{"id":5035,"date":"2013-05-10T10:39:22","date_gmt":"2013-05-10T16:39:22","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=5035"},"modified":"2014-02-07T20:26:58","modified_gmt":"2014-02-08T02:26:58","slug":"romali-celaleddin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/romali-celaleddin\/","title":{"rendered":"Romal\u0131 Celaleddin (Rumi) ve Amerika"},"content":{"rendered":"

Romal\u0131 Celaleddin ve Amerika<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Edip Y\u00fcksel
\n<\/span>10 May\u0131s 2013
\n<\/em>www.19.org<\/em><\/p>\n

\"Celaleddin<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Sadece Allah i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gereken “Mevlana” (Sahibimiz) s\u0131fat\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ALLAH dostu oldu\u011funu iddia eden adam\u0131n Mesnevisi hezeyanlar ve \u015firk ifadeleriyle doludur. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n

2. Cild
\n<\/b>E\u015eC\u0130NSELL\u0130K:<\/b><\/span>
\n3155.-3160. Beyitler 137-138. Sf.<\/p>\n

4. Cild
\nALLAH\u2019TAN VAH\u0130Y ALIYORUM:<\/b><\/span>
\n1850-1855. Beyitler Sf. 151
\n2245. Beyit Sf.178
\nAyr\u0131ca bknz. Sf. 326<\/p>\n

M\u00dcSTEHCEN FIKRA:<\/strong><\/span>
\nBir Kad\u0131n\u2019\u0131n kocas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde a\u015f\u0131\u011f\u0131yla oyna\u015fmak istemesi
\n3545-3550. Beyitler Sf. 283<\/p>\n

5. Cild
\nKABAK H\u0130KAYES\u0130:<\/b><\/span>
\n<\/b>Bir Han\u0131mefendi, Bir Hizmet\u00e7i ve Bir E\u015fek… \u0130htiras\u0131n ac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131…
\n1335-1420. Beyitler 112-118.sf<\/p>\n

O\u011eLANCI H\u0130KAYES\u0130:<\/b>\u00a0<\/span>
\nBir adam ve birlikte oldu\u011fu o\u011flanla sohbeti…
\n2497-2515. Beyitler 205-207.sf<\/p>\n

CUHA’NIN KADIN KILI\u011eINA G\u0130RMES\u0130 H\u0130KAYES\u0130<\/b>:<\/b><\/span>
\nMesnevi kahraman\u0131 Cuha’n\u0131n Kad\u0131n k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girip Hamamda bir kad\u0131na cinsel organ\u0131n\u0131 elletmesi…
\n3340-3425. Beyitler 272-273.sf<\/p>\n

KADININ E\u015eE\u011eE \u0130MRENMES\u0130 H\u0130KAYES\u0130<\/b>:<\/b><\/span>
\nBir kad\u0131n\u0131n E\u015feklerin \u00e7iftle\u015fmelerini izleyip e\u015fe\u011fi arzulamas\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc…
\n3390-3395. Beyitler 277.sf<\/p>\n

BABA \u0130LE KIZI ARASINDA C\u0130NSEL \u0130L\u0130\u015eK\u0130 \u00dcZER\u0130NE B\u0130R SOHBET:<\/b>\u00a0<\/span>
\n3716-3736. Beyitler 302-304.sf<\/p>\n

B\u0130R CAR\u0130YEN\u0130N YOLDA K\u00d6LEYLE EVDE SULTANLA MACERALARI:<\/b>\u00a0<\/span>
\n3831-4025. Beyitler 312-326.sf<\/p>\n

MUHAMMED YETER<\/b>: Edip karde\u015f, biliyorsun bizim \u00fclkede sapla saman belli de\u011fildir. Kimileri sap a saman der, kimileri saman a sap. Ne sap tan yararlanmay\u0131 biliriz, ne samandan faydalanabiliriz.<\/p>\n

D\u00fcn ak\u015fam kanallardan birinde \u00f6nemli bir Konyal\u0131 konu\u015fuyordu ve konu elbette ki Celaleddin Rumi idi. (Nam-\u0131 di\u011fer Mevlana) Bu konuda a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7an Mevlana’y\u0131 Amerika\u2019n\u0131n bile tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 oysa bizim O\u2019nu yeterince anlay\u0131p tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bunu s\u00f6yleyenlerin \u00e7o\u011funun hallerinden Mevlana\u2019y\u0131 okumad\u0131\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131l\u0131yor asl\u0131nda. Asl\u0131nda i\u015fin ticari boyutunun dini boyutundan \u00f6nemli oldu\u011funu anlamakta zor de\u011fil ama pazarlama din \u00fczerinden yap\u0131l\u0131nca pazarlamac\u0131lar akan sular\u0131 durduruyor.<\/p>\n

