{"id":6143,"date":"2013-11-08T02:45:23","date_gmt":"2013-11-08T08:45:23","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/?p=6143"},"modified":"2013-11-08T02:50:33","modified_gmt":"2013-11-08T08:50:33","slug":"sadrettin-ve-zahid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/sadrettin-ve-zahid\/","title":{"rendered":"Sadrettin ve Zahid"},"content":{"rendered":"
\u00a0Sadrettin ve Zahid<\/span><\/div>\n
Nor\u015fin’den Arizona’ya ba\u015fl\u0131kl\u0131 Otobiyografimden bir al\u0131nt\u0131.
\nKitap in\u015fallah yak\u0131nda yay\u0131mlanacak.<\/div>\n
<\/div>\n
\"Zahid<\/a><\/div>\n
\n

 <\/p>\n

Art\u0131k karde\u015fim Metin\u2019e geri d\u00f6nelim. Salih ve yolda\u015flar\u0131n\u0131n yan\u0131nda Metin\u2019in de Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesine h\u00e2kim olan ve Mehmet G\u00fcney, Dursun \u00d6zcan, Akif Emre, Mustafa Bayraktar, Yunus Torpil ve ba\u015fka birka\u00e7 ki\u015finin daha liderlik etti\u011fi bir grup \u0130slamc\u0131yla iyi ili\u015fkileri vard\u0131. Bu arkada\u015flar \u0130skender Pa\u015fa cemaatinin m\u00fcritleri olarak hem nefisleriyle hem de \u00fcniversitede sald\u0131rgan kom\u00fcnist militanlara kar\u015f\u0131 onurlar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini savunma amac\u0131yla cihad ediyorlard\u0131. Sonra, alt grubumuz olup lise \u00f6\u011frencilerini organize eden Ak-Lis\u2019in lideri Metin K\u00fcl\u00fcnk de Y\u0131ld\u0131z grubuna kat\u0131ld\u0131. Gayretli bir gen\u00e7 olan Metin K\u00fcl\u00fcnk daha sonra politikaya girecek ve AKP’de milletvekili olacakt\u0131. Y\u0131ld\u0131zl\u0131 Ak\u0131nc\u0131lar bir koltu\u011fa iki karpuzu s\u0131\u011fd\u0131r\u0131yorlard\u0131. Hem m\u00fchendislikte iyi \u00f6\u011frenci olmay\u0131 hem de \u015eeriat u\u011fruna sava\u015fmay\u0131 ba\u015far\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Bu y\u00fczden Metin kendinden 4 veya 5 ya\u015f daha b\u00fcy\u00fck olan Mehmet G\u00fcney\u2019i seviyor ve ona sayg\u0131 duyuyordu. Mehmet G\u00fcney\u2019in grubu, Necmettin\u2019in Fatih semtindeki \u0130skenderpa\u015fa Camisinde konu\u015flanan dini tarikat\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in olduk\u00e7a al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir gruptu. Mehmet G