{"id":4936,"date":"2013-04-15T00:43:38","date_gmt":"2013-04-15T06:43:38","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=4936"},"modified":"2013-04-15T01:54:57","modified_gmt":"2013-04-15T07:54:57","slug":"ezber-sistemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/ezber-sistemi\/","title":{"rendered":"Ezberci \u00f6\u011frenim sistemi"},"content":{"rendered":"

Ac\u0131 Bir Hat\u0131ra Ve Ezber Sisteminin \u0130\u00e7inden \u00c7\u0131kan Y\u0131ld\u0131zlara \u00d6rnek Bir \u00d6\u011frencim<\/b><\/span><\/p>\n

Dr. Ali Galip BALTAO\u011eLU<\/b><\/p>\n

\"Ali<\/a>

\u0130lgili haber i\u00e7in:
http:\/\/www.usak.tv\/haber\/hit-haberler\/3463\/bizim-rektoru-de-agir-cezada-yargilanmaktan-siz-mi-kurtardiniz.aspx
http:\/\/www.kamudanhaber.com\/kamupersoneli\/akademik-personel\/universitede-skandal-h22731.html<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Ezber sistemi \u00f6yle bir sistemdir ki, nesilleri ortadan kald\u0131r\u0131c\u0131, toplumlar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrleri yok edici \u00f6zelli\u011fi nedeniyle, asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin e\u011fitimdeki en \u00f6nemli sorunudur. \u0130lkokuldan itibaren, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi istenmemi\u015f, do\u011fru oldu\u011fu farz edilen bir tak\u0131m bilgilerin istilas\u0131na u\u011fram\u0131\u015f bir nesle, aksini anlatmak veya ihtimallerin \u00e7e\u015fitlili\u011fini g\u00f6stermek ger\u00e7ekten \u00e7ok zor. Tek tip bilgiye maruz b\u0131rak\u0131lan, bir anlamda ideolojik e\u011fitimden ge\u00e7irilmi\u015f bir toplumla, nereye ve ne kadar gidebilirsiniz? Dima\u011flar\u0131 afete u\u011fram\u0131\u015f ve zihinleri k\u00f6relmi\u015f insanlara ne anlatabilirsiniz?<\/p>\n

\u00d6\u011frencilerimiz ezberlemeye al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan hocalar oldu\u011fu zaman de\u011ferlendirme sistemi itibariyle kendilerini g\u00fcvende hissetmiyorlar. Farkl\u0131 fikirlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131nda ise afall\u0131yorlar. \u0130deolojik anlamda zihinleri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczce i\u011ffal edilmi\u015f ve hasara u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f olan bir k\u0131s\u0131m \u00f6\u011frenciler de, farkl\u0131 fikirleri ayk\u0131r\u0131 olarak alg\u0131l\u0131yor ve nitelendiriyorlar. Zihinlerinde in\u015fa edilmi\u015f, ideolojik putlar\u0131 sorgulama eylemi, kutsallar\u0131n\u0131 yerle bir etti\u011finde, yeni bir yap\u0131lanman\u0131n b\u00fcy\u00fck bir efor ve emek gerektirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorlar. Ezberci e\u011fitim sistemi i\u00e7inde yeni bir yap\u0131lanman\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmederek ve sistemin y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bir neticesi olarak kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 inan\u0131lmaz bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tembelli\u011fi i\u00e7ine girmekte buluyorlar. Art\u0131k onlara, zihin konforlar\u0131n\u0131 bozmamak bir \u00e7are gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hedefe ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u00fcniversiteye kapak at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok yorgun ve bezgindirler. D\u00fcnyan\u0131n en zor i\u015fini yapm\u0131\u015f, hayatta hi\u00e7bir i\u015flerine yaramayacak say\u0131s\u0131z bilgiyi ezberlemi\u015flerdir!<\/p>\n

Tabii burada zihin konforunun bozulmas\u0131n\u0131n \u00e7ok rahats\u0131z edici oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini burada hat\u0131rlamak gerekir. Fikir \u00e7ilesinin ne oldu\u011funu ve zihin konforunu bozulmas\u0131n\u0131 en iyi tasvir eden edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zdan biri Necip Faz\u0131ld\u0131r.. \u201cZehirli k\u0131ym\u0131k\u2019\u0131n beyne batmas\u0131\u201d, \u201ckafan\u0131n i\u00e7inin cenk meydan\u0131 olmas\u0131\u201d, \u201canlaman\u0131n de\u011fil anlar gibi olman\u0131n\u201d ya\u015fanmas\u0131, zihin konforunun bozulmas\u0131yla yak\u0131ndan alakal\u0131d\u0131r. Bak\u0131n, \u015fair uluhiyet alemine at\u0131flarla farkl\u0131 \u015fiirlerinde fikir \u00e7ilesini nas\u0131l tasvir etmi\u015f.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fcc\u00fc, b\u00fcy\u00fcc\u00fc ne bana h\u0131nc\u0131n?
\n<\/i>Bu k\u00fck\u00fcrtl\u00fc duman, nedir inimde?
\n<\/i>Camdan keskin, k\u0131ldan ince k\u0131l\u0131c\u0131n,
\n<\/i>Bir zehirli k\u0131ym\u0131k gibi, beynimde<\/i><\/b>\u2026.
\n<\/i>Akrep, nokta nokta ruhumu sokmu\u015f,
\n<\/i>Mevsimden mevsime girdim b\u00f6ylece.
\n<\/i>G\u00f6rd\u00fcm ki, ate\u015f de, c\u0131mb\u0131z da yokmu\u015f<\/i><\/p>\n

Fikir \u00e7ilesinden b\u00fcy\u00fck i\u015fkence<\/i><\/b>. (<\/b><\/i>\u00c7ile adl\u0131 \u015fiirinden)<\/b><\/p>\n

Kafam bir cenk meydan\u0131, kokusu kan ve barut;
\n<\/i>Elindeyse d\u00fc\u015f\u00fcnme, g\u00fcc\u00fcn yeterse unut (Halim adl\u0131 \u015fiirinden)<\/i><\/p>\n

<\/i>Anlamak yok \u00e7ocu\u011fum, anlar gibi olmak var;
\n<\/i>Ak\u0131l i\u00e7in son tav\u0131r, sa\u00e7lar\u0131n\u0131 yolmak var… (Anlamak adl\u0131 \u015fiirinden)<\/i><\/p>\n

Son \u00fc\u00e7 as\u0131rd\u0131r her alanda h\u00fccrelerimize kadar hissetti\u011fimiz az geli\u015fmi\u015fli\u011fimizin problemati\u011fi \u00fczerinde \u015fairler kafa yorarken baz\u0131 akademisyenlerimizin ideolojik ba\u011fnazl\u0131klar\u0131 nedeniyle d\u00fc\u015f\u00fcnce eylemini \u00fcniversiteye sokmamalar\u0131 inan\u0131l\u0131r gibi de\u011fildir. \u00d6yle ya, bir as\u0131r \u00f6nce Tevfik Fikret;<\/p>\n