Okumadan konu\u015fanlar\u0131n aksine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin siyasal ko\u015fullar\u0131n\u0131 da irdeleyerek Mevlana\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn eserlerini okumu\u015f biriyim. Ama nedense benim kitaplar\u0131nda okuduklar\u0131m\u0131 pazarlamac\u0131lar hi\u00e7 anlatm\u0131yorlar. \u00d6nemini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermek i\u00e7in de genellikle Amerika\u2019y\u0131 referans g\u00f6steriyorlar. Amerikal\u0131lar \u00e7ok ak\u0131ll\u0131 insanlar ya!<\/p>\n

Senden istirham ediyorum. Bu Mevlana denen adam Amerika\u2019da ger\u00e7ekten \u00e7ok ilgi g\u00f6ren ve bir\u00e7ok Amerikal\u0131y\u0131 hidayete erdiren birimi? Amerikal\u0131lar neden \u00e7ok seviyorlar bu adam\u0131?<\/p>\n

ED\u0130P<\/b>: Her\u015feyden \u00f6nce bu adama “Mevlana” yani “Mevlam\u0131z” diye hitap etmiyorum. Zira benim tek Mevlam (sahibim, efendim) Allah’t\u0131r.<\/p>\n

Romal\u0131 Celaleddin’e Amerika’n\u0131n marjinal kesiminden ilgi var. \u00d6zellikle zengin, artist, sosyete kesimden… Ama benzeri hatta \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ilgiyi Budizme, Yeni \u00c7a\u011f dinine de g\u00f6steriyorlar. Her \u015feye ilgi g\u00f6steriyorlar… Hatta k\u0131rk y\u0131l \u00f6nce Bahailik de marjinal bir kesimin ilgisini \u00e7ekiyordu. Niye?<\/p>\n

Kilise herkesi tatmin etmiyor. Kiliselerden nefret eden, dini kurallar\u0131 ve ibadetleri sevmeyen ama i\u00e7lerinde bo\u015fluk hisseden milyonlarca Amerikal\u0131 var. Bunlar\u0131n aras\u0131nda ilgi g\u00f6sterenler neredeyse hi\u00e7 yok. Zaten Amerika’da M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, genelde atalar dinini sorgulamadan izleyen g\u00f6\u00e7menler, ve yerle\u015fik k\u00fclt\u00fcre tepki g\u00f6steren yoksul zenciler taraf\u0131ndan temsil ediliyor. Say\u0131lar\u0131 bir milyar\u0131 ge\u00e7en ve k\u0131rktan fazla \u00fclkede \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan S\u00fcnnilik veya \u015eiilik hem o \u00fclkelerdeki ilkel, vah\u015fi ve gerici manzaralar hem de Amerika’daki sava\u015f ve petrol sanayilerinin Ha\u00e7l\u0131 ve Siyonist g\u00fc\u00e7lerle birlikte olu\u015fturdu\u011fu resmi ve gayri resmi propagandas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u015fu y\u0131llar Amerikal\u0131lar\u0131n pek ilgisini \u00e7ekmiyor.<\/p>\n

Kiliselere tepki g\u00f6steren baz\u0131 Amerikal\u0131lar d\u00fcnyadaki di\u011fer dinleri ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar ve ho\u015flar\u0131na gidenleri, sevgiden ve a\u015fktan s\u00f6z edenler ilgilerini \u00e7ekiyor. Sevgi ve a\u015fk elbette g\u00fczel duygular ve de\u011ferlerdir. Ancak, bu kesimin \u00f6zellikle arad\u0131\u011f\u0131 sevgi, herhangi bir riski olmayan, bedeli olmayan bir sevgidir. Yani, mallar\u0131n\u0131 yoksullarla payla\u015fmadan, sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlar\u0131na ve sava\u015f sanayisine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermeden, mazlumlar i\u00e7in aya\u011fa kalkmadan; sadece sembolik nesneler, hareketler ve s\u00f6zlerle kendilerine iyi duygular ya\u015fatacak kutsal afyon ar\u0131yorlar. Rumi de bu talebe mal arz ediyor.<\/strong><\/p>\n

