya\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu \u015fekilde ifade eder? \u201cTakatim kalmad\u0131\u201d, \u201cKuvvetten d\u00fc\u015ft\u00fcm\u201d, \u201cYa\u015flad\u0131m\u201d, \u201celden ayaktan kesildim\u201d deriz.<\/p>\n<p><b>14:5 Allah\u2019\u0131n g\u00fcnleri<\/b><\/p>\n<p>Uygun bir \u00e7eviri\u2026 Belki dipnotta \u201cAllah\u2019\u0131n m\u00fckafat ve ceza g\u00fcnleri\u201d denilebilir. Yani Allah\u2019\u0131n g\u00fcnlerinden kast\u0131n ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamak uygun olur (mu)?<\/p>\n<p><b>43:38 iki do\u011fu aras\u0131 kadar<\/b><\/p>\n<p>Bu ifadenin \u201cdo\u011fu bat\u0131 aras\u0131 kadar uzakl\u0131k\u201d diye \u00e7evrilmesini \u00f6neriyorum.<\/p>\n<p><b>33:10 g\u00f6zler d\u00f6nm\u00fc\u015f, kalpler a\u011f\u0131zlara gelmi\u015fti<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019de g\u00f6zler d\u00f6ner\/yuvas\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 f\u0131rlar ama kalpler a\u011f\u0131zlara gelmez; a\u011fza gelen y\u00fcrektir. \u201cKalbim a\u011fz\u0131ma geldi\u201d demeyiz, \u201cy\u00fcre\u011fim a\u011fz\u0131ma geldi\u201d deriz.<\/p>\n<p><b>37:28 sa\u011f yan\u0131m\u0131zdan yakla\u015f\u0131yordunuz<\/b><\/p>\n<p>Suret-i haktan g\u00f6z\u00fck\u00fcyordunuz. B\u00f6yle \u00e7evirirdim ama alternatif bir \u00e7eviri olarak \u201cSiz bize zor kullanarak yakla\u015f\u0131rd\u0131n\u0131z\u201d ifadesini de dikkate sunay\u0131m.<\/p>\n<p><b>111:1 elleri kurusun<\/b><\/p>\n<p>Bu \u015fekilde olur. \u201cSaltanat\u0131 y\u0131k\u0131ls\u0131n\u201d, \u201cyok olsun. Yok oldu ya\u201d, \u201ckahrolsun. Kahroldu ya\u201d diye de olur.<\/p>\n<p><b>39:23 derileri \u00fcrperir<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019de deri \u00fcrpermez. \u201cT\u00fcyleri \u00fcrperir\u201d veya \u201cT\u00fcyleri diken diken olur\u201d.<\/p>\n<p><b>29:29 yollar\u0131 kesiyor<\/b><\/p>\n<p>Ayetin ba\u011flam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda burada \u00e7ocuklar\u0131n do\u011fmas\u0131n\u0131n\/\u00fcremenin engellendi\u011fi vurgusu var. Dolay\u0131s\u0131yla, \u201cNeslin \u00fcremesini engelliyorsunuz\u201d anlam\u0131n\u0131 yans\u0131tacak bir \u00e7eviri olmal\u0131.<\/p>\n<p><b>74:4 \u00f6rt\u00fclerini temizle<\/b><\/p>\n<p>Bu ayette hijyen tavsiyesinde bulunuldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u201cNefsini ar\u0131nd\u0131r\u201d, \u201c\u0130\u00e7ini temiz tut\u201d gibi \u00f6ze y\u00f6nelik bir ifade oldu\u011fu kanaatindeyim.<\/p>\n<p><b>54:7 sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ekirgeler<\/b><\/p>\n<p>Biz buna \u201ckar\u0131nca yuvas\u0131 gibi\u201d veya \u201c\u00e7il yavrusu gibi\u201d deriz. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u00e7ekirge ile darmada\u011f\u0131n olmak, kar\u0131\u015fmak, panik halinde olmak aras\u0131nda kurulmu\u015f herhangi dilsel bir ili\u015fki yoktur.<\/p>\n<p><b>7:40 devenin<\/b><\/p>\n<p>Burada deve miydi halat m\u0131yd\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yapmayaca\u011f\u0131m. Her ne olursa olsun ayet bir \u015feyin imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de bu durumu anlatmak i\u00e7in ne halat-i\u011fne ne de deve-i\u011fne benzetmesi yap\u0131l\u0131r. Bunun yerine \u201cOnlar\u0131n cennete girmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d diye \u00e7evrilmeli. \u0130lle de deyim kullan\u0131lacaksa, bu durumlar i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131k vard\u0131r; \u201cbal\u0131\u011f\u0131n kava\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131\u201d\u2026 Yani \u015f\u00f6yle olabilir; \u201cOnlar\u0131n cennete girmeleri (bal\u0131\u011f\u0131n kava\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse \u00f6yle) m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p><b>18:11 kulaklar\u0131n\u0131 kapad\u0131k<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019de uykuya dalmak ifade edildi\u011finde b\u00f6yle bir ifade kullan\u0131lmaz. \u201cDerin bir uykuya dald\u0131rd\u0131k\u201d veya \u201cA\u011f\u0131r bir uykuya dald\u0131rd\u0131k\u201d denir.<\/p>\n<p><b>16:77 g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 kadar<\/b><\/p>\n<p>\u201cG\u00f6z a\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar\u201d daha g\u00fczel bir T\u00fcrk\u00e7e.<\/p>\n<p><b>54:55 g\u00fc\u00e7l\u00fc kral\u0131n yan\u0131nda<\/b><\/p>\n<p>Bu \u201ckral\u201d kelimesini oldum olas\u0131 sevmemi\u015fimdir. Daha g\u00fczel bir kar\u015f\u0131l\u0131k verilebilir. \u015eimdilik alternatif \u00f6nermiyorum.<\/p>\n<p><b>15:23 Asil varis olanlar da biziz<\/b><\/p>\n<div>\n<p>Her \u015feyin sahibi olarak kalacak olan yine biziz<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p>Bu k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fmada b\u00fct\u00fcn deyimsel ifadeleri incelemeye gerek duymad\u0131m. Sadece \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fcklerimi belirtip Mesaj \u00e7evirisine bir de deyimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Belki bu konuda daha kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla Mesaj \u00e7evirisi di\u011fer bir\u00e7ok \u00e7eviriye g\u00f6re deyimlerin anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda daha ba\u015far\u0131l\u0131. Sadece tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ayetlere bile bak\u0131l\u0131rsa di\u011fer \u00e7evirilerin deyimler konusunda Mesaj\u2019a g\u00f6re \u00e7ok daha problemli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n<p>Kaynaklar:\u00a0 Abdulcelil Bilgin (Kuran\u2019daki Deyimler ve Zemah\u015feri\u2019nin Ke\u015f\u015faf\u2019\u0131)<\/p>\n<p>D\u00fccane C\u00fcndio\u011flu (Kur\u2019an Tetkikleri I-V)<\/p>\n<p>M\u00fcfredat<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli T\u00fcrk\u00e7e mealler<\/p>\n<p>ysncolak@gmail.com<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u015fa\u011f\u0131daki \u00e7al\u0131\u015fma Edip Y\u00fcksel\u2019in Mesaj adl\u0131 meali referans al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f bir ele\u015ftiridir. Kur-an\u2019daki de\u011fimlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n Mesaj\u2019daki \u00e7evrili\u015f \u015fekillerini incelemektedir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1601,1229],"tags":[],"class_list":["post-4192","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kuran-yasin-colak","category-yasin-colak"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6505,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4192\/revisions\/6505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}