Kalbinde her dakika \u015fu ulvi tahass\u00fcr\u00fcn
\nminkar-\u0131 \u00e2te\u015finini duy, d\u00e2ima d\u00fc\u015f\u00fcn:
\nOnlar ni\u00e7in sem\u00e2da, ni\u00e7in ben \u00e7ukurday\u0131m?
\nG\u00fcls\u00fcn neden cihan bana, ben yaln\u0131z a\u011flay\u0131m?..<\/p>\n

derken Mehmet Akif de<\/p>\n

Bir baksana: G\u00f6kler uyan\u0131k, yer uyan\u0131kt\u0131r;
\nD\u00fcny\u00e2 uyan\u0131kken uyumak maskaral\u0131kt\u0131r!<\/em><\/p>\n

diye sesleniyordu!<\/p>\n

\u015eairlerin bu edebi dizelerini \u00f6zellikle akademisyen oldu\u011fu iddias\u0131nda olanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerekmektedir. \u00dclkemizde ya\u015fananlar asl\u0131nda \u00f6\u011frencilerin meselesi de\u011fildir. Ezber sistemi i\u00e7inde yeti\u015fmi\u015f, ilim ve fikir kab\u0131z\u0131 akademisyenler, asli sorun olup yak\u0131c\u0131 bir \u00fclke ger\u00e7e\u011fidir. Sizlerle payla\u015faca\u011f\u0131m ac\u0131 hat\u0131ram\u0131n sebebi de bu ger\u00e7ekten kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

1997 y\u0131l\u0131nda Fak\u00fcltemizin Tarih \u00d6\u011fretmenli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0130slam Tarihi derslerine giriyordum. Daha sonra geli\u015fen bir tak\u0131m olaylar sonucu bu ders benden al\u0131nd\u0131 ve o g\u00fcnlerde doktora yapmakta olan (Orta\u00e7a\u011f alan\u0131nda doktora yap\u0131yordu) bir \u0130nk\u0131lap Tarihi okutman\u0131na verildi. Ben de akademik team\u00fcllere uygun olmayan olay\u0131 sorgulam\u0131\u015f ve dersin ni\u00e7in benden al\u0131n\u0131p bir okutmana verildi\u011fini kendilerine bir dilek\u00e7e yazarak sormu\u015ftum. O g\u00fcnlerde, b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131m\u0131z olan profes\u00f6r bana laf olsun torba dolsun kabilinden bir cevap verirken, amiyane tabirle bel alt\u0131ndan vurmu\u015f ve Dekanl\u0131\u011fa ger\u00e7ek d\u00fc\u015f\u00fcncelerini rapor eden gizli bir yaz\u0131 sunmu\u015ftu. Bu yaz\u0131dan bir \u015fekilde tesad\u00fcfen haberdar olmu\u015f, o g\u00fcnk\u00fc dekana giderek bu yaz\u0131yla ilgili hakk\u0131mda soru\u015fturma a\u00e7mas\u0131n\u0131 ve gere\u011fini yapmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftim<\/p>\n

Say\u0131n B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 profes\u00f6r, fikirlerimi ihbar etti\u011fi resmi yaz\u0131s\u0131nda, \u0130slam Tarihi derslerinde ayk\u0131r\u0131 fikirlerimle \u00f6\u011frencileri b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcmden<\/b> bahsetmekteydi. Bu nedenle derste sorun vard\u0131 ve B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6revini yapm\u0131\u015f, dersi ayk\u0131r\u0131 fikirleri olan \u00f6\u011fretim \u00fcyesinden al\u0131p, hen\u00fcz \u00f6\u011fretim \u00fcyesi payesini ta\u015f\u0131mayan bir okutmana vermi\u015fti!<\/p>\n

Evet; \u0130slam Tarihi dersi benden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131! Neden? G\u00f6zbebe\u011fimden sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131m \u00f6\u011frencilerimi, verdi\u011fim dersle b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in! \u0130snat \u00e7ok a\u011f\u0131rd\u0131. Talebim \u00fczerine Dekanl\u0131k, B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131na resmi bir yaz\u0131 g\u00f6nderdi. K\u0131saca kendisine dedi ki; \u201cgerekli i\u015flemleri yapmak \u00fczere fak\u00fcltemiz \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Ali Galip Baltao\u011flu\u2019nun \u00f6\u011frenciyi derste b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne dair isnad\u0131n\u0131z\u0131n delillerini dekanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za<\/i> g\u00f6nderin\u201d <\/i>Gizli kapakl\u0131 rapor yazanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortal\u0131k kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Muhtemelen yaz\u0131y\u0131 yazan b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131, dekan\u0131n kendini zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in b\u00f6yle bir yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar i\u015fleri b\u00f6yle y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, insanlar aleyhine ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 niteli\u011finde raporlar yazm\u0131\u015ft\u0131. G\u0131yapta ve ki\u015fiden gizli olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu eylemlerden dolay\u0131 da o g\u00fcne kadar kimse kendisine ne yap\u0131yorsun dememi\u015fti! Yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey her neyse i\u015finin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131! Belki de as\u0131l i\u015fi buydu ve geldi\u011fi yere, b\u00f6yle emek mahsul\u00fc rapor ve yaz\u0131lar\u0131yla gelmi\u015fti, bilemiyorum. O yapt\u0131\u011f\u0131 eylemde bilim adaml\u0131\u011f\u0131na ters bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyordu. \u015eimdi dekan\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 bu resmi yaz\u0131 da ne oluyordu? Niye bu i\u015f a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yordu?<\/p>\n

Evet; \u015fu anda \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netici olan bu profes\u00f6r, resmi yaz\u0131ya cevap niteli\u011findeki ikinci yaz\u0131s\u0131nda, yapt\u0131\u011f\u0131 ihbar\u0131n hakk\u0131mda soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek; \u201cderste tarihi olaylar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda islami konularda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ki\u015fisel fikir ve yorumlar\u0131n s\u0131n\u0131fta b\u00f6l\u00fcnmelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u015fikayetlerinin b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na geldi\u011fini\u201d <\/i>ve \u201cayk\u0131r\u0131 fikirlerimle ilgili ba\u015fka \u00f6\u011fretim elamanlar\u0131na dan\u0131\u015f\u0131lmaya gidildi\u011fini\u201d <\/i>ifade ettikten sonra \u201c\u2026..bu hadiselerde siyasi boyut yoktur. Yaz\u0131da belirtilen b\u00f6l\u00fcnmeden kas\u0131t dini fikirlerdeki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir<\/i>\u201d dedi.<\/p>\n

Sevgili b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131m, b\u00f6l\u00fcnme kelimesini asl\u0131nda yanl\u0131\u015f kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cYaz\u0131da belirtilen b\u00f6l\u00fcnmeden kas\u0131t dini fikirlerdeki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir<\/i>\u201d c\u00fcmlesiyle anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131! Herhalde \u201c\u00f6zr\u00fcn kabahatten b\u00fcy\u00fck olmas\u0131<\/i>\u201d fiiline bir \u00f6rnek verilmesi istense, \u00e7ok yerinde bir \u00f6rnek olurdu. Say\u0131n b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131m hangi fikirlerden rahats\u0131z oldu\u011funu a\u00e7\u0131klama medeni cesaretini g\u00f6steremedi. Dini fikirlerdeki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler<\/i>den ni\u00e7in rahats\u0131z oldu\u011funu da a\u00e7\u0131klayamad\u0131. Bir bilim adam\u0131n\u0131n, fikirlerdeki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerden rahats\u0131z olmas\u0131n\u0131n ve bunu rapor haline getirmesinin bilim adaml\u0131\u011f\u0131yla ilgisi olmamas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, hi\u00e7bir y\u00fcksek\u00f6\u011fretim mercii, ya siz ne t\u00fcr bir bilim adams\u0131n\u0131z ki, farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler sizi rahats\u0131z ediyor diye, sormad\u0131. \u00dcniversitede b\u00f6yle bir raporu nas\u0131l yazars\u0131n\u0131z sorusuna da hi\u00e7bir zaman cevap aranmad\u0131. Ne de olsa b\u00f6yle buyurmu\u015ftu Zerd\u00fc\u015ft!<\/p>\n