Ayr\u0131ca, Amerika \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke… N\u00fcfusu 300 milyondan fazla… Ancak Amerika’n\u0131n ekonomik, politik, k\u00fclt\u00fcrel ve askeri g\u00fcc\u00fcyle birlikte, yani n\u00fcfusuna n\u00fcfuzu eklenince bu say\u0131n\u0131n d\u00fcnyadaki alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131 30 milyar\u0131 bile a\u015f\u0131yor. Hindistan 1 milyardan fazla ama Amerika’n\u0131n y\u00fczde biri kadar etkinli\u011fe sahip de\u011fil. E\u011fer Amerika’da 30,000 Rumi-sever varsa bu say\u0131 T\u00fcrkiye’den 3 milyon olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor!\u00a0T\u00fcrkiye’de Rumi’nin ismini istismar eden politikac\u0131lar, din adamlar\u0131 ve belediyeler de “Bak\u0131n bu Mevlam\u0131z \u00f6ylesine bir deha ki, Amerika’da bile tan\u0131n\u0131yor” diyerek yerel markette reklam\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar. Amerika’da ra\u011fbet g\u00f6ren nice \u015fairler, artistler, papazlar, gurular, politikac\u0131lar, mezhepler, tarikatlar ve modalar var ki Rumi’den daha pop\u00fclerdirler ve S\u00fcnni Rumiciler taraf\u0131ndan tasvip edilmezler.<\/p>\n

Princeton Survey Research Associates International (PSRAI) taraf\u0131ndan 2007 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re[1]<\/a>, Amerika’n\u0131n yakla\u015f\u0131k %45’i \u00e7e\u015fitli Protestan mezheplerine, %24’\u00fc de Katolik mezhebine ba\u011fl\u0131. Latin n\u00fcfusun artmas\u0131yla Katolik say\u0131s\u0131 ve y\u00fczdesi de her y\u0131l y\u00fckseliyor. Katolikleri ve Protestanlar\u0131 biliyorsunuz, ama sa\u00e7ma sapan s\u00f6zler s\u00f6yleyerek yerlerde yuvarlanan Pentecostal Kilisesinin Amerika’da ka\u00e7 m\u00fcridi oldu\u011funu biliyor muydunuz? T\u00fcrkiye’deki Ad\u0131yaman’daki Menzil tarikat\u0131n\u0131 and\u0131ran bu mezhebin y\u00fczde 1 ile yakla\u015f\u0131k 3 milyon mukallidi veya m\u00fcridi var (buradaki t\u00fcm y\u00fczdelere \u00e7ocuklar\u0131 da kat\u0131yorum). \u0130\u015fin ilginci, Pentecostal kilisesi tevhid konusunda S\u00fcnni ve \u015eii tarikatlardan daha duyarl\u0131; \u00fc\u00e7lemeyi reddediyorlar. Amerika’da 2 milyondan fazla Budist, 1 milyondan fazla Hindu var. Amerika’da Meryem’in heykelinden yard\u0131m isteyen 75-80 milyon Katolik’i bilirsiniz, ama kristallerin, yani cam par\u00e7alar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne inanan yakla\u015f\u0131k 1,5 milyon Amerikal\u0131 oldu\u011funu muhtemelen bilmiyorsunuz. S\u00fcnni ve \u015eii n\u00fcfusu ise bu ara\u015ft\u0131rmada sadece % 0,6 olarak belirlenmi\u015f; yani 2 milyondan az. Yahudiler ise %1,7 imi\u015f. Rumi-perestlerin say\u0131s\u0131 bundan \u00e7ok daha azd\u0131r. \u00c7ok olsa ne yazar? Pisli\u011fin \u00e7oklu\u011fu ne k\u0131ymet ifade eder?<\/p>\n

