{"id":4496,"date":"2013-03-14T01:40:40","date_gmt":"2013-03-14T07:40:40","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=4496"},"modified":"2014-02-10T18:24:04","modified_gmt":"2014-02-11T00:24:04","slug":"sevan-nisanyan-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/sevan-nisanyan-2\/","title":{"rendered":"Sevan Ni\u015fanyan\u2019\u0131n Etimoloji Feti\u015fizmi"},"content":{"rendered":"

Sevan Ni\u015fanyan\u2019\u0131n Etimoloji Feti\u015fizmi<\/b><\/span><\/p>\n

Yasin \u00c7olak
\n25 \u015eubat 2013
\n<\/b>www.19.org<\/b><\/a><\/p>\n

<\/b><\/p>\n

\"Bismillah<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/b><\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcndeki hi\u00e7bir dil ar\u0131 ve kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn diller az veya \u00e7ok ba\u015fka dillerden kelime al\u0131\u015fveri\u015finde bulunur. Sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, felsefik, tarihi, ticari ve dini \u015fartlar bu al\u0131\u015fveri\u015fin belirleyici kriterleri durumundad\u0131r. Adeta ya\u015fayan birer organizma gibi olan diller, hayatlar\u0131n\u0131 devam ettirmek i\u00e7in bu al\u0131\u015fveri\u015ften ald\u0131klar\u0131 vitaminleri (kelimeleri) kullanmak durumundad\u0131r. Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz durumun istisnas\u0131 neredeyse yok gibidir. Benzer \u015fekilde hi\u00e7bir dil, ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 durumdaki gibi de kalmaz. Tarihsel geli\u015fim s\u00fcrecinde b\u00fct\u00fcn diller, ba\u015fka dillerle etkile\u015fimde bulunduklar\u0131 gibi kendi i\u00e7lerinde de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ve geli\u015fime u\u011frarlar. Bu linguistik ger\u00e7ek; bir\u00e7ok etkene ba\u011fl\u0131 olarak, o dildeki kelimelerin zaman i\u00e7inde anlam kaymas\u0131\/mana de\u011fi\u015fimi\/kelime \u00f6l\u00fcm\u00fc veya kelimenin bamba\u015fka bir anlamla yeniden do\u011fmas\u0131 gibi durumlarla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir kelime bir\u00e7ok sebebe ba\u011fl\u0131 olarak birden bire kendisine kullan\u0131m alan\u0131 bulabilir. Ya da ba\u015fka bir dilden ithal edilen bir kelime, orijinal dildeki anlam\u0131n\u0131 az veya \u00e7ok kaybederek\/de\u011fi\u015ftirerek misafir oldu\u011fu yeni dilde kendine yer edinebilir. Yahut bamba\u015fka bir anlam y\u00fcklenebilir. Diller hamile kalmay\u0131 ve s\u00fcrekli yeni \u00e7ocuklar (s\u00f6zc\u00fck) do\u011furmay\u0131 sever. Bu \u00e7ocuklardan (kelimelerden) baz\u0131lar\u0131, o dili konu\u015fan insanlar taraf\u0131ndan \u015fefkat g\u00f6r\u00fcp ya\u015fat\u0131l\u0131rken, baz\u0131lar\u0131 da maalesef (ya da iyi ki) \u00f6l\u00fcrler. Bazen de ikizi olan kimi kelimelerden biri \u00fcvey evlat muamelesi g\u00f6r\u00fcr ve t\u00fcm ilgi di\u011fer \u00e7ocu\u011fa (s\u00f6zc\u00fc\u011fe) kayar. T\u0131pk\u0131 bu paragraf\u0131n yazar\u0131n\u0131n \u2018s\u00f6zc\u00fck<\/i>\u2019 m\u00fc \u2018kelime<\/i>\u2019 mi deme konusunda tercihini daha \u00e7ok \u201ckelime\u201dden yana kullanmas\u0131 gibi\u2026<\/p>\n

Dilin bir ba\u015fka hususiyeti de can \u00e7eki\u015fen kelimelere sahip olmas\u0131 ve bu kelimeleri bazen \u0131srarla korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kimi zaman da bu \u00f6zelli\u011fini muhafaza etme konusunda \u00e7ok hassas davranmay\u0131 gerekli g\u00f6rmemesidir.<\/p>\n

Her dil gibi Arap\u00e7a da, hem k\u00f6keni, hem ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hem de tarih boyunca kullan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok de\u011fi\u015fime, geli\u015fime, kelime kayb\u0131na u\u011fram\u0131\u015f; ba\u015fka dillerden k\u0131z (s\u00f6zc\u00fck) al\u0131p, damat (kelime) vermi\u015ftir.\u00a0 Sevan Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n bunlar\u0131 bilmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira kendisi dilbilimi konusunda mesai harcam\u0131\u015f ve bu konuda kitaplar yazm\u0131\u015f bir insand\u0131r. Lakin Ni\u015fanyan<\/b>; I. Teoloji Sempozyumu<\/b>\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cKuran\u2019\u0131n K\u00fclt\u00fcrel ve Terminolojik K\u00f6kenleri<\/b>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sunumla, \u00e7ok iyi bildi\u011fi bu ger\u00e7ekleri s\u0131rf Kuran\u2019\u0131n Allah kelam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunabilmek ad\u0131na maalesef sapt\u0131rm\u0131\u015f ve sunumunu bir \u00e7e\u015fit \u201cdilbilimsel inkar manifestosu<\/i><\/b>\u201dna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\u015eimdi Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n tezine temel olarak ortaya koydu\u011fu Arap\u00e7a\u2019n\u0131n Aramice\u2019den evrildi\u011fi ve Aramice olmadan Arap\u00e7a\u2019n\u0131n da olmayaca\u011f\u0131 \u015feklindeki d\u00fc\u015f\u00fcnceyi inceleyelim\u2026 Ayr\u0131ca Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n \u201cArap\u00e7a sadece k\u00fc\u00e7\u00fck ve basit notlar almay\u0131 sa\u011flayacak ilkel bir dildi<\/i>\u201d \u015feklindeki arg\u00fcman\u0131n\u0131 tarihsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirelim.<\/p>\n

Arap\u00e7a\u2019n\u0131n Tarihi<\/b><\/p>\n

Arap yaz\u0131s\u0131 Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n iddias\u0131n\u0131n aksine en eski yaz\u0131lardan biridir.[1]<\/a> Arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalar bu yaz\u0131n\u0131n Hicaz b\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131ndan Hicaz\u2019a geldi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6yle ki, Hicaz ve dolaylar\u0131nda bu yaz\u0131ya ait bir\u00e7ok kitabi nak\u0131\u015flar elde edilmi\u015ftir.[2]<\/a> Arap\u00e7a\u2019n\u0131n k\u00f6kenini olu\u015fturdu\u011fu bilinen Himyeri yaz\u0131s\u0131, bu yaz\u0131y\u0131 kullanan Himyerlilerin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra yerini Nebat yaz\u0131s\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015f ve bu Nebat yaz\u0131s\u0131 daha sonra Arap\u00e7a\u2019n\u0131n temelini olu\u015fturmu\u015ftur.[3]<\/a> Ad\u0131 ge\u00e7en bu Nebat yaz\u0131s\u0131yla ilgili elimizde \u00dcmm\u00fc\u2019l-Cim\u00e2l (m.250) ve en-Nem\u00e2re (m.328) kit\u00e2beleri bulunmaktad\u0131r.[4]<\/a> Benzer kitabelerden ve yaz\u0131tlardan \u00fcnl\u00fc tarih\u00e7i Muhammed Hamidullah<\/b> da bahsetmektedir. Hamidullah<\/b>\u2019\u0131n \u201cHz. Peygamberin Alt\u0131 Orijinal Mektubu\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda resimlerini de payla\u015farak yer verdi\u011fi \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6neme ait yaz\u0131tlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlar;<\/p>\n

    \n<\/ol>\n
      \n
    1. Zebed Kitabesi (m. 512 tarihli)<\/li>\n
    2. Asis Da\u011f\u0131 Kitabesi (m. 568 tarihli)<\/li>\n
    3. Harran Kitabesi (m. 500 tarihli)[5]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

      Arap yaz\u0131s\u0131n\u0131n Nebat yaz\u0131s\u0131n\u0131n evrilmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n sebeblerinden biri de aslen Arap olan Nebat \u0131rk\u0131n\u0131n Araplarla ticari ili\u015fkiler kurmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r.[6]<\/a> Cahiliye devri olarak bilinen d\u00f6nemin sonlar\u0131na ve \u0130slam\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemlerine ait elimizde herhangi yaz\u0131l\u0131 bir metin olmasa da kaynaklar, bize bu d\u00f6nemde baz\u0131 Arap\u00e7a yaz\u0131l\u0131 vesikalar\u0131n oldu\u011funu haber vermektedir. Bu konuda Necati Akba\u015f \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor:<\/p>\n