\u00dcniversite nedir? \u00d6\u011fretim \u00fcyesi kimdir? Sorular\u0131n\u0131n cevab\u0131n\u0131 kendi kafas\u0131nda sorgulamam\u0131\u015f, g\u00fcn\u00fc birlik ya\u015fayan, \u015fahsi menfaatlerinin g\u00fcd\u00fclendirdi\u011fi akademisyenler ve akademisyenlerin bar\u0131na\u011f\u0131 bir \u00fcniversitede ya\u015farken, bu \u00fclkenin yeti\u015ftirdi\u011fi en vas\u0131fl\u0131 ilim adamlar\u0131ndan biri olan Prof. Dr. Y\u0131lmaz \u00d6zakp\u0131nar\u2019\u0131n \u00fcniversite ve \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri hakk\u0131ndaki tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 idrak, ancak ger\u00e7ekte bilim yap\u0131lan yerlerde m\u00fcmk\u00fcn olabilir kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00dclkemizde \u00d6zakp\u0131nar\u2019\u0131n tespitlerini alg\u0131layan ve hayata ge\u00e7iren akademisyen say\u0131s\u0131 maalesef \u00e7ok azd\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 okuyan bir \u00e7ok akademisyen sistemin i\u00e7inde bilime ve bilimsel anlay\u0131\u015fa nas\u0131l yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edecektir;<\/p>\n

\u201c\u2026.. Hakikati arama yolunda b\u00fct\u00fcn i\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnmek olan \u00fcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, ne h\u00fck\u00fcmetin, ne m\u00fctevelli heyetinin, ne rekt\u00f6r\u00fcn, ne de ba\u015fka bir \u015fah\u0131s yada gurubun emrindeki bir memurdur Maa\u015f\u0131n\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011fil, o i\u015fi yapabilmek i\u00e7in al\u0131r. \u00dcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, hakikati aramak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi se\u00e7mi\u015f ise, onun bu gayesi ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc takdirde var olabilir. \u00dcniversite, ne gibi faaliyetler yaparsa yaps\u0131n, ancak hakikati arama yolunda ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnme ruhunu kaybetmedi\u011fi s\u00fcrece \u00fcniversitedir. Bu nedenle \u00fcniversitenin temel i\u015flevi, memleketin ekonomik kalk\u0131nmas\u0131na hizmet etmek ya da yeti\u015fmekte olan gen\u00e7leri meslek sahibi yapmak de\u011fildir. \u0130yi bir \u00fcniversite bu i\u015flevlerin yerine getirilmesine katk\u0131da bulunur. Fakat \u00fcniversite varl\u0131k gayesini unutur ve \u00fcniversite ruhunu kaybederse, onun bu i\u015flevlere katk\u0131s\u0131 da kalitesiz olur..<\/i>\u201d( K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet \u00dczerine Denemeler, \u0130st. 1998, s.11)<\/p>\n

Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ger\u00e7eklerden bihaber akademisyenlerin yeti\u015fti\u011fi, farkl\u0131 fikirlerin tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ve bilinmedi\u011fi, ki\u015fisel fikir ve kanaatlerin derslerde a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n su\u00e7 telakki edildi\u011fi \u00fclkemde, farkl\u0131 fikri olmayan s\u00f6zde bilim adamlar\u0131n\u0131n saltanat\u0131 zaman i\u00e7inde b\u00f6yle b\u00f6yle g\u00fc\u00e7lendirildi. Onlar farkl\u0131 fikirlerden hi\u00e7 ho\u015flanmad\u0131lar. Farkl\u0131 fikir g\u00f6rd\u00fcklerinde \u00e7ektiler silahlar\u0131n\u0131, kulland\u0131lar yetkilerini, vatan ve millet a\u015fk\u0131na yapt\u0131lar ihbarlar\u0131n\u0131, yazd\u0131lar raporlar\u0131n\u0131. Farkl\u0131 fikri olanlar\u0131n derslerini ellerinden al\u0131p, g\u00f6revlerini tamamlad\u0131lar! Onlar bilim adam\u0131 s\u0131fat\u0131yla akademisyenleri kendi memurlar\u0131 san\u0131yorlard\u0131. Onlara sicil veriyorlard\u0131. Farkl\u0131 fikirlerin konu\u015fuldu\u011fu \u00fclkede iyi \u015feylerin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olmal\u0131yd\u0131lar ki, farkl\u0131 fikirleri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n fikirlerinin, ba\u015fka \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131na sorulmas\u0131ndan son derece rahats\u0131z olmu\u015flard\u0131. Halbuki \u00fcniversitede olmas\u0131 gereken bu de\u011fil miydi? Hay\u0131r bu de\u011fildi! D\u00fc\u015f\u00fcnen kafalara tehlikeli fikirler \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcr.. B\u00fcy\u00fcklerimiz her \u015feyi bizden iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u2019..\u201d <\/i>d\u00fc.<\/i><\/p>\n

Halbuki bu ac\u0131 hat\u0131ray\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z o g\u00fcnlerde dini fanatizmden faydalananlar\u0131n provokasyonlar\u0131 \u00fcst \u00fcste \u00fclkeyi kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu. 2 Temmuz 1993 tarihinde provokatif eylemlerin sonunda Sivas\u2019ta Mad\u0131mak Otelinde 33 Alevi men\u015feli insan\u0131m\u0131z, otel ate\u015fe verilerek toplam 37 ki\u015fi katledilmi\u015fti. Bu olay\u0131n hemen ard\u0131ndan 5 Temmuz 1993 tarihinde Erzincan\u2019\u0131n Kemaliye il\u00e7esinin Ba\u015fba\u011flar K\u00f6y\u00fcnde 29 S\u00fcnni k\u00f6yl\u00fc erkek kur\u015funa dizilmi\u015f, biri k\u0131z \u00e7ocu\u011fu olmak \u00fczere d\u00f6rt kad\u0131n ate\u015fe verilen 210 ev aras\u0131nda yak\u0131larak katledilmi\u015fti. 1995 y\u0131l\u0131n\u0131n 12 Mart\u0131\u2019nda Alevi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Gazi Mahallesinde \u00fc\u00e7 kahvehane bir i\u015fyeri kimli\u011fi belirsiz ki\u015filerce taranm\u0131\u015f, akabinde geli\u015fen olaylarda 17 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. \u0130stenmi\u015fti ki; \u00fclkemin g\u00fczel insanlar\u0131, Alevi olsun, S\u00fcnni olsun ve birbirini katletsin. Y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla birada ya\u015fayan insan\u0131m\u0131z aras\u0131na kan davas\u0131 girsin, i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131m\u0131z dinamitlensin.<\/p>\n