Amerika’da yakla\u015f\u0131k 2 milyon \u00fcyeye sahip Uniterian Universalist kilisesi ve sadece Kuran’\u0131 izleyen yakla\u015f\u0131k 10 bin m\u00fcsl\u00fcman var. Tevhid inanc\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, bar\u0131\u015f ve adalet konusundaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile kanaatimce Uniterian Universalist kilisesi, Kuran’\u0131n \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc kitap ehlin profiline sahiptir. Amerika’da kamuda en \u00e7ok horlanan grup olan ateistler, asl\u0131nda monoteistlerden ve sava\u015flara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 tepkiyle takdirimi kazanan Yehova \u015eahitlerinden sonra Amerika’n\u0131n en sayg\u0131 duyulmas\u0131 gereken kesimini olu\u015fturuyor. Tanr\u0131 ad\u0131na, din ad\u0131na uydurulan sa\u00e7ma sapan hik\u00e2yelere, din ad\u0131na i\u015flenen s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve rezaletlere kar\u015f\u0131 do\u011fal bir tepki g\u00f6steriyorlar. Ateistler, bir ellerinde “kutsal kitap” di\u011fer ellerinden bayrak sallayarak Amerika’n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fgali ve katliam\u0131 destekleyen din ve mezhep liderleri ve onlar\u0131n mukallit ve m\u00fcritlerinden farkl\u0131 olarak Amerikan devletinin d\u00fcnyada i\u015fledi\u011fi cinayetleri, sava\u015f ve i\u015fgalleri desteklemiyorlar; hatta protesto ediyorlar. Princeton ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, hi\u00e7 bir dine ve tarikata mensup olmayan Amerikal\u0131lar \u00fclkenin y\u00fczde 16’\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor ki yakla\u015f\u0131k 50 milyona tekab\u00fcl eder. Bunlar\u0131n aras\u0131nda Ateistler Amerika’n\u0131n y\u00fczde 1,6s\u0131 ile yakla\u015f\u0131k 5 milyonluk bir n\u00fcfusa sahip. Agnostikler y\u00fczde 2,4 ve din konusunda hi\u00e7bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmayanlar ise %12 ile yakla\u015f\u0131k 36 milyon… Ara\u015ft\u0131rma sorular\u0131na cevap vermeyen veya hi\u00e7bir \u015fey bilmeyen 3 milyon Amerikal\u0131 varm\u0131\u015f.<\/p>\n

Rumi’nin son y\u0131llarda daha ra\u011fbet g\u00f6rmesinin arkas\u0131nda bir ba\u015fka fakt\u00f6r daha var. \u0130ran Devrimi y\u00fcz\u00fcnden Amerika’ya g\u00f6\u00e7 eden, \u00f6zellikle Kaliforniya’da yo\u011funla\u015fan ve say\u0131lar\u0131 2 milyona yakla\u015fan bir \u0130ranl\u0131 n\u00fcfus var. Amerika’daki \u0130ranl\u0131lar, Hint g\u00f6\u00e7menleriyle birlikte Amerika’n\u0131n en y\u00fcksek e\u011fitimli ve zengin kesimini olu\u015fturuyor. (1960’larda Hindistan ile yap\u0131lan bir anla\u015fma \u00fczerine binlerce Hintli doktor Amerika’ya ithal edilmi\u015fti). \u0130ran as\u0131ll\u0131 Amerikal\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 Rumi’yi seviyor. \u0130slam ile \u00e7ok az veya hi\u00e7bir alakalar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde… Rumi’nin zaten Fars oldu\u011funa inan\u0131yorlar. Bu \u0130ranl\u0131lar Rumi’nin tan\u0131nmas\u0131na b\u00fcy\u00fck katk\u0131da bulunuyorlar.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da konuyla ilgili birka\u00e7 haberin linki:<\/p>\n

http:\/\/www.parstimes.com\/news\/archive\/2005\/washfile\/rumi.html<\/a><\/p>\n

http:\/\/www.rferl.org\/content\/Interview_Many_Americans_Love_RumiBut_They_Prefer_He_Not_Be_Muslim\/2122973.html<\/a><\/p>\n

http:\/\/hereandnow.wbur.org\/2011\/01\/18\/rumi-poetry<\/a><\/p>\n

<\/div>\n
\"Celaleddin<\/a><\/div>\n

<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/a> Bak: http:\/\/religions.pewforum.org\/affiliations<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiliselere tepki g\u00f6steren baz\u0131 Amerikal\u0131lar d\u00fcnyadaki di\u011fer dinleri ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar ve ho\u015flar\u0131na gidenleri, sevgiden ve a\u015fktan s\u00f6z edenler ilgilerini \u00e7ekiyor. Sevgi ve a\u015fk elbette g\u00fczel duygular ve de\u011ferlerdir. Ancak, bu kesimin \u00f6zellikle arad\u0131\u011f\u0131 sevgi, herhangi bir riski olmayan, bedeli olmayan bir sevgidir. Yani, mallar\u0131n\u0131 yoksullarla payla\u015fmadan, sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlar\u0131na ve sava\u015f sanayisine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermeden, mazlumlar i\u00e7in aya\u011fa kalkmadan; sadece sembolik nesneler, hareketler ve s\u00f6zlerle kendilerine iyi duygular ya\u015fatacak kutsal afyon ar\u0131yorlar. Rumi de bu talebe mal arz ediyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,1024],"tags":[1473,1474],"class_list":["post-5035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edipyuksel","category-tarikat","tag-celaleddin-rumi","tag-mevlana"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5035"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6473,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5035\/revisions\/6473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}