      \u201cMesela, \u0130bn\u00fc\u2019n-Nedim\u2019in bildirdi\u011fine g\u00f6re, el-Me\u2019mun\u2019un k\u00fct\u00fcphanesinde Hz. Peygamber\u2019in ceddi Abd\u00fclmuttalib b. Ha\u015fim hatt\u0131yla bir vesika mevcuttu. Mekke\u2019nin ticaret merkezi olu\u015fu, Mekkeliler aras\u0131nda yaln\u0131z \u015e\u00eem\u00e2l\u00ee Arap yaz\u0131s\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, say\u0131lar\u0131 azda olsa, Yemen\u2019de kullan\u0131lan m\u00fcsnedi bilenlerin bulunmas\u0131n\u0131 da gerektiriyordu. \u0130slamiyet\u2019ten \u00f6nce Araplar aras\u0131nda yaz\u0131 herhalde san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok kullan\u0131l\u0131yordu. Nitekim bu devirde Musev\u00eelerin ve H\u0131ristiyanlar\u0131n elinde \u0130br\u00e2n\u00ee ve S\u00fcry\u00e2n\u00ee dillerinde kitaplar bulunuyordu. Hatta bu arada baz\u0131 Arap\u00e7a metinlerin bulundu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.[7]<\/a>\u201d<\/p>\n

      \u0130slam dininin Araplar aras\u0131nda tebli\u011f edilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin hemen \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda bir tak\u0131m Arap\u00e7a yaz\u0131l\u0131 metinler oldu\u011funa dair ciddi tarihsel verilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu y\u00fczden Arap\u00e7a\u2019n\u0131n yedinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk d\u00f6nemlerindeki durumu, Sevan Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n iddia etti\u011fi gibi \u201cEbu Kas\u0131m devesini satt\u0131, on dirhem ald\u0131<\/i>\u201d gibi basit ticari konulara veya \u201cFalanca \u00f6ld\u00fc, iyi adamd\u0131<\/i>\u201d gibi g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalara ait olabilecek notlardan ibaret de\u011fildi. Bir ba\u015fka de\u011fi\u015fle ad\u0131 ge\u00e7en d\u00f6nemde Arap\u00e7a, ciddi metinler yaz\u0131labilecek derecede geli\u015fmi\u015f bir dil idi.<\/p>\n

      Mesala Varaka b. Nevfel\u2019in Arap yaz\u0131s\u0131n\u0131 bildi\u011fi ve \u0130ncil\u2019i Arap alfabesiyle yazd\u0131\u011f\u0131 iddia edilir. Bu bilgi, Arap\u00e7a\u2019n\u0131n en az\u0131ndan \u0130ncil \u00e7evirisi yap\u0131labilecek kadar geli\u015fmi\u015f bir dil oldu\u011funu g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arzetmektedir.[8]<\/a><\/p>\n

      Arap yaz\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fmi\u015f bir yaz\u0131 dili oldu\u011funun kan\u0131tlar\u0131ndan biri de \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6neme ait olan Muallakalar<\/i>, yani Arap \u015fiiridir. Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n, Muallakalar\u2019la ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cbu \u015fiirlerin hi\u00e7 biri elimizde yoktur. S\u00f6zl\u00fc gelene\u011fe ait olan bu \u015fiirler \u00e7ok sonralar\u0131 yaz\u0131ya ge\u00e7irilmi\u015ftir<\/i>\u201d tesbiti do\u011fru ama eksik bir tesbittir. Bu \u015fiirlerin daha sonra yaz\u0131ya ge\u00e7irilmesi o \u015fiirlerin papir\u00fcslere yaz\u0131larak Kabe\u2019nin duvar\u0131na as\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmemektedir. B\u00fct\u00fcn tarihi kaynaklar, \u0130slam \u00f6nceki d\u00f6nemde Mekke\u2019de d\u00fczenlenen panay\u0131rlardaki \u015fiir yar\u0131\u015fmalar\u0131nda birinci gelen \u015fiirlerin Kabe\u2019nin duvar\u0131na as\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda hemfikirdir. Bundan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u00e7ok net \u015fekilde g\u00f6stermektedir ki Arap\u00e7a; edebi y\u00f6n\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc bu \u015fiirleri yaz\u0131ya d\u00f6kebilecek kadar geli\u015fmi\u015f bir imlaya ve dilbilgisine sahipti.<\/p>\n

      Yine kaynaklar bize cahiliye d\u00f6nemi Araplar\u0131n\u0131n kabile sava\u015flar\u0131n\u0131, kahramanl\u0131k hik\u00e2yelerini ve atas\u00f6zlerini yaz\u0131ya ge\u00e7irip bu konuda derlemeler olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 haber vermektedir.[9]<\/a> \u00d6rne\u011fin, Bi\u015fr b. Ebi Hazim (\u00f6. 590)\u2019\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fi kaydedilmi\u015ftir;<\/p>\n

      \u201cTemimo\u011fullar\u0131n\u0131n bir kitab\u0131nda, ko\u015fmaya en uygun at\u0131n, \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nan at oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck (okuduk).[10]<\/a><\/p>\n

      Peygamber d\u00f6nemi Arap\u00e7as\u0131n\u0131n basit notlar alabilecek d\u00fczeyde bir dil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131ndan biri de Hz. Muhammed\u2019in \u00e7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmdarlara yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplard\u0131r. Bu mektuplar\u0131n i\u00e7eri\u011fi Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n iddia etti\u011fi gibi \u201cfalanca \u00f6ld\u00fc, iyi adamd\u0131<\/i>\u201d d\u00fczeyinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde bir\u00a0\u00fcsluba\u00a0ve dile sahiptir.[11]<\/a><\/p>\n

      Hadis metinleri de Arap\u00e7a\u2019n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yaz\u0131lar yazabilecek kadar olgunla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir delildir. Elimizdeki en eski hadis koleksiyonu peygamberin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden y\u00fcz elli y\u0131l sonras\u0131na aittir. S\u00fcnni d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en sahih kaynak olarak kabul etti\u011fi Buhari ise peygamberden 230 y\u0131l sonra derlenmi\u015ftir. Yaln\u0131z burada \u00f6nemli olan bizzat peygamber d\u00f6neminde hadis yazmaya te\u015febb\u00fcs edilmesidir. Bu te\u015febb\u00fcs \u00f6nce peygamber daha sonra da Kuran mesaj\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015f muvahhid m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan engellenmi\u015f, hadis mecmualar\u0131 yak\u0131lm\u0131\u015f, hatta hadis rivayetini meslek edinenler cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekici olan husus baz\u0131 insanlar\u0131n hadis yazmalar\u0131, en az\u0131ndan bu giri\u015fimde bulunmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. E\u011fer Arap\u00e7a basit bir dil olsa idi hi\u00e7 kimse hadis yazmaya te\u015febb\u00fcs edemeyecek \u00e7\u00fcnk\u00fc Arap\u00e7a\u2019n\u0131n o d\u00f6nemdeki imk\u00e2nlar\u0131 buna f\u0131rsat vermeyecekti. H\u00e2lbuki hi\u00e7bir rivayette \u201chadisleri yazacakt\u0131k ama Arap\u00e7a; gerek imlas\u0131, gerek grameri, gerekse de s\u00f6z dizimi olarak yaz\u0131 yazmaya imkan vermiyordu<\/i><\/b>\u201d gibi bir bilgiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131yoruz. Aksine rivayet kitaplar\u0131nda \u015fu bilgilere rastl\u0131yoruz:<\/p>\n

      Said b. Cubeyr: \u201cAbdullah b. Abbas\u2019\u0131n yan\u0131nda yaz\u0131 tahtalar\u0131nda (elvah) yer kalmay\u0131ncaya kadar yazar; daha sonra nal\u0131nlar\u0131m\u0131n \u00fczerine yazmaya devam ederdim.\u201d demektedir.[12]<\/a><\/p>\n

      Sahabiye Selma, Abdullah b. Abbas\u2019\u0131n Peygamberin baz\u0131 fiillerini levhalar \u00fczerine e\u015fi Ebu Rafi\u2019den yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir.[13]<\/a><\/p>\n

      Mucahid b. Sa\u2019id, \u015ea\u2019bi\u2019nin sadakat ve feraize dair \u00fc\u00e7 tomar yaz\u0131 malzemesini birine imla ettirdi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildirmektedir.[14]<\/a><\/p>\n

      Ya\u2019kup b. Ata babas\u0131 Ata b. Ebi Rabah\u2019\u0131n sahifesini \u201cBabam buradakilerin hepsini sahabeden i\u015fitmi\u015ftir.\u201d s\u00f6zleriyle g\u00f6steriyordu.[15]<\/a><\/p>\n

      Son olarak hat\u0131rdan \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 gereken bir ba\u015fka durum da Mekke\u2019nin \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6nemdeki jeo-politik durumudur. Bilindi\u011fi \u00fczere Mekke, d\u00f6nemin merkez \u015fehirlerinden biri durumundayd\u0131. Panay\u0131rlara gelenler, Hacc g\u00f6revini ifa eden hac\u0131lar, ticaret kervanlar\u0131yla gelip ge\u00e7enler; \u015fehri bir ticaret merkezi yapm\u0131\u015ft\u0131.[16]<\/a> \u015eehir meclisi (nedve), dan\u0131\u015fma meclisi (me\u015fure), liderlik (k\u0131yade), mabedin idaresi (sedana), Kabe\u2019nin muhafazas\u0131 (hicabe), hac\u0131lara su temini (sikaye), Kabe\u2019nin kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7i\u011fnenmemesini sa\u011flamak (imaratul-beyt)[17]<\/a> gibi kurumlar\u0131 olan bir \u015fehirdi. B\u00f6yle bir \u015fehrin hi\u00e7 yaz\u0131 bilmeden, yaz\u0131y\u0131 kullanmadan y\u00f6netilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmasa gerek. T\u00fcm bu kurumlar; yaz\u0131l\u0131 anla\u015fmalar\u0131, ticari s\u00f6zle\u015fmeleri, belli bir hukuki geli\u015fmi\u015fli\u011fi ve yaz\u0131l\u0131 metinlerin olmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