1997 y\u0131l\u0131n\u0131n sonbahar\u0131nda, \u00fclkemdeki ve \u00fcniversitedeki ideolojik ba\u011fnazl\u0131ktan ben de pay\u0131m\u0131 ald\u0131m. \u00dclkemin \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftiren bir fak\u00fcltesinde \u0130slam Tarihi dersleri elimden al\u0131narak cezaland\u0131r\u0131ld\u0131m. Ger\u00e7ekte cezaland\u0131r\u0131lan ve mahkum edilen \u00f6\u011frencilerim ve evrensel d\u00fc\u015f\u00fcnceydi. Halbuki ben, \u00fclkemin i\u00e7inde bulundu\u011fu s\u0131cak ger\u00e7eklerin anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaya, \u00f6\u011frencilerime dini fanatizmin kaynaklar\u0131n\u0131 alg\u0131latmaya, dini fikirlerdeki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri tan\u0131tmaya ve onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeye <\/i>\u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Ama\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6zlemledi\u011fimde \u00f6\u011frenciler \u00fczerinde ba\u015far\u0131l\u0131 olurken, akademisyenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015faramad\u0131m! \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u00f6\u011frencilerimden daha ba\u011fnaz d\u00fc\u015f\u00fcnen, dini fikir ve kanaatlerin \u0130slam Tarihi i\u00e7inde do\u011fup geli\u015fti\u011finin fark\u0131nda olmayan, bu dersin i\u00e7inde elbette farkl\u0131 dini fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin konu\u015fulaca\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131layamayan, bu fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin \u0130slam Tarihinin konular\u0131n\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131 hususunu g\u00f6remeyen, \u0130slam Tarihi kavram\u0131n\u0131 fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ili\u015fkilendiremeyen, Tarih kavram\u0131n\u0131 kafas\u0131nda soyutlam\u0131\u015f ezberci bilim adamlar\u0131, \u00fclkemin \u00fcniversitelerinde b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131 ve idareci idiler!<\/p>\n

\u00dclkemde bilim adam\u0131 kisvesini ta\u015f\u0131yanlara soruyorum! Yak\u0131n tarihinde Malatya, \u00c7orum, Mara\u015f olaylar\u0131n\u0131 beraberce ya\u015fam\u0131\u015f, i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131na defalarca kastedilmi\u015f bir \u00fclkenin \u00e7ocu\u011fu olarak, bu \u00fclkeye bir borcumuz yok mu? Alevili\u011fini, S\u00fcnnili\u011fini, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, mezhebini veya me\u015frebini, insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/b> \u00f6n\u00fcne koyan anlay\u0131\u015f\u0131 besleyen, karde\u015fi karde\u015fe d\u00fc\u015fman eden k\u00fclt\u00fcr ne menem bir \u015feydir? Cehaleti, bilgisizli\u011fi, fanatizmi besleyen k\u00fclt\u00fcr\u00fc anlamak ve bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc akademik anlamda imha edecek tedbirleri almak, bu tedbirlerin d\u00fc\u015f\u00fcnsel zeminini haz\u0131rlamak bu \u00fclke bilim adamlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi de\u011fil midir?<\/p>\n

Bilim adamlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan as\u0131l dramatik soru ise \u015fudur? Farkl\u0131 dini fikirlerden rahats\u0131z olan, soruldu\u011funda da hangi fikirlerden rahats\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yleme medeni cesaretini g\u00f6steremeyen, kendine ait sand\u0131\u011f\u0131 ve farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc dini ve mezhebi fikirden de muhtemelen bihaber olan, ezberlenen \u00fc\u00e7 be\u015f kelimeyi bilim sand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00fclkenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131larda, karde\u015fi karde\u015fe vurduran k\u00fclt\u00fcrde, dini alg\u0131lamalar\u0131n \u00f6nemini fark etmeyen, farkl\u0131 ve ayk\u0131r\u0131 fikirlerden hi\u00e7 mi hi\u00e7 hazzetmeyen akademisyenlerle bu i\u015f nas\u0131l ba\u015far\u0131lacakt\u0131r? Bilim ciddi bir i\u015ftir ve z\u0131rva tevil g\u00f6t\u00fcrmez!<\/p>\n

\u0130\u015fte bu k\u00fclt\u00fcrel ortamda ya\u015fayan ve hasbelkader bilim yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan, bir bilim i\u015f\u00e7isinin en b\u00fcy\u00fck sevinci ve tesellisi nedir biliyor musunuz? Ezber sistemi i\u00e7inde kaybolmu\u015f ku\u015faklardan bile, do\u011fru beslendi\u011fi takdirde, y\u00fcksek kalitede \u00fcr\u00fcn al\u0131nabilece\u011finin ve A kalite bilim adamlar\u0131 \u00e7\u0131kabilece\u011finin i\u015faretlerini g\u00f6rmek.<\/p>\n

Her y\u0131l Sosyal Bilgiler \u00d6\u011fretmenli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde girdi\u011fim derslerden birinde, \u00f6\u011frencimin, bilgisini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, muhakemesini, analiz ve sentez yetene\u011fini ortaya koymas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir s\u0131nav yapar\u0131m. Bu s\u0131nav ya \u00f6zg\u00fcn bir \u00f6dev olur ya da do\u011frudan ezber bilgilere dayanmayan, analiz, sentez ve yorumlama g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7en bir s\u0131nav olur.<\/p>\n

2007-2008 Bahar D\u00f6neminde Sosyal Bilgiler \u00d6\u011fretmenli\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00c7a\u011fda\u015f D\u00fcnya Tarihi dersine girdim. Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyada geldi\u011fi yeri anlamak ve alg\u0131latmak ve bu bilgilerin kendi tarihimiz ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz a\u00e7\u0131s\u0131ndan neleri i\u00e7erdi\u011fini, tarihi tecr\u00fcbelerinin, nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermek ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek amac\u0131yla vize s\u0131nav\u0131 olarak de\u011ferlendirece\u011fim bir \u00f6dev verdim. B\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frenciler a\u015fa\u011f\u0131da sundu\u011fum \u00f6dev talimatnamesini, \u00f6devlerini teslim edecekleri tarihten iki ay \u00f6nce ald\u0131lar.<\/p>\n

\u00c7A\u011eDA\u015e D\u00dcNYA TAR\u0130H\u0130 DERS\u0130 \u00d6DEV\u0130YLE \u0130LG\u0130L\u0130 \u0130ZLENECEK<\/b><\/p>\n

METOD ve YAPILACAKLAR<\/b><\/p>\n

    \n
  1. Avrupa Tarihi\u2019nda Luther\u2019in hayat\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 gerek ders kitab\u0131n\u0131zdaki notlardan gerek ula\u015fabildi\u011finiz di\u011fer ba\u015fka kaynaklardan dikkatle okunacak.<\/li>\n
  2. \u0130nternet ortam\u0131nda http:\/\/www.kurandakidin.com\/ adl\u0131 link etrafl\u0131ca okunacak ve incelenecek. Burada belirlenen ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda geleneksel islama y\u00f6neltilen ele\u015ftiriler dikkatle g\u00f6zden ge\u00e7irilecek gerekirse notlar al\u0131nacak.<\/li>\n
  3. Size fotokopi olarak ula\u015ft\u0131r\u0131lan I. ULUSLARARASI T\u00dcRK D\u00dcNYASI K\u00dcLT\u00dcR KURULTAYI ( 9-15 N\u0130SAN 2006 \u00c7ESME-\u0130ZM\u0130R) B\u0130LD\u0130R\u0130 K\u0130TABI\u2019NDA YAYINLANAN <\/b>\u201c Hilafet\u2019in Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00d6ncesinde Afyon Mebusu Hoca S\u00fckr\u00fc Efendinin \u201cHilafet-i \u0130slamiye ve B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u201d Adl\u0131 Risalesine Kars\u0131 Yay\u0131nlanan \u201cH\u00fck\u00fcmet-i Milliye ve Hilafet-i \u0130slamiye\u201d Adl\u0131 Reddiye ve Reddiye\u2019ye Dair Baz\u0131 D\u00fcs\u00fcnceler\u201d adl\u0131 bildiri dikkatle okunacak ve \u00f6nemli bulunan yerler not edilecek.<\/li>\n
  4. Son olarak size cd halinde iletilen Luther isimli sinema filmi seyredilecek. Dikkat \u00e7eken yerler \u00f6dev i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re not edilecek.<\/li>\n<\/ol>\n