      Son olarak Kuran\u2019\u0131n bizzat kendi tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 da Arap\u00e7a\u2019n\u0131n yaz\u0131l\u0131 bir metin olu\u015fturmaya yeterli olabilecek d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f bir dil oldu\u011funa delildir. Bu konudaki ayetlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlar;<\/p>\n

      68:1 Nun, Kaleme ve yazd\u0131klar\u0131na andolsun<\/p>\n

      6:7 Sana ka\u011f\u0131t \u00fczerine yaz\u0131l\u0131 bir kitap indirseydik ve elleriyle dokunsalard\u0131\u2026<\/p>\n

      52:3 Ki par\u015f\u00f6men (rakk) \u00fczerine yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n

      2:282 \u0130nananlar! Belirli bir s\u00fcre i\u00e7in birbirinize bor\u00e7 verdi\u011finiz zaman onu yaz\u0131n<\/b>. Sizden bir yaz\u0131c\u0131<\/b> onu adaletle yazs\u0131n<\/b>. Yaz\u0131c\u0131<\/b>, ALLAH’\u0131n kendisine \u00f6\u011fretti\u011fi gibi yazmaktan<\/b> ka\u00e7\u0131nmas\u0131n, yazs\u0131n<\/b>. Bor\u00e7lanan ki\u015fi de dikte ettirsin (\u2026) Bor\u00e7lanan ki\u015fi akl\u0131 ermez, veya \u00e7aresiz, ya da dikte etmekten aciz ise velisi adaletle yazd\u0131rmal\u0131<\/b>. (\u2026) Az olsun, \u00e7ok olsun, \u00f6deme tarihi ile birlikte onu yazmaktan<\/b> \u00fc\u015fenmeyin. (\u2026) Yaln\u0131z, ticaret pe\u015fin olursa onu yazmaman\u0131zda<\/b> bir sak\u0131nca yok. Al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda tan\u0131klar\u0131n\u0131z bulunsun. Yazana<\/b> da tan\u0131\u011fa da zarar verilmesin…<\/p>\n

      Sonu\u00e7 olarak; <\/b>kitabeleri, atas\u00f6z\u00fc derlemeleri, \u015fiirleri, kutsal kitap \u00e7evirileri, diplomatik mektuplar\u0131, ticari anla\u015fma metinleri olan bir dili Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n ilkokul d\u00fczeyinin \u201cAli topu tut\/Ay\u015fe ip atla<\/i>\u201d basitli\u011fine indirgemesi tarihsel bilgilere tamamen ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Rak\u015flar Meselesi<\/b><\/p>\n

      Sevan Ni\u015fanyan<\/b>, I. Teoloji Sempozyumu<\/b>\u2019ndaki sunumunda Arap\u00e7a harflerin noktalamas\u0131n\u0131n (rak\u015f) ge\u00e7 d\u00f6neme ait bir d\u00fczenleme oldu\u011funu ve bunun peygamber d\u00f6neminde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015f ve iddias\u0131n\u0131 sanki bu konuda kar\u015f\u0131t herhangi bir tarihi bilgi yokmu\u015f gibi dinleyicilere sunmu\u015ftur. Durum hi\u00e7 de Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n iddia etti\u011fi gibi de\u011fildir. Rak\u015f \u00f6zelli\u011finin hem peygamber d\u00f6neminde hem de peygamberden \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre sonras\u0131nda da bilindi\u011fini ve kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir\u00e7ok tarihsel kay\u0131t bize g\u00f6stermektedir. Rak\u015f bilgisi Ni\u015fanyan<\/b>\u2019in iddia etti\u011fi gibi d\u00f6rt halife d\u00f6neminden sonras\u0131na ait bir \u00f6zellik de\u011fildir. Muhammed Hamidullah<\/b>\u2019\u0131n kaleminden okuyal\u0131m;<\/p>\n

      \u201cGeorge Miles (bk. Early Islamic Inscriptions near Ta\u2019if in the Hijaz, Journal of Near Eastern Studies, Usa, 1948, VII\/4, s. 240) Mekke\u2019nin g\u00fcney do\u011fusunda, Taif \u015fehri yak\u0131nlar\u0131nda bir tepe \u00fczerinde bulunmu\u015f bir kitabeyle ilgili foto\u011frafla birlikte bir makale yay\u0131mlard\u0131.(\u2026) Makalenin yazar\u0131 Miles, bu kitabedeki kelimeler \u00fczerinde modern yaz\u0131ya g\u00f6re 47 nokta bulunmas\u0131 gerekti\u011fini, asgari 10 tanesinin kendi \u00e7ekti\u011fi resimde belirgin olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, di\u011fer \u00fc\u00e7 kelime \u00fczerinde ise \u00e7ok belirsiz noktalar bulundu\u011funu belirtiyor.(\u2026) G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, rak\u015f, hicri 58 y\u0131l\u0131na ait bir kitabede kullan\u0131lmaktad\u0131r.[18]<\/a>\u201d<\/p>\n

      \u201cArap m\u00fcelliflerin s\u00f6ylediklerine bak\u0131l\u0131rsa uzun bir s\u00fcre alfabedeki harfleri birbirinden ay\u0131t etmek i\u00e7in noktalar\u0131n icat edilmesinin hicri I. As\u0131r\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen ger\u00e7ek \u015fudur ki, bug\u00fcne kadar bulunan en eski papir\u00fcs hicri 22 y\u0131l\u0131na ait olup Erzherzog Rainer koleksiyonuda muhafaza edilmektedir.[19]<\/a>\u201d<\/p>\n

      Kitabeler ve vesikalar bir yana bizzat peygamberin harflerin yaz\u0131m\u0131nda noktalar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fine dair rivayetler de mevcuttur.[20]<\/a> Yine ba\u015fka bir rivayette \u0130bn\u00fc\u2019l Esir, peygamberin \u201cya ile ta aras\u0131nda ihtilaf etti\u011finiz zaman ya ile yaz\u0131n<\/i>\u201d dedi\u011fini rivayet eder.[21]<\/a><\/p>\n

      T\u00fcm bu tarihsel verilere ra\u011fmen elimizde Kuran\u2019\u0131n peygamber d\u00f6nemine ait bir versiyonu bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ilk Kuran n\u00fcshalar\u0131nda noktalama i\u015faretlerinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair kesin bir \u015fey s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Gayet a\u00e7\u0131k olan husus \u015fudur ki, rak\u015f sistemi, Arap dilinde hem peygamberden \u00f6nceki d\u00f6nemde, hem peygamber d\u00f6neminde hem de daha sonraki d\u00f6nemlerde bilinmekteydi. Ebced sistemi Arap alfabesindeki 28 harfin her birisine bir say\u0131 de\u011feri verilmesiyle olu\u015fur. Bu nedenle benzer bi\u00e7imde yaz\u0131lan harflerin noktalarla birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekir.\u00a0 Bu sistem Kitabun Markum, yani Rakamlanm\u0131\u015f Kitap olan Kuran d\u00f6neminde kullan\u0131l\u0131yordu. \u00a0Sitesinde yay\u0131mlanan bir makalesinde Edip Y\u00fcksel konuyla ilgili olarak \u015fu tart\u0131\u015fmay\u0131 sunuyor:<\/p>\n

      “Kuran’\u0131n vahyedildi\u011fi d\u00f6nemde Araplar Ebced alfabesini ve say\u0131 sistemini kullan\u0131yorlard\u0131. Daha sonra bu orijinal sistem yedinci ve sekizinci y\u00fczy\u0131llarda Emeviler d\u00f6neminde her nedense de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Bunun de\u011fi\u015ftirmenin sebebi olarak ileri s\u00fcr\u00fclen harfleri \u00f6\u011fretme kolayl\u0131\u011f\u0131 olabilir; ama Kuran d\u00f6neminde kullan\u0131lan bir say\u0131 sistemini de\u011fi\u015ftirmi\u015f oldular. Bu, asl\u0131nda Kuran’\u0131n bilgisine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan bir ihanet idi. Her ne hikmetse bizim s\u00fcnnet\u00e7i K+S, bu bidate sahip \u00e7\u0131k\u0131yor ve Kuran d\u00f6neminde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi delillerle isbat edilmi\u015f olan Ebced sistemini Kuran’da arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bizi bidat \u00e7\u0131karmakla su\u00e7layabiliyor. Kuran, d\u00f6neminde \u0130NSANLARIN \u00dcR\u00dcN\u00dc OLAN Arap dilini kulland\u0131ysa, ayn\u0131 d\u00f6nemde ayn\u0131 insanlarca kullan\u0131lan bir say\u0131 sistemini de kullanm\u0131\u015f olmas\u0131ndan daha makul ne olabilir? Nitekim, 19 sistemi yoluyla Allah’in isimleri \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z incelemeler Kuran’\u0131n ebced say\u0131 sistemini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 konuya ideolojik bir ba\u011fnazl\u0131kla yakla\u015fmayan herkese kan\u0131tlam\u0131\u015f bulunuyor.”<\/p>\n