    \u00d6DEV \u0130\u00c7ER\u0130\u011e\u0130 VE \u015eEKL\u0130 UNSURLARI <\/b><\/p>\n

      \n
    1. Yukar\u0131da d\u00f6rt madde halinde ortaya konan faaliyetler yap\u0131ld\u0131ktan sonra Luther\u2019in Avrupa tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7indeki yeri incelenecek ve bu konudaki de\u011ferlendirmeniz \u00f6devinizin i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturacakt\u0131r.<\/li>\n
    2. \u00d6dev i\u00e7indeki de\u011ferlendirmede H\u0131ristiyanl\u0131k i\u00e7in var olan sorunlar\u0131n \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in var olup olmad\u0131\u011f\u0131 da irdelenecektir. Benzer sorunlar varsa ortaya konacakt\u0131r. Yok oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa benzemezli\u011fin mahiyeti a\u00e7\u0131klanacak ve de\u011ferlendirilecektir.<\/li>\n
    3. H\u0131ristiyanl\u0131k ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k \u00f6dev i\u00e7eri\u011finde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak irdelenecek ve insanl\u0131k tarihi i\u00e7in ortak sonu\u00e7lar do\u011furup do\u011furmad\u0131\u011f\u0131 belirlenecektir.<\/li>\n
    4. Birbirine benzer \u00f6devler disiplin a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil ama ahlaki a\u00e7\u0131dan kopya muamelesi g\u00f6rece\u011fi i\u00e7in herkesin \u00f6devini kendisinin yapmas\u0131 esast\u0131r. Hi\u00e7 kimse \u00f6devini di\u011fer arkada\u015f\u0131na g\u00f6stermeyecektir. Bunu yapanlar bu dersten sene kaybetmeyi g\u00f6ze alan ki\u015filer olarak tan\u0131mlanacak ve ka\u011f\u0131tlar\u0131 da bu bilin\u00e7le zay\u0131f olarak de\u011ferlendirilecektir.<\/li>\n
    5. \u00d6dev \u015fekli olarak, bir kompozisyon formunda yaz\u0131lacak, yaz\u0131n\u0131n belli bir ahenginin, giri\u015f, geli\u015fme ve sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcmlerinin olmas\u0131na dikkat edilecektir.<\/li>\n
    6. \u00d6dev bir sayfan\u0131n(A4) iki y\u00fcz\u00fcn\u00fc kesinlikle ge\u00e7meyecektir. \u0130deali bir veya birbu\u00e7uk sayfa civar\u0131nda de\u011ferlendirilme yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Bir sayfan\u0131n iki y\u00fcz\u00fcn\u00fc ge\u00e7en ka\u011f\u0131tlar teslim al\u0131nmayacakt\u0131r.<\/li>\n
    7. \u00d6dev\u2019 de el yaz\u0131s\u0131 kullan\u0131lmayacakt\u0131r. \u00d6dev Bilgisayarda yaz\u0131lacak ve ikinci sayfaya ge\u00e7iliyorsa bir ka\u011f\u0131d\u0131n iki y\u00fcz\u00fc de kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/li>\n
    8. \u00d6devler bir ka\u011f\u0131t olarak teslim edilecektir. Po\u015fet dosya ve benzerleri i\u00e7inde \u00f6dev kabul edilmeyecektir.<\/li>\n
    9. \u00d6devlerin haz\u0131rlanma a\u015famas\u0131nda size verilen bu bilgiler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir bilgi verilmeyecektir. Bu nedenle dersin hocas\u0131na hi\u00e7bir soru sorulmayacakt\u0131r. Herkes kendi bilgi ve kabiliyeti oran\u0131nda \u00f6devini kendisi yap\u0131land\u0131racakt\u0131r. Fark\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ad\u0131na \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda tatl\u0131 bir rekabetin olmas\u0131, \u00f6devlerin bu bilin\u00e7le \u00f6zg\u00fcn hale getirilmesi gerekmektedir. \u00d6\u011frencilerimizin bunu bilmesi ve bu bilin\u00e7le hareket etmesi faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

      Vize s\u0131nav\u0131 niteli\u011finde b\u00f6yle bir \u00f6devle kar\u015f\u0131la\u015fan, \u00f6\u011frencilerin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasvir etmeniz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn veriler ellerinde olmas\u0131na ra\u011fmen \u00fcniversite \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131ftaki \u00f6\u011frencilerimiz ne yapacaklar\u0131n\u0131 bilememektedirler. Malzeme olarak ya\u011f\u0131, unu, \u015fekeri, suyu ve ate\u015fi ellerine verdi\u011fim \u00f6\u011frencilerim defalarca sordular. Hocam helva nas\u0131l yap\u0131l\u0131r; ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmiyoruz, l\u00fctfen siz s\u00f6yleyin! Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu zamana kadar kendilerine, haydi bir helva yap\u0131nda yiyelim<\/b> diyen bir k\u0131lavuzlar\u0131 olmam\u0131\u015f! Her helvan\u0131n lezzet ve k\u0131vam\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funu, lezzet ve k\u0131vam\u0131n\u0131 kendilerinin belirleyece\u011fi bir helvay\u0131 pekala yapabileceklerini bildiren ve hissettiren de olmam\u0131\u015f. Bilim yapmakla g\u00f6revli rehberler, \u201cen iyi helva bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z helvalard\u0131r, bu helvalar\u0131n tarifi de atalar\u0131m\u0131zdan bize intikal etmi\u015ftir<\/i>\u201d dedikten sonra, \u201cbizden ve atalar\u0131m\u0131zdan daha iyi helva yapan da zaten yoktur<\/i>\u201d, edas\u0131yla sanayi tipi kalitesiz helvalar\u0131 \u00f6\u011frencilerimize dayatm\u0131\u015f ve yedirmi\u015fler! Hocalar\u0131n helvas\u0131n\u0131 yemeye, al\u0131\u015f\u0131k \u00f6\u011frencilerden helva \u00fcretmesini istemenin biraz da cesaret i\u015fi oldu\u011funu belirtmeliyim. Hele hele bir \u00f6\u011frenci, es kaza farkl\u0131 fikir, pardon helva \u00fcretse ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc, klasik anlay\u0131\u015ftaki rehberlere sunsa ve ifade etse \u201cbir yi\u011fit gurbete gitse g\u00f6r ba\u015f\u0131na neler gelir<\/i>\u201d psikolojisini ve ortam\u0131n\u0131 ya\u015famak zorunda kalabilir. Fikrini \u00f6zg\u00fcrce savunma cesaretini g\u00f6steren bireyler k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131yameti ya\u015farlar. Bu t\u00fcrler d\u0131\u015flanma ve yaln\u0131zla\u015ft\u0131rma metoduyla \u0131slah-\u0131 nefs edilir. En babacan (tatl\u0131 sert) tav\u0131r ise \u00f6\u011frenciyi \u201cEvlad\u0131m otur oturdu\u011fun yerde, icat \u00e7\u0131kartma\u201d <\/i>veya \u201ceski k\u00f6ye yeni adet getirme\u201d <\/i>s\u00f6ylemine maruz b\u0131rakmakt\u0131r. \u0130cat, k\u00f6t\u00fc bir eylemdir ve bu muameleyi g\u00f6ren gen\u00e7, muhtemelen bir daha hayat\u0131 boyunca hi\u00e7bir icatta bulunmayacakt\u0131r! Ayr\u0131ca eski k\u00f6yde ya\u015fayanlar yeni adet de istememektedirler! \u0130stikbal vaat eden \u00f6\u011frencilerin sistem i\u00e7inde yok edilmesi ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u00d6\u011frencilere m\u00fctemadiyen bayat helvalar\u0131 sunan zevat\u0131n, asl\u0131nda g\u00f6mmekte olduklar\u0131 \u00fclkenin helvas\u0131n\u0131 \u00fcretiyor olmas\u0131 ve bunun \u00fcniversite kanal\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 yaman bir \u00e7eli\u015fki oldu\u011fu kadar traji komik bir durum arzetmektedir! <\/i><\/p>\n

      Verdi\u011fimiz \u00f6devle ilgili olarak \u00f6\u011frencilerimize \u0131srarla s\u00f6yledik. \u00c7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z sonucu yaz\u0131n. Bug\u00fcnle tarih aras\u0131nda ba\u011f kurun. Sistematik d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Oradan buradan al\u0131nt\u0131lar yaparak laf olsun torba dolsun kabilinden bo\u015f laf istemiyoruz. Avrupa toplumu, mezhep kavgalar\u0131, dinsel fanatizmin kaynaklar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131. Dinsel a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n b\u00fct\u00fcn toplumlar i\u00e7in ortak sonu\u00e7lar\u0131. Kutsal kitaplar\u0131n tahrifi. Tahrif edilmedi\u011fi kabul edilen kutsal kitab\u0131n anlamlar\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131t\u0131larak tahrifi. Dinde, sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayan be\u015feri fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015flerle meydan getirilen alg\u0131lama bozukluklar\u0131n\u0131n kutsal kitaplar\u0131 tahrif etmesi. Semavi dinlerdeki tevhit ve \u015firk sorunu ve sonu\u00e7lar\u0131. Mezhebi anlay\u0131\u015flar\u0131n dinsel fanatizmi besleme s\u00fcre\u00e7leri.<\/p>\n

      Ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda k\u0131saltarak verdi\u011fimiz, kaynaklarda bulacaklar\u0131 bu bilgiler \u00f6\u011frencilerimize \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fananlar\u0131 izahta anahtar fonksiyonunu g\u00f6recekti Asl\u0131nda, feodalite ve hanedan sava\u015flar\u0131, bir ba\u015fka deyi\u015fle siyasal iktidar m\u00fccadelesi olan Y\u00fcz Y\u0131l Sava\u015flar\u0131<\/i>, temelinde Katolik-Protestan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 da olsa siyasal ama\u00e7lar\u0131 besleyen ve iktidar kavgas\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan Otuzy\u0131l Sava\u015flar\u0131<\/i> ve bunlar\u0131n insanl\u0131k tarihinin utanc\u0131 olan kanl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6r\u00fclmeliydi. Avrupa Tarihinin \u00e7a\u011fda\u015f Avrupa devletleri i\u00e7in halihaz\u0131rda ya\u015fanan sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye\u2019deki sonu\u00e7lar\u0131. Avrupa Tarihinin, \u00fclkemizin tarihi, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik s\u00fcre\u00e7lerine etkisi, izlenebilmeliydi.<\/p>\n

      \u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye\u2019deki dini ve k\u00fclt\u00fcrel alg\u0131lamalar bunlar\u0131n temelleri. Farkl\u0131 dini yakla\u015f\u0131mlar\u0131n mezhep ve me\u015freplerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan siyasal s\u00fcre\u00e7ler. \u0130slam tarihi i\u00e7indeki i\u00e7 sava\u015flar. Siyasal m\u00fccadeleler. Dindeki alg\u0131lamalar\u0131 de\u011fi\u015ftiren ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren tarihi olaylar. Cemel Vakas\u0131, Haricilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u015eia ve oniki imam d\u00fc\u015f\u00fcncesi, Caferili\u011fi besleyen tarihsel alg\u0131lamalar. Emevi sultas\u0131 ve S\u00fcnni alg\u0131lamalar\u0131 besleyen tarihi s\u00fcre\u00e7ler. vs<\/p>\n

      \u00d6\u011frencilerimizden b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6rmelerini ve \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131 sonucu yazmalar\u0131n\u0131 istedik. Y\u00fczde doksan be\u015fi al\u0131\u015fk\u0131n olduklar\u0131 \u015feyi yapt\u0131lar. Muhatap olduklar\u0131 kaynaklar\u0131, adeta verdi\u011finiz \u00f6devdeki kaynaklar\u0131 g\u00f6rd\u00fcm ve okudum<\/i> ( bir k\u0131sm\u0131 verdi\u011fimiz kaynaklar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tam olarak okumam\u0131\u015ft\u0131) mesaj\u0131n\u0131 vermek amac\u0131yla hepsinden birka\u00e7 c\u00fcmle al\u0131nt\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131. Halbuki o kaynaklar \u00f6\u011frencilerimizi farkl\u0131 ve ayk\u0131r\u0131 fikirlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ve bu konudaki bilgi eksikliklerini tamamlamak i\u00e7in verilmi\u015fti. Kaynaklar d\u00fcnyaya bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, tabir yerindeyse, kulland\u0131klar\u0131 at g\u00f6zl\u00fcklerinden kurtulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in vard\u0131. Biz kaynaklar\u0131n muhataplara telkin etti\u011fini de\u011fil, kaynaklardan Avrupa Tarihini de\u011ferlendirme ad\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan sonu\u00e7larla, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyada kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz i\u00e7in neler ifade edilebilece\u011fi, bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiyesi i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131labilecek pragmatik sonu\u00e7lar\u0131n neler olabilece\u011fi hususlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istiyorduk.<\/p>\n

      \u00d6\u011frencilerimizin dini fanatizmin kaynaklar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hem tarihte hem g\u00fcn\u00fcnde g\u00f6rmesi, temel hedefti. Bir insan herhangi bir din ve dinin renklerini ku\u015fanmadan \u00f6nce, insan olmal\u0131yd\u0131! M\u00fcsl\u00fcman veya Hristiyan, Alevi veya S\u00fcnni olmadan \u00f6nce insan olmay\u0131 ba\u015faran k\u00fclt\u00fcrler ve toplumlar\u0131n, kutsal kitaplar\u0131 do\u011fru yorumlayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gerekirdi. Ayr\u0131ca bu \u00fclkede Alevilik ve S\u00fcnnilik ad\u0131na ortaya \u00e7\u0131k\u0131p k\u0131l\u0131\u00e7 sallayanlar\u0131n de\u011fil, \u00f6nce insan olanlar\u0131n<\/b>, dini de iman\u0131 da samimi olabilir kanaatini, insanl\u0131k tarihinden temel bir sonu\u00e7 olarak \u00e7\u0131karmak i\u00e7in sadece bilim adam\u0131 olmak gerekmezdi. \u0130z\u2019an ve vicdan sahibi bir insan olmak yeterliydi. \u00d6\u011frencilerimizden bunlar\u0131 g\u00f6rmelerini istemi\u015ftik<\/p>\n