      “Kuran ayetlerini muskaya \u00e7evirip suistimal eden sahtekar dinadamlar\u0131 ve \u00fcf\u00fcr\u00fck\u00e7\u00fcler Ebced sistemini de suistimal etmi\u015flerdir. Ama, Ebced sisteminin Emevi kral\u0131 Mervan d\u00f6neminde de\u011fi\u015ftirilmesinden sonra Ebced sistemi hakk\u0131nda uydurulan cahili efsaneleri ve palavralar\u0131 ciddiye alan, ve o hikayeleri kullanarak Ebced sistemini bir hurafe olarak g\u00f6stermek cehaletin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011filse fitnenin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Kuran’\u0131n vahyi d\u00f6neminde peygamber ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bilip kulland\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131 ve say\u0131 sistemini “peygamber s\u00fcnnetine tabi olma” bahanesiyle reddetmek ve sap\u0131kl\u0131k olarak nitelemek anla\u015f\u0131l\u0131r bir tav\u0131r de\u011fildir.”[22]<\/a><\/p>\n

      Bu konuda yine Kuran\u2019\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurdu\u011fumuzda imla olarak bir tak\u0131m \u00f6zelliklerin oldu\u011funu ve Kuran\u2019\u0131n yaz\u0131m\u0131n\u0131n baz\u0131 hassas \u00f6zellikler g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Mesela, 96:1 ayetinde ge\u00e7en \u201cbism\u201d ifadesiyle Besmele\u2019deki \u201cbsm\u201d aras\u0131nda telaffuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark olmamas\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131mlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131, vahyin sadece sesli de\u011fil ayn\u0131 zamanda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc olabilece\u011fini de g\u00f6stermektedir. Yine Kuran\u2019\u0131n matematiksel sisteminden hareketle 7:69 ayetindeki bastatan<\/i><\/b> kelimesinin \u201csad<\/i><\/b>\u201d ile de\u011fil de \u201csin<\/i><\/b>\u201d ile yaz\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi ve bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn eski n\u00fcshalar taraf\u0131ndan do\u011frulanmas\u0131 dikkat \u00e7ekici bir durumdur.[23]<\/a><\/p>\n

      Kuran\u2019\u0131n Kitap Haline Getirili\u015fi<\/b><\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n bir ba\u015fka iddias\u0131 da Kuran\u2019\u0131n kitap haline getirilmesinin peygamberden \u00e7ok daha sonraki d\u00f6nemlerde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir. Bu iddias\u0131n\u0131 temellendirmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 arg\u00fcmanlar da do\u011fru arg\u00fcmanlard\u0131r. Kuran\u2019a inanmayan bir insan s\u0131fat\u0131yla Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n bu konudaki rivayetlerden i\u015fine gelenleri se\u00e7mesi anla\u015f\u0131l\u0131r bir durumdur. Fakat kendisi bir Kuran ele\u015ftirmeni olarak de\u011fil de objektif ve analitik d\u00fc\u015f\u00fcnen bir dilbilimci gibi davransayd\u0131, kulland\u0131\u011f\u0131 kaynaklarda, iddias\u0131n\u0131n tam tersini savunan veriler oldu\u011funu da g\u00fcndeme getirebilirdi.<\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>, bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz de bu konudaki tarihsel verileri uzun uzad\u0131ya de\u011ferlendirmeyece\u011fiz. Sadece birka\u00e7 hususu hat\u0131rlatmakla ve sonra bu konuda Kuran\u2019\u0131n kendi tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurmakla yetinece\u011fiz. Tabii, Ni\u015fanyan<\/b>\u2019a Kuran\u2019daki bilimsel ve matematiksel mucizeleri hat\u0131rlat\u0131p bunlar\u0131 -e\u011fer yapabiliyorsa- \u00e7\u00fcr\u00fctmesi \u015feklindeki meydan okumam\u0131z\u0131 yapma konusunda teredd\u00fct etmeyece\u011fiz. E\u011fer kendisi bu meydan okumay\u0131 ciddiye al\u0131yorsa ve cesaret g\u00f6sterebiliyorsa; Kuran Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Grubu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201cKuran Hi\u00e7 T\u00fckenmeyen Mucize<\/b>\u201d ve Edip Y\u00fcksel\u2019in \u201c\u00dczerinde 19 Var<\/b>\u201d adl\u0131 kitaplara bir reddiye veya antitez yazabilir.<\/p>\n

      Kuran\u2019\u0131n yaz\u0131ya ge\u00e7i\u015fiyle ilgili rivayetleri k\u0131saca da olsa de\u011ferlendirecek olursak:<\/p>\n

      Klasik anlay\u0131\u015fa g\u00f6re Kuran, peygamberin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra halife Ebu Bekir<\/b> d\u00f6neminde kitap haline getirilmi\u015f ve sonra da Osman<\/b> d\u00f6neminde \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynaklarda bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc destekleyen rivayetler mevcuttur.<\/p>\n

      Yine ayn\u0131 kaynaklarda Kuran\u2019\u0131n bizzat peygamber d\u00f6neminde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, kitap haline getirildi\u011fine dair bilgiler de mevcuttur.<\/p>\n

      Meselenin tarihsel y\u00f6n\u00fcyle ilgilenenler ve bu konudaki verileri incelemek isteyenler Muhammed Hamidullah<\/b>\u2019\u0131n \u201cKur-an Tarihi\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 ve El Azami<\/b>\u2019nin yine ayn\u0131 ismi ta\u015f\u0131yan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 okuyabilirler. Bu konudaki bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fma da Osman Keskio\u011flu<\/b>\u2019nun \u201cN\u00fcz\u00fcl\u00fcnden G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Kuran-\u0131 Kerim Bilgileri\u201d ad\u0131 kitab\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Tarihsel verilerden hareketle Kuran\u2019\u0131n peygambere vahyedildi\u011fi \u015fekliyle bize kadar intikal etti\u011fini savunabilece\u011fimiz gibi, bunun tersini de savunabiliriz. Eldeki veriler her iki g\u00f6r\u00fc\u015fe de fazlas\u0131yla delil sa\u011flayacak malzemeyle doludur. Meseleyi Kuran\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek ise \u015fudur;<\/p>\n

      20:114 \u2026 Sana vahyi tamamlamadan \u00f6nce Kuran\u2019da acele etme\u2026<\/p>\n

      17:106 Uzun bir zaman dilimi i\u00e7erisinde halka okuman i\u00e7in ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir Kuran\u2019d\u0131r. Onu topluca indirmi\u015ftik.<\/p>\n

      87:6 Seni okutaca\u011f\u0131z; sen de unutmayacaks\u0131n.<\/p>\n

      75:16-19 Onu aceleye getirip dilini oynatma. Onu toplamak da okutmak da bize d\u00fc\u015fer. Biz onu okudu\u011fmuz zaman, onun okunu\u015funu izle. Sonra onu a\u00e7\u0131klamak da bizim g\u00f6revimizdir.<\/p>\n

      25:32 \u0130nkarc\u0131lar, \u201cKur-an, ona neden bir defada indirilmedi,\u201d dediler. Biz b\u00f6ylece onu belle\u011fine yerle\u015ftirmekte ve onu belirlenmi\u015f bir dizili\u015fe g\u00f6re okumaktay\u0131z.<\/p>\n

      15:9 Ku\u015fkusuz zikri biz, evet biz indirdik ve onu koruyacak da elbette biziz.<\/p>\n

      Belirtmek gerekir ki, e\u011fer bir kitap size kendisinin Allah kat\u0131ndan oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsa ve bunu yine kendi s\u00f6z\u00fcne dayand\u0131r\u0131yorsa bu bir paradokstur; ta ki, o kitap size insan \u00fcr\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi i\u00e7indeki \u00f6zelliklerle ispatlayana dek\u2026 Kuran da bu a\u00e7\u0131dan insan \u00fcr\u00fcn\u00fc olamayacak \u00f6zelliklerle doludur. Dolay\u0131s\u0131yla bu paradoksu kendi ad\u0131na \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

      Kuran\u2019da Arap\u00e7a Olmayan Kelime Var m\u0131!<\/b><\/p>\n

      Sevan Ni\u015fanyan<\/b>, sempozyumdaki konu\u015fmas\u0131nda \u015eafii\u2019in \u201cKuran\u2019da Arap\u00e7a d\u0131\u015f\u0131nda kelime olmad\u0131\u011f\u0131\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirmi\u015ftir. Konu\u015fmas\u0131 boyunca Kuran\u2019da Arap\u00e7a olmayan bir\u00e7ok kelime bulundu\u011fu vurgusu yapan Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n, \u015eafii\u2019in bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirerek vermek istedi\u011fi mesaj tam olarak nedir anlam\u0131\u015f de\u011filiz. Acaba, \u015eafii\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan kabul edilen bir g\u00f6r\u00fc\u015f oldu\u011funu zannedip bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ortaya koymak suretiyle Kuran\u2019a kar\u015f\u0131 bir zafer mi ilan etmek istemi\u015ftir!<\/p>\n

      \u015eafii\u2019nin, Kuran\u2019da Arap\u00e7a d\u0131\u015f\u0131nda kelime olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi do\u011frudur. \u015eafii\u2019nin b\u00f6yle bir iddiada bulunmas\u0131n\u0131n sebebleri \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z ama \u00f6nce Kuran\u2019da yabanc\u0131 kelime olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc temellendirelim.<\/p>\n

      Yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir kitap yoktur ki i\u00e7erisinde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dile ait olmayan ba\u015fka kelimeler bulunmas\u0131n. Elbette Kuran\u2019da da yabanc\u0131 k\u00f6kenli kelimeler vard\u0131r. Olmamas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir\u00e7ok m\u00fcsl\u00fcman alim de bu kanaattedir.[24]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc Kuran, ilk muhataplar\u0131 olan Araplar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 dili kullanmaktad\u0131r. Yedinci y\u00fczy\u0131l Araplar\u0131 izole bir toplum de\u011fildi. Kom\u015fu \u00fclkelerle k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fveri\u015fte bulunmaktayd\u0131lar. Bir ticaret merkezi olan Mekke, bir\u00e7ok dini k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bulu\u015ftu\u011fu ve birle\u015fti\u011fi bir merkezdi. Ticaretin yayg\u0131n olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00e7e\u015fitli kom\u015fu \u00fclkelere gidi\u015f geli\u015flerin fazla oldu\u011fu bir \u015fehirdi. B\u00f6yle bir merkezde Arap\u00e7a\u2019n\u0131n ba\u015fka dillerden kelime al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Kadim bir k\u00fclt\u00fcr havzas\u0131 olan Arap yar\u0131madas\u0131nda Arap\u00e7ala\u015fm\u0131\u015f bir\u00e7ok yabanc\u0131 kelime bulunmas\u0131 ve bunun toplum i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131 gayet normal bir dilsel realiteydi.<\/p>\n

      Her dilde yabanc\u0131 kelimeler bulunur. Bu yabanc\u0131 kelimeler bazen orijinal k\u00f6kenlerindeki anlamla kullan\u0131l\u0131rken, \u00e7o\u011fu zaman da transfer olduklar\u0131 dilde yepyeni bir anlam kazan\u0131rlar. Kuran, Arap\u00e7a k\u00f6kenli olmayan kelimeler i\u00e7eriyor diye Arap\u00e7a olmayan bir kitapt\u0131r iddias\u0131nda bulunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sevan Ni\u015fanyan<\/b>, sempozyumdaki konu\u015fmas\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e olmayan bir\u00e7ok kelime kulland\u0131 diye kendisini T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmam\u0131\u015f olmakla m\u0131 ele\u015ftirece\u011fiz! Ya da bu yaz\u0131da yabanc\u0131 k\u00f6kenli kelimeler var diye, okudu\u011funuz yaz\u0131 T\u00fcrk\u00e7e de\u011fildir mi diyece\u011fiz?<\/p>\n

      Kuran\u2019da, Kuran\u2019\u0131n Arap\u00e7a bir kitap oldu\u011funa dair ayetler vard\u0131r. (12:2, 43:3, 26;195, 42:7, 39:28) E\u011fer Ni\u015fanyan<\/b>, Kuran\u2019da Arap\u00e7a kelimeler oldu\u011funu s\u00f6ylerken bu ayetlerle ger\u00e7e\u011fin \u00e7eli\u015fti\u011fi gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle hareket ediyorsa yan\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc 12:2 ve 43:3 ayetlerinde Kuran\u2019\u0131n Arap\u00e7a olu\u015fu \u2018akletme<\/i><\/b>\u2019 ve \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnme<\/b>\u2019 ile irtibatland\u0131r\u0131l\u0131rken; 26:195 ve 42:7 ayeti de \u2018uyarma<\/i><\/b>\u2019 ile irtibatland\u0131r\u0131l\u0131yor. 39:28 ayetinde ise \u2018sak\u0131nma\u2019 vurgusu yap\u0131l\u0131yor.[25]<\/a><\/p>\n

      \u015eafii\u2019nin, Kuran\u2019da Arap\u00e7a d\u0131\u015f\u0131nda kelime bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi bir tez ileri s\u00fcrmesinin sebeblerine ge\u00e7meden \u00f6nce bu bahsi, Kuran\u2019daki Arap\u00e7a olmayan kelimelerle ilgili olarak Ibn Atiyye\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015farak kapatal\u0131m;<\/p>\n

      \u201c\u0130htilaf konusu olan bu laf\u0131zlar, ger\u00e7ekte yabanc\u0131 k\u00f6kenlidir. Ancak \u015fu da var ki, Araplar bu kelimeleri kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Arap\u00e7ala\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar ve b\u00f6ylece s\u00f6z\u00fc edilen kelimeler Arap\u00e7a olmu\u015flard\u0131r. Kuran\u2019\u0131n dilleriyle nazil oldu\u011fu halis Araplar ile di\u011fer diller aras\u0131nda, ticaret ve Kurey\u015f\u2019in k\u0131\u015f ve yaz yolculuklar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, baz\u0131 kelime al\u0131\u015fveri\u015fleri olmu\u015ftur. (\u2026) \u0130\u015fte bu \u015fekilde dillerine girmi\u015f olan yabanc\u0131 kelimelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n harflerini de\u011fi\u015ftiren Araplar, telaffuzu zor yabanc\u0131 kelimeleri de Arap dilinin telaffuzuna uyarlam\u0131\u015flard\u0131r ve bunlar\u0131 \u015fiir ve konu\u015fmalar\u0131nda kullanm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece, s\u00f6z konusu kelimeler sahih Arap\u00e7a haline gelmi\u015f ve Kuran\u2019da bu Arap\u00e7a standartlar\u0131na g\u00f6re inmi\u015ftir\u201d[26]<\/a><\/p>\n

      \u015eafii\u2019nin b\u00f6yle bir iddiada bulunmas\u0131n\u0131n sebeblerine gelince;<\/p>\n

      1-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eafii, ehli rey ekol\u00fcne d\u00fc\u015fman bir ehli hadis taraftar\u0131d\u0131r ve bu konudaki tavr\u0131n\u0131 ehli hadisten yana koymu\u015ftur.<\/p>\n

      2-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eafii, Arap\u00e7a\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn dillerden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu hatta cennete bile Arap\u00e7a konu\u015fuldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bir Arap \u0131rk\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      3-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eafii, Mutezile\u2019ye ve onun temsil etti\u011fi ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye d\u00fc\u015fmand\u0131r. Kendisini her zaman bu d\u00fc\u015fmanl\u0131k do\u011frultusunda konumland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      4-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eafii, Kuran\u2019\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan ziyade, Arap toplumunun milliyet\u00e7i gururunu ok\u015fayan, \u201c\u00fcst\u00fcn ve kutsal nitelikli bir Arap\u00e7a\u201d fikrinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015ftur.[27]<\/a><\/p>\n

      Ni\u015fanyan\u2019\u0131n Ziyan Olan Vakti<\/b><\/p>\n

      Yaz\u0131m\u0131z\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Sevan Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n Kuran\u2019da ge\u00e7en baz\u0131 kelimelerin ne anlama geldi\u011fini kavramak i\u00e7in \u00e7ok fazla vakit kaybetti\u011fini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. E\u011fer Ni\u015fanyan<\/b> bir tak\u0131m Kuran-i kavramlar\u0131 anlamak i\u00e7in Aramice\u2019ye, S\u00fcryanice\u2019ye, Tevrat\u2019a, \u0130ncil\u2019e, Fars\u00e7a\u2019ya veya Yunanca\u2019ya ba\u015fvurmak yerine Kuran\u2019\u0131n bizzat kendisine ba\u015fvursayd\u0131 bu kelimelerin ne anlama geldi\u011fini daha kolay ve pratik bir y\u00f6ntemle \u00f6\u011frenmi\u015f olurdu. B\u00f6yle bir y\u00f6ntemi takip etmek i\u00e7in ille de Kuran\u2019a inanmak gerekmez. E\u011fer Kuran objektif bir g\u00f6zle incelenirse; dil<\/i><\/b>\u2019i \u00e7ok hassas bir \u015fekilde kulland\u0131\u011f\u0131, kelimeleri \u00f6zenle se\u00e7ti\u011fi, herhangi bir ayetteki bir kelimenin anlam\u0131n\u0131 bir ba\u015fka ayetle a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 rahatl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebilir. \u00d6yle ki, e\u011fer Kuran\u2019\u0131n kelimeleri, \u00e7e\u015fitli kullan\u0131mlar\u0131 ve k\u00f6k\u00fc dikkate al\u0131narak Kuran i\u00e7inde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir analize tabii tutulursa, bir\u00e7ok ayet hi\u00e7 ba\u015fka bir kayna\u011fa veya dile ba\u015fvurmadan anla\u015f\u0131labilir. Kuran, ger\u00e7ekten de kendi kendisini a\u00e7\u0131klayan ve Allah\u2019\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi bir kitapt\u0131r.<\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n \u00f6rneklerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 inceleyelim;<\/p>\n

      Din G\u00fcn\u00fc<\/i><\/b><\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n iddias\u0131na g\u00f6re 1:4 ayetinde ge\u00e7en \u201cdin g\u00fcn\u00fc\u201d tabiri S\u00fcryanice k\u00f6kenlidir ve bu ifade \u201cyarg\u0131 g\u00fcn\u00fc\u201d anlam\u0131na gelir. Yine Ni\u015fanyan<\/b>\u2019a g\u00f6re bu ifadenin ne anlama geldi\u011fini anlamak i\u00e7in ifadenin S\u00fcryanice\u2019deki durumundan haberdar olmal\u0131ym\u0131\u015f\u0131z, aksi taktirde anlamakta zorlan\u0131rm\u0131\u015f\u0131z.<\/p>\n