      \u0130\u015fte sevgili \u00c7\u0131kmaz Sokak m\u00fcdavimleri, b\u00f6yle bir s\u0131navda bir \u00f6\u011frencim, 3\/C (\u0130kinci \u00d6\u011fretim) s\u0131n\u0131f\u0131ndan Aysun G\u00fcnd\u00fcz son derece m\u00fckemmel diye niteleyebilece\u011fim bir \u00f6dev verdi. \u00d6dev ucu a\u00e7\u0131k bir \u00f6devdi. Elbet daha bir\u00e7ok sonuca var\u0131labilir, \u00e7\u0131kar\u0131mlar yap\u0131labilirdi. Ortaya \u00e7\u0131kan metin, son derece yo\u011fun bilgilerin i\u00e7inden s\u00fcz\u00fclen tecr\u00fcbe ve yap\u0131land\u0131r\u0131lan sonu\u00e7 olarak de\u011ferlendirildi\u011finde tatmin ediciydi. \u00d6\u011frencimin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6devi baz\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi arkada\u015flara okudu\u011fumda, bizim hi\u00e7bir \u00f6\u011frencimizin b\u00f6yle bir \u00f6dev haz\u0131rlayamayaca\u011f\u0131n\u0131, buna inanamayacaklar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn samimiyetleriyle itiraf ettiler. Ger\u00e7ekten \u00f6\u011frencimin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6dev, muhakeme, analiz, sentez anlam\u0131ndaki yerli yerinde tespit ve de\u011ferlendirmelerden de \u00f6te, edebi bir metin \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yordu. Arkada\u015flar\u0131m\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131, biraz da bu \u00f6zellik nedeniyleydi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n mahiyeti itibariyle kopya yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiremeyenlerden baz\u0131lar\u0131 ise kopya olabilece\u011fi s\u00f6ylemi\u015flerdi. Elbette kopya de\u011fildi, b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fmada kopya \u00e7ekilemezdi.<\/p>\n

      \u00d6\u011frencim, semavi dinlerde tevhit ve \u015firk sorununu fark etmi\u015fti. Dinler do\u011frular\u0131 vaaz ederler. Ama tarihte insanlar siyasal g\u00fc\u00e7 elde etmek i\u00e7in, esasta dinle ilgisi olmayan, hatta dinin ho\u015f g\u00f6remeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncelerini din k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131n i\u00e7ine saklamay\u0131 ve dinin gere\u011fi gibi g\u00f6sterebilmeyi ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Tamamen be\u015fer d\u00fc\u015f\u00fcncesi oldu\u011fu halde, din k\u0131l\u0131f\u0131 ge\u00e7irilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ger\u00e7ek dinin tahrif edildi\u011fi sonucu da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Dini, maddi ve siyasal h\u0131rslar\u0131na alet ederek tahrif edenlerin din adam\u0131 kisvesini ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 da bir sonu\u00e7tur. \u0130\u015fin ho\u015f olan yan\u0131, bu tespitler tarihten \u00e7\u0131kan bir sonu\u00e7 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda tahrif edilmeyen kutsal metinlerin de \u00f6\u011fretisi ve ikaz\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin Kur\u2019an insanlarla Allah aras\u0131na din adamlar\u0131n\u0131n girdi\u011fine, kitab\u0131 tahrif ederek halka anlatt\u0131klar\u0131na, bunu da maddi ve siyasi kazan\u00e7 i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131na i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

      \u00d6\u011frencimiz bundan ba\u015fka, dinlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda din ve dil ili\u015fkisini, dinin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n kutsal metinleri halk\u0131n anlayabilece\u011fi dile \u00e7evrilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dinsel alandaki baz\u0131 sorunlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrler i\u00e7in ortak veya benzer oldu\u011fu neticesi de a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

      \u00d6\u011frencimin ortaya koydu\u011fu metni iftiharla sunuyorum.<\/p>\n

      \u00d6NCE \u0130NSAN OLMALI<\/b><\/p>\n

      Ruhu olmadan ya\u015fayan v\u00fccutlar\u2026<\/p>\n

      \u00c7emberin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma yar\u0131\u015f\u0131na koyulanlar\u2026<\/p>\n

      Ger\u00e7ekten g\u00fcn be g\u00fcn kopan toplum, toplumlar<\/p>\n

      Ger\u00e7e\u011fin kendisine bu kadar yak\u0131nken, birebir Kur\u2019an\u2019\u0131 ve Allah\u2019\u0131 ya\u015famak dururken ger\u00e7ekle aram\u0131za \u00f6r\u00fclen bu \u00e7\u00fcr\u00fck, k\u00fcfl\u00fc k\u00f6pr\u00fcler niye, ger\u00e7ekle aram\u0131zdaki bu surlar niye? Kim i\u00e7in ve ne i\u00e7in bu uzakla\u015fma?<\/p>\n

      Kilisenin boyunduru\u011funda ya\u015fayan kendinden uzakla\u015fm\u0131\u015f bir din\u2026<\/p>\n

      Ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyle ba\u011flant\u0131s\u0131 olan, k\u00f6relmi\u015f, k\u00f6reltilmi\u015f bir toplum\u2026B\u00f6yle bir toplumda at\u0131lmas\u0131 gereken en b\u00fcy\u00fck ad\u0131m ger\u00e7ek ile aradaki putlar\u0131 y\u0131kmak ve b\u00f6ylece ger\u00e7e\u011fi anlamay\u0131, alg\u0131lamay\u0131 kolay hale getirmekti. Bunu g\u00f6rebilenlerden Luther, en b\u00fcy\u00fck ad\u0131m\u0131 att\u0131 ve \u0130ncil\u2019i Almanca\u2019ya \u00e7evirdi. H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n k\u00f6klerinden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve yozla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem ve bu d\u00f6nemde Allah ile insan aras\u0131ndaki ara\u00e7lar\u0131 tenkit edip k\u00f6pr\u00fcleri y\u0131karak dinin \u00f6z\u00fcne d\u00f6nmesi i\u00e7in yola koyulan Luther, din-dil ili\u015fkisini kavram\u0131\u015f, dinin kendi dillerine \u00e7evrilmedik\u00e7e alg\u0131lanamayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ncil\u2019i \u00e7evirirken halktan uzak oldu\u011fu i\u00e7in zorlanm\u0131\u015f, dinin toplum demek oldu\u011funu onlar olmadan olmayaca\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyordu. Zaten 95 tezi de ger\u00e7ekleri birebir ortaya koyuyordu. Allah d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyden korkan bir toplum( Kilisenin aforoz yetkisine inanmak ve bundan korkmak, Allah\u2019\u0131 bilmemek ve ondan korkmamak demektir.). Cenneti ve kurtulu\u015fu papazlar i\u00e7in bir ta\u015f koymakta , end\u00fclijansta arayan, g\u00fcnah\u0131 i\u00e7in Allah\u2019a yalvar\u0131p t\u00f6vbe etmek yerine kiliseye ko\u015fup g\u00fcnah \u00e7\u0131karan bir toplum. Bu toplumda Luther, \u00e7emberin ortas\u0131nda Allah\u2019\u0131n oldu\u011funu herkesin ona e\u015fit uzakl\u0131kta oldu\u011funa ve arada hi\u00e7bir arac\u0131n\u0131n olamayaca\u011f\u0131n\u0131 tezleriyle ortaya koyuyor. \u0130sa kemiklerin i\u00e7inde mi? Araf, papazlar\u0131n mal\u0131 m\u0131? Nerede ger\u00e7ek \u0130ncil?<\/p>\n