      Kuran\u2019\u0131 anlamak i\u00e7in hadise, s\u00fcnnete, siyere ve esbab-u n\u00fczule davet edilmi\u015ftik ama S\u00fcryanice\u2019ye davet edilmemi\u015ftik. Ni\u015fanyan<\/b>, ne kendisi ne de bizim i\u00e7in zahmet buyurmas\u0131n; 1:4 ayetindeki \u201cdin g\u00fcn\u00fc\u201d ifadesini anlamak i\u00e7in S\u00fcryanice\u2019ye gitmiyoruz. 82: 15-19 ayetlerini okuyunca manay\u0131 anl\u0131yoruz.<\/p>\n

      82:15 Din G\u00fcn\u00fc oraya girerler<\/p>\n

      82:16 Oradan hi\u00e7 ayr\u0131lmazlar<\/p>\n

      82:17 Din G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn ne oldu\u011funu bilir misin?<\/p>\n

      82: 18 Evet, Din G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn ne oldu\u011funu bilir misin?<\/p>\n

      82:19 O g\u00fcn kimsenin kimseye yard\u0131m\u0131 dokunmaz. O g\u00fcn t\u00fcm kararlar yaln\u0131z Allah\u2019a aittir.<\/p>\n

      \u00dcmmi Nedir?<\/i><\/b><\/p>\n

      Bir\u00e7ok m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bu kelimenin anlam\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bir ortamda Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131 ele\u015ftirmek kendisine haks\u0131zl\u0131k olur. Yine de say\u0131n Kuran ele\u015ftirmenine \u015funu hat\u0131rlatal\u0131m; \u00dcmmi kelimesinin anlam\u0131 i\u00e7in Arap yar\u0131madas\u0131 tarihine, hristiyanl\u0131\u011fa ve musevili\u011fe gitmenize gerek yoktu. Dinleyicilerinizi, Arap medeniyet tarihi ve bu tarihin olu\u015fturdu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimler konusunda fazlaca yordunuz. E\u011fer \u201c\u00fcmmi\u201d kelimesinin ge\u00e7ti\u011fi ayetleri (3:20, 3;75, 7:158, 62;2, 2:78) alt alta koyup okusayd\u0131n\u0131z kelimenin sizin de ifade etti\u011finiz gibi \u201cTevrat ve \u0130ncil\u2019i okumam\u0131\u015f, o kitaplar konusunda entelekt\u00fcel bir birikimi olmayan<\/i><\/b>\u201d manas\u0131na geldi\u011fini kolayca g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn\u00fcz. Hani belki bu y\u00fczden m\u00fcsl\u00fcman olmazd\u0131n\u0131z ama en az\u0131ndan \u201cMuhammed, Kuran\u2019da bu kelimeyi bu anlama kullanm\u0131\u015f<\/i>\u201d sonucuna \u00e7abucak var\u0131rd\u0131n\u0131z.<\/p>\n

      Nebi Kime Denir?<\/i><\/b><\/p>\n

      Kuran, nebi ve resul kelimeleri aras\u0131nda \u00e7ok hassas bir ayr\u0131m yapar. Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n bu kelimeyi Allah\u2019\u0131n (ya da Muhammed\u2019in) hangi anlamda kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi i\u00e7in yine Kuran\u2019a ba\u015fvurmas\u0131 yeterliydi. Bu konudaki ayr\u0131m\u0131 merak ediyorsa, Edip Y\u00fcksel<\/b>\u2019in M\u00fcsl\u00fcman Din Adamlar\u0131na 19 Soru<\/b> kitab\u0131n\u0131n 12. Sorusunu inceleyebilir.<\/p>\n

      Kuran Nedir?<\/i><\/b><\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>\u2019a g\u00f6re Kuran kelimesi, Aramice\u2019den geliyormu\u015f, okuma kitab\u0131 anlam\u0131ndaym\u0131\u015f ve Aramice\u2019ye vak\u0131f olmadan bu kelimeyi do\u011fru d\u00fcr\u00fcst anlayamazm\u0131\u015f\u0131z\u2026 \u0130lahilerin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kitap manas\u0131ndaym\u0131\u015f. Ni\u015fanyan<\/b> aras\u0131n taras\u0131n ve l\u00fctfen bir Kuran fihristi bulsun. E\u011fer herhangi bir Kuran fihristine bakma zahmetine katlansayd\u0131 Aramice\u2019den veya ba\u015fka bir kaynaktan bahsetme gere\u011fi duymayacakt\u0131. Bu kelimenin \u201cokuma kitab\u0131\u201d anlam\u0131na geldi\u011fini ke\u015ffetmek i\u00e7in ger\u00e7ekten de \u00e7ok vakit israf\u0131na girmi\u015f kendileri. \u201cKuran\u201d kelimesinin \u201cokuma kitab\u0131\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi tozlu raflardan Aramice s\u00f6zl\u00fckler dev\u015firmeyi gerektirmeyecek kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r Kuran\u2019da.<\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>\u2019a ayn\u0131 y\u00f6ntemi KTB<\/i> fiili i\u00e7in de \u00f6neriyoruz. Bu k\u00f6k\u00fcn Kuran\u2019daki kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 incelemek ger\u00e7ek manay\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n

      Din ve Yasa veya Sistem<\/i><\/b><\/p>\n

      Sevan Ni\u015fan<\/b>, Kuran\u2019\u0131 Kuran\u2019la anlaman\u0131n y\u00f6ntemi konusunda bir fikir sahibi olmak isterse, sunumunda gereksiz yere konuyu uzatarak hakk\u0131nda bilgi vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cdin\u201d kelimesi ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in gayet uygun bir \u00f6rnektir. Bu kelimenin anlam\u0131 i\u00e7in de Kuran d\u0131\u015f\u0131 herhangi bir kayna\u011fa gerek yoktur. Bize g\u00f6re Allah,\u00a0 –Ni\u015fanyan\u2019a g\u00f6re ise Muhammed<\/i>– bu kelimeyi Kuran\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. DYN k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcreyen kelimelerin Kuran\u2019daki ge\u00e7i\u015flerini incelemek yeterlidir.<\/p>\n

      109:6 (De: Ey Kafirler) Sizin dininiz size, benim dinim bana<\/p>\n

      4:171 Ey Kitap ehli! Dininizde ta\u015fk\u0131nl\u0131k etmeyin ve Allah hakk\u0131nda ger\u00e7ek olmayan \u015feyleri s\u00f6ylemeyin<\/p>\n

      5:77 Ey Kitap ehli! Dininizde haks\u0131z yere a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa dalmay\u0131n<\/p>\n

      3:83 Allah’\u0131n dininden ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 ar\u0131yorlar? Oysa, g\u00f6klerde ve yerde olanlar\u0131n hepsi, ister istemez, O’na teslim olmu\u015ftur ve O’na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcp g\u00f6t\u00fcr\u00fcleceklerdir.<\/p>\n

      40:26 Firavun dedi; “B\u0131rak\u0131n Musa’y\u0131, \u00f6ld\u00fcreyim de, Efendisini \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben onun, dininizi de\u011fi\u015ftirece\u011finden yahut yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131ndan korkuyorum”<\/p>\n

      42:13 “Dini do\u011fru tutun ve onda ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyin”<\/p>\n

      82:9 “Yoo; Hay\u0131r siz dini yalanl\u0131yorsunuz”<\/p>\n

      30:43 Allah’tan geri \u00e7evrilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan g\u00fcn gelmezden evvel y\u00fcz\u00fcn\u00fc dosdo\u011fru dine do\u011frult…”<\/p>\n

      Monoteizm, \u015eirk, Hristiyanl\u0131k ve Musevilik<\/i><\/b><\/p>\n

      Sevan Ni\u015fanyan<\/b>, I. Teoloji Sempozyumu<\/b>\u2019ndaki konu\u015fmas\u0131nda bir tak\u0131m hakl\u0131 tesbitlerde de bulundu. Bunlardan biri de Mekke ve \u00e7evresindeki hristiyan ve musevi n\u00fcfusla ilgili olanlard\u0131. Fakat Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n tesbitlerini eksik b\u0131rakan husus Mekke\u2019deki putperestli\u011fi \u015firk, Hristiyanl\u0131k ve Musevilik\u2019i ise tektanr\u0131c\u0131 sistemler olarak ortaya koymas\u0131yd\u0131. Halbuki ne putperestler Allah\u2019\u0131 inkar edip puta tap\u0131yorlard\u0131 ne de hristiyan ve museviler tektanr\u0131c\u0131yd\u0131. T\u0131pk\u0131 bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7o\u011funun muvahhid olmad\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026<\/p>\n

      Kuran\u2019\u0131n hi\u00e7bir yerde Mekke putperestlerinin heykellere tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylememesi bir yana, onlar Allah\u2019\u0131 bilen ve O\u2019na inanan insanlard\u0131.<\/p>\n

      29:61 Onlara, “G\u00f6kleri ve yeri kim yaratt\u0131? G\u00fcne\u015fi ve Ay’\u0131 kim emrinize verdi?” diye sorsan, “ALLAH,” diye kar\u015f\u0131l\u0131k verecekler. \u00d6yleyse neden sap\u0131yorlar?<\/p>\n

      23:84 De ki, “Biliyorsan\u0131z, yer, g\u00f6kler ve i\u00e7lerinde bulunanlar kimindir?”<\/p>\n

      23:85 “ALLAH’\u0131n,” diyecekler. De ki, “D\u00fc\u015f\u00fcnmez misiniz?”<\/p>\n

      23:86 De ki, “Yedi\u00a0g\u00f6\u011f\u00fcn\u00a0Rabbi, b\u00fcy\u00fck y\u00f6netimin Rabbi kimdir?”<\/p>\n

      23:87 “ALLAH.,” diyecekler. De ki, “\u00d6yleyse neden erdemli\u00a0davranm\u0131yorsunuz?”<\/p>\n

      39:3 Kesinlikle, din sadece ALLAH’a aittir. O’nun d\u0131\u015f\u0131ndakileri evliya (dostlar) olarak edinenler, “Onlar bizi ALLAH’a daha fazla yakla\u015ft\u0131rs\u0131n diye biz onlara tap\u0131yoruz<\/b>.” (derler). Ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri bu konuda onlar\u0131n aras\u0131nda ALLAH karar verecektir. ALLAH ku\u015fkusuz, yalanc\u0131lar\u0131 ve nank\u00f6rleri do\u011fru yola iletmez.<\/p>\n

      Kuran, Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n iddias\u0131n\u0131n aksine\u00a0Hristiyanlar\u0131\u00a0ve\u00a0Musevileri\u00a0tek-tanr\u0131c\u0131\u00a0olarak nitelendirmez, aksine onlar\u0131 \u00e7ok sert \u015fekilde ele\u015ftirir;<\/p>\n

      4:117 Kitapl\u0131lar! Dininizde s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmay\u0131n. ALLAH hakk\u0131nda yaln\u0131z ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yleyin. Meryem o\u011flu \u0130sa Mesih, sadece ALLAH’\u0131n el\u00e7isi ve Meryem’e g\u00f6nderdi\u011fi kelimesi ve O’ndan gelen bir cand\u0131r. ALLAH’a ve el\u00e7ilerine inan\u0131n. “\u00dc\u00e7t\u00fcr,” demeyin. Kendi yarar\u0131n\u0131z i\u00e7in buna son verin. Biricik tanr\u0131 yaln\u0131z ALLAH’t\u0131r. O, \u00e7ocuk sahibi olmaktan y\u00fccedir. G\u00f6klerde ve yerde ne varsa O’nundur. Vekil olarak ALLAH yeter.<\/p>\n

      5:18 Yahudiler ve H\u0131ristiyanlar, “Biz ALLAH’\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve sevgilileriyiz,” dediler. “\u00d6yleyse g\u00fcnahlar\u0131n\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc neden sizi cezaland\u0131r\u0131yor? Siz sadece O’nun yaratt\u0131\u011f\u0131 insanlardans\u0131n\u0131z,” de. Dileyeni\/diledi\u011fini de ba\u011f\u0131\u015flar, dileyeni\/diledi\u011fini de cezaland\u0131r\u0131r. G\u00f6klerin, yerin ve bunlar aras\u0131ndakilerin egemenli\u011fi ALLAH’a ait olup d\u00f6n\u00fc\u015f de O’nad\u0131r.<\/p>\n

      9: 30 Yahudiler: “Uzeyr ALLAH’\u0131n o\u011fludur,” dediler. H\u0131ristiyanlar da, “Mesih ALLAH’\u0131n o\u011fludur,” dediler. Bu, a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zleridir. \u00d6nceden inkar etmi\u015f olanlar\u0131n s\u00f6zlerini taklit ediyorlar. ALLAH onlar\u0131 mahkum eder. Nas\u0131l da \u00e7evriliyorlar?<\/p>\n

      G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, Kuran\u2019\u0131n tektanr\u0131c\u0131l\u0131k vurgusu Mekke\u2019nin otantik dini anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 oldu\u011fu kadar hristiyan ve musevilerin tanr\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131na da kar\u015f\u0131yd\u0131. Her \u00fc\u00e7 kesimi de ele\u015ftiren ve monoteizmi ortaya koyan bir anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00fcndeme getiriyordu. Bu y\u00fczden \u201cMuhammed\u2019in b\u00f6lgedeki hristiyanlardan ve musevilerden tektanr\u0131 inanc\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi ve bunu putperest Araplara kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131<\/i>\u201d iddias\u0131 havada kalan bir iddiad\u0131r. E\u011fer peygamberin tektanr\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 Arap yar\u0131madas\u0131ndaki hristiyanlardan ve musevilerden etkilenmi\u015f olsa idi bu din mensuplar\u0131n\u0131n tanr\u0131 inan\u00e7lar\u0131 b\u00f6yle sert ve ac\u0131mas\u0131zca ele\u015ftirilmezdi.<\/p>\n

      Ni\u015fanyan<\/b>\u2019\u0131n \u201cAraplardaki \u00e7ok tanr\u0131c\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131na dair geleneksel yorumu sorgulamal\u0131y\u0131z<\/i>\u201d \u015feklindeki yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6nemlidir ama do\u011fru de\u011fildir. Kuran\u2019a ve tarihsel verilere g\u00f6re Araplar\u0131, \u00e7oktanr\u0131c\u0131 de\u011fil de \u201cTanr\u0131\u2019n\u0131n yerine ba\u015fka ilahlara da (bunlar ille de tahtadan yap\u0131lm\u0131\u015f putlar de\u011fildir) dinsel ve d\u00fcnyevi otorite isnad eden m\u00fc\u015frikler<\/i><\/b>\u201d diye tan\u0131mlamak daha do\u011frudur. Kuran\u2019\u0131n bu tan\u0131mlamas\u0131na hristiyanlar ve museviler de dahildir.<\/p>\n

      Hanif Kimdir?<\/i><\/b><\/p>\n

      Sevan Ni\u015fanya<\/b>\u2019n\u0131n bu kelimeyle ilgili iddias\u0131 \u00f6zetle \u015f\u00f6yle; \u201cHanif kelimesi hem Tevrat\u2019ta hem de \u0130ncil\u2019de \u2018kirli, dinsiz, putperest\u2019 anlamlar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Muhammed bu kelimenin anlam\u0131n\u0131 bilmiyordu ama kelimenin \u0130brahim i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymu\u015f ve Hanif\u2019in iyi bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc<\/i><\/b>\u201d<\/p>\n

      Bu iddia ile ilgili Elif Arslan<\/b>\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 bir makale vard\u0131r. Konunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 merak edenler (http:\/\/ktp.isam.org.tr\/?url=makaleilh\/tanitimmakale.php<\/a>) adresinin arama \u00f6zelli\u011fini kullanarak Elif Arslan<\/b>\u2019\u0131n makalesinin t\u00fcm\u00fcne ula\u015fabilirler. Biz hanif kelimesinin Kuran\u2019daki kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 vermekle yetiniyoruz.<\/p>\n

      2:135 Dediler ki: “Yahudi veya Hristiyan olun ki hidayete eresiniz.” De ki: “Hay\u0131r, (do\u011fru yol) HAN\u0130F (muvahhid) olan \u0130brahim’in dini(dir); O m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.”<\/p>\n

      3:67 \u0130brahim, ne yahudi idi, ne de h\u0131ristiyand\u0131: ancak, O HAN\u0130F (muvahhid) bir m\u00fcsl\u00fcmand\u0131, m\u00fc\u015friklerden de de\u011fildi.<\/p>\n

      3:95 De ki: “Allah do\u011fru s\u00f6yledi. \u00d6yleyse Allah’\u0131 bir tan\u0131yan (HAN\u0130F)ler olarak \u0130brahim’in dinine uyun. O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.”<\/p>\n

      4:125 \u0130yilik yaparak kendini Allah’a teslim eden ve HAN\u0130F (tevhidi) olan \u0130brahim’in dinine uyandan daha g\u00fczel din’li kimdir? Allah, \u0130brahim’i dost edinmi\u015ftir.<\/p>\n

      6:79 “Ger\u00e7ek \u015fu ki, ben bir muvahhid (HAN\u0130F) olarak y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6kleri ve yeri yaratana \u00e7evirdim. Ve ben m\u00fc\u015friklerden de\u011filim.”<\/p>\n

      6:161 De ki: “Rabbim ger\u00e7ekten beni do\u011fru yola iletti, dimdik duran bir dine, \u0130brahim’in HAN\u0130F (muvahhid) dinine… O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.”<\/p>\n

      10:105: Ve: “Bir muvahhid (HAN\u0130F) olarak y\u00fcz\u00fcn\u00fc dine do\u011fru y\u00f6nelt ve sak\u0131n m\u00fc\u015friklerden olma,”<\/p>\n

      16:120 Ger\u00e7ek \u015fu ki, \u0130brahim (tek ba\u015f\u0131na) bir \u00fcmmetti; Allah’a g\u00f6n\u00fclden y\u00f6nelip itaat eden bir muvahhiddi (HAN\u0130F) ve o m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.<\/p>\n

      16:123 Sonra sana vahyettik: “HAN\u0130F (muvahhid) olan \u0130brahim’in dinine uy. O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.”<\/p>\n