      Peki ya \u015fimdi\u2026<\/p>\n

      Sorun ortak, \u00e7\u00f6z\u00fcm ayn\u0131, kurtulu\u015f \u00e7ok kolay ama\u2026<\/p>\n

      H\u0131ristiyan ya da M\u00fcsl\u00fcman sorun ayn\u0131, ya\u015fan\u0131lanlar ayn\u0131. Hala ayn\u0131 tas, ayn\u0131 hamam!<\/p>\n

      Hala devam ediyor Allah\u2019\u0131 ger\u00e7ek olan\u0131 eksik g\u00f6rme, bu y\u00fczden bir s\u00fcr\u00fc in\u015faya ba\u015flan\u0131yor, ama temeli \u00e7\u00fcr\u00fck, batakl\u0131k\u2026<\/p>\n

      Katolik, Ortadoks ya da Hanefi , S\u00fcnni, \u015eii. Ama hani nerede M\u00fcsl\u00fcman, nerede ger\u00e7ek yolundaki ger\u00e7ek insan? Mezhep\u00e7i olmak, Kur\u2019an M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131 olmaktan daha m\u00fchim! Ha insanlar\u0131 aforoz etmek ha kafir ilan etmek. Bu h\u00fck\u00fcm kime ait? Kim bu Allah\u2019tan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan? Kimin bu h\u00fck\u00fcm verme yetkisi ve g\u00fcc\u00fc? Ha Hz. \u0130sa Allah\u2019\u0131n o\u011flu demi\u015fsin ha Hz. Peygamber nurdan, t\u00fcm kainat onun i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131 demi\u015fsin. \u0130ster Hz \u0130sa\u2019y\u0131 kemiklerin i\u00e7inde ara, ister Hz Muhammed yerine \u201ck\u0131l\u201d pe\u015finden git. Sorun ayn\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm kolay ama\u2026<\/p>\n

      Art\u0131k yok ger\u00e7ek yolu, yolumuz pir, hac\u0131, dede, hoca ya da papaz, haham yolu. Ama yolun sonu ayn\u0131, yolun sonu u\u00e7urum.Allah\u2019\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131(kitab\u0131n\u0131) eksik g\u00f6rmek Allah\u2019\u0131 eksik yetersiz g\u00f6rmek demek, ona ortak olup h\u00fck\u00fcm vermek kimin hakk\u0131, kim verdi bu hakk\u0131?<\/p>\n

      Tek yol Allah yolu, tek h\u00fck\u00fcm onun, onun yerine h\u00fck\u00fcmde bulunmak ( en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi insanlar, kafir, sapk\u0131n ilan etmek, aforoz etmek) kendini Allah olarak g\u00f6rmek demek.<\/p>\n

      Sorun ayn\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm kolay ama\u2026 y\u0131kmak i\u00e7in k\u00f6pr\u00fcleri \u00e7emberin ortas\u0131na ko\u015fmal\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7emberin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil. \u00d6nce insan olmal\u0131\u2026<\/p>\n

      Aysun G\u00fcnd\u00fcz.<\/p>\n

      Sosyal Bilgiler \u00d6\u011fretmenli\u011fi 3\/C<\/p>\n

      Evet sizlerde be\u011fendiniz mi bilmiyorum ama, <\/b>\u00f6\u011frencimizin \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 olaylar\u0131 ilerideki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda kaleme almay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tarihin nas\u0131l ideolojilerin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc haline getirildi\u011fini bilmek, tarihte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fananlar\u0131 de\u011ferlendirebilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Eric Hoffer’in Kesin \u0130nan\u00e7l\u0131lar<\/i><\/em> adl\u0131 eserinde uydur-inan<\/i> fakt\u00f6r\u00fc olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ideolojik yap\u0131lanmay\u0131 ve onun insanl\u0131k tarihine \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 faturay\u0131 g\u00f6rmeden, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fananlar\u0131n anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zordur. Tarihten baz\u0131 olaylar\u0131 ger\u00e7eklerle ilgisiz ba\u011flamlarda kurgular (uydurur) sonra da bu kurgulara kutsiyet kazand\u0131rarak insanlar\u0131n\u0131z\u0131 buna iman ettirirsiniz. Kurgulara iman eden ve bunu kutsayan insan topluluklar\u0131n\u0131 art\u0131k \u00f6l\u00fcme bile g\u00f6nderebilirsiniz. \u00d6l\u00fcme g\u00f6ndermesiniz de en az\u0131ndan onlar\u0131 rahat idare edersiniz. Ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 da olsa bir tak\u0131m objelere iman ettirilmi\u015f ve bir guruba mensubiyeti keskinle\u015ftirilmi\u015f toplumun, elbette bir sinerji ve enerjisi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bu enerjinin \u00fcretti\u011fi maddi ve manevi kazan\u0131mlar (siyasal iktidardan pay) cebe indirilip, d\u00fcnyal\u0131klar elde edilecektir. Birileri kan d\u00f6ker, kan\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcr, birileri de kan \u00fcst\u00fcnde sefa s\u00fcrer.! Tarihi okuyabilmenin \u00f6n \u015fart\u0131 salak olmamakt\u0131r!<\/p>\n

      Sayg\u0131lar\u0131mla.<\/p>\n

       <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Evet; \u0130slam Tarihi dersi benden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131! Neden? G\u00f6zbebe\u011fimden sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131m \u00f6\u011frencilerimi, verdi\u011fim dersle b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in! \u0130snat \u00e7ok a\u011f\u0131rd\u0131. Talebim \u00fczerine Dekanl\u0131k, B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131na resmi bir yaz\u0131 g\u00f6nderdi. K\u0131saca kendisine dedi ki; \u201cgerekli i\u015flemleri yapmak \u00fczere fak\u00fcltemiz \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Ali Galip Baltao\u011flu\u2019nun \u00f6\u011frenciyi derste b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne dair isnad\u0131n\u0131z\u0131n delillerini dekanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6nderin\u201d Gizli kapakl\u0131 rapor yazanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortal\u0131k kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Muhtemelen yaz\u0131y\u0131 yazan b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131, dekan\u0131n kendini zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in b\u00f6yle bir yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar i\u015fleri b\u00f6yle y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, insanlar aleyhine ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 niteli\u011finde raporlar yazm\u0131\u015ft\u0131. G\u0131yapta ve ki\u015fiden gizli olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu eylemlerden dolay\u0131 da o g\u00fcne kadar kimse kendisine ne yap\u0131yorsun dememi\u015fti! Yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey her neyse i\u015finin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131! Belki de as\u0131l i\u015fi buydu ve geldi\u011fi yere, b\u00f6yle emek mahsul\u00fc rapor ve yaz\u0131lar\u0131yla gelmi\u015fti, bilemiyorum. O yapt\u0131\u011f\u0131 eylemde bilim adaml\u0131\u011f\u0131na ters bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyordu. \u015eimdi dekan\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 bu resmi yaz\u0131 da ne oluyordu? Niye bu i\u015f a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yordu?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1468,996],"tags":[],"class_list":["post-4936","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ali-galip-baltaoglu","category-yazarlar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4936\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}