      22:31 Allah’\u0131 birleyen (HAN\u0130F)ler olarak, O’na ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa, sanki o g\u00f6kten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f de onu bir ku\u015f kap\u0131vermi\u015f veya r\u00fczgar onu \u0131ss\u0131z bir yere s\u00fcr\u00fckleyip atm\u0131\u015f gibidir.<\/p>\n

      30:30 \u00d6yleyse sen y\u00fcz\u00fcn\u00fc Allah’\u0131 birleyen (bir HAN\u0130F) olarak dine, Allah’\u0131n o f\u0131trat\u0131na \u00e7evir; ki insanlar\u0131 bunun \u00fczerine yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Allah’\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 bir de\u011fi\u015ftirme yoktur. \u0130\u015fte dimdik ayakta duran din (budur). Ancak insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.<\/p>\n

      98:5 Oysa onlar, dini yaln\u0131zca O’na halis k\u0131lan HAN\u0130F’ler (Allah’\u0131 birleyenler) olarak sadece Allah’a kulluk etmek, namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131lmak ve zekat\u0131 vermekten ba\u015fkas\u0131yla emrolunmad\u0131lar. \u0130\u015fte en do\u011fru (dimdik ve sapasa\u011flam) din budur.<\/p>\n

      Zulkarneyn ve Yec\u00fcc Mec\u00fcc<\/i><\/b><\/p>\n

      Sevan Ni\u015fanyan<\/b> Kuran\u2019da ge\u00e7en Z\u00fclkarneyn (iki nesil sahibi) ve Yec\u00fcc Mec\u00fcc anlat\u0131lar\u0131n\u0131 kavrayabilmek i\u00e7in Tevrat\u2019\u0131 bilmemiz gerekti\u011fini iddia ediyor. Biz ise Tevrat\u2019\u0131 bilmenin bunlar\u0131 anlamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bahsedilen olan ge\u00e7mi\u015fte olmu\u015f bir olay de\u011fil, gelece\u011fe dair bir anlat\u0131md\u0131r. \u015eimdilik do\u011fru anlam\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini bekliyoruz;<\/p>\n

      41:53 Onun ger\u00e7ek oldu\u011fu onlara apa\u00e7\u0131k oluncaya kadar onlara, ufuklarda ve kendi i\u00e7lerinde ayetlerimizi (i\u015faret ve kan\u0131tlar\u0131m\u0131z\u0131)g\u00f6sterece\u011fiz. Rabbinin her \u015feye tan\u0131k olmas\u0131 yetmez mi?<\/p>\n

      \u0130sa\u2019ya \u0130ncil Verildi mi?<\/i><\/b><\/p>\n

      Bu konuda \u00e7ok farkl\u0131 bilgiler s\u00f6zkonusu. \u015eimdilik bu konuyu de\u011ferlendirmeyi gereksiz buluyor ve Kuran\u2019\u0131n \u0130sa\u2019ya \u0130ncil\u2019in verildi\u011fine dair tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

      Sonu\u00e7<\/b><\/p>\n

      6:19 Sor: \u201cKimin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr?” De ki: “Benimle sizin aran\u0131zda ALLAH tan\u0131kt\u0131r. Sizi ve ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyarmak i\u00e7in bana bu Kuran verildi. ALLAH’tan ba\u015fka tanr\u0131 oldu\u011funa m\u0131 tan\u0131kl\u0131k ediyorsunuz?” “Ben b\u00f6yle tan\u0131kl\u0131k etmem,” de ve ard\u0131ndan \u015funu da s\u00f6yle: “O bir tek tanr\u0131, ben sizin ortak ko\u015ftu\u011funuz \u015feyden uza\u011f\u0131m.\u201d<\/b><\/p>\n

      ysncolak@gmail.com<\/p>\n

       <\/p>\n

       <\/p>\n


      <\/p>\n
      \n
      \n

      [1]<\/a> Moritz, B, \u201c Arap Yaz\u0131s\u0131 \u201c, \u0130slam ansiklopedisi<\/i>, I. MEB., \u0130stanbul 1950., s. 498.<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [2]<\/a> Necati Akba\u015f, Hz. Peygamber D\u00f6nemi Kur\u2019an\u2019\u0131n Yaz\u0131m Tarihi, s. 21<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [3]<\/a> Cerraho\u011flu, \u0130smail, Tefsir Us\u00fbl\u00fc<\/i>, Ankara 1997, TDV yay., s. 19.<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [4]<\/a> Necati Akba\u015f, Hz. Peygamber D\u00f6nemi Kur\u2019an\u2019\u0131n Yaz\u0131m Tarihi, s. 21<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [5]<\/a> Muhammed Hamidullah, Hz. Peygamberin Alt\u0131 Orijinal Diplomatik Mektubu, s., 54-56<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [6]<\/a> Ma\u015fal\u0131, Mehmet Emin, Kur\u2019an\u2019\u0131n Metin Yap\u0131s\u0131<\/i>, Ankara 2004, Kit\u00e2biy\u00e2t yay., s. 30-31.<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [7]<\/a> Necati Akba\u015f, Hz. Peygamber D\u00f6nemi Kur\u2019an\u2019\u0131n Yaz\u0131m Tarihi, s. 23<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [8]<\/a> Necati Akba\u015f, Hz. Peygamber D\u00f6nemi Kur\u2019an\u2019\u0131n Yaz\u0131m Tarihi, s. 26<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [9]<\/a> Yedi Ask\u0131, Arap Edebiyat\u0131n\u0131n Harikalar\u0131, Ankara Okulu Yay\u0131nlar\u0131, s. 12<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [10]<\/a> Divanu Bi\u015fr b. Ebi Hazim, n\u015fr. \u0130zzet Hasan, D\u0131ma\u015fk 1976, s. 78<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [11]<\/a> Muhammed Hamidullah, Hz. Peygamberin Alt\u0131 Orijinal Diplomatik Mektubu, (t\u00fcm mektuplar)<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [12]<\/a> \u0130bn Hanbel, \u201cIlel\u201d I, 50<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [13]<\/a> \u0130bn Sa\u2019d, II, 371<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [14]<\/a> \u0130bn Hanbel, \u201cIlel\u201d, I, 340<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [15]<\/a> \u0130bn Ebi Hatim, Takdime, s.39<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [16]<\/a> \u0130bni Hi\u015fam, Siret, cilt 3-4, s.315<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [17]<\/a> M. El A\u2019zami, Kur\u2019an Tarihi, s. 51<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [18]<\/a> Muhammed Hamidullah, Hz. Peygamberin Alt\u0131 Orijinal Diplomatik Mektubu, s. 39<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [19]<\/a> Muhammed Hamidullah, Hz. Peygamberin Alt\u0131 Orijinal Diplomatik Mektubu, s. 39<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [20]<\/a> \u00c7etin, M.Nihad, \u201cArap Yaz\u0131s\u0131\u201d, TDV. \u0130A., \u0130stanbul 1991, III\/279<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [21]<\/a> http:\/\/islamiarastirmalar.com\/upload\/pdf\/0b320987962cfe9.pdf<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [22]<\/a> Edip Y\u00fcksel, Yahudile\u015fen S\u00fcnnet\u00e7iler – 2 Mustafa \u0130slamo\u011flu 19\u2019dan Niye Ka\u00e7\u0131yor?, 4 Eyl\u00fcl 2012, www.19.org<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [23]<\/a> Edip Y\u00fcksel, \u00dczerinde 19 Var, s. 185<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [24]<\/a> Suyuti, \u0130bn Nakib, \u0130bn Hazm, \u015eevkani, Kurtubi, \u0130bn Atiyye, Bakillani<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [25]<\/a> S\u00fcnni Paradigman\u0131n Olu\u015fumunda \u015eafii\u2019nin Rol\u00fc, M. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu, Kitabiyat, s. 186<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [26]<\/a> S\u00fcnni Paradigman\u0131n Olu\u015fumunda \u015eafii\u2019nin Rol\u00fc, M. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu, Kitabiyat, s. 187<\/p>\n<\/div>\n

      \n

      [27]<\/a> S\u00fcnni Paradigman\u0131n Olu\u015fumunda \u015eafii\u2019nin Rol\u00fc, M. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu, Kitabiyat, s. 204<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Sevan Ni\u015fanyan\u2019\u0131n Etimoloji Feti\u015fizmi Yasin \u00c7olak 25 \u015eubat 2013 www.19.org \u00a0 Yery\u00fcz\u00fcndeki hi\u00e7bir dil ar\u0131 ve kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn diller az veya \u00e7ok ba\u015fka dillerden kelime al\u0131\u015fveri\u015finde bulunur. Sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, felsefik, tarihi, ticari ve dini \u015fartlar bu al\u0131\u015fveri\u015fin belirleyici kriterleri durumundad\u0131r. Adeta ya\u015fayan birer organizma gibi olan diller, hayatlar\u0131n\u0131 devam ettirmek i\u00e7in bu al\u0131\u015fveri\u015ften ald\u0131klar\u0131 …<\/p>\n

      Continue reading ‘Sevan Ni\u015fanyan\u2019\u0131n Etimoloji Feti\u015fizmi’ »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1600,1229],"tags":[1438,1315,1636],"class_list":["post-4496","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kritik","category-yasin-colak","tag-etimoloji","tag-sevan-nisanyan","tag-yasin-colak"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4496"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6509,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4496\/revisions\/6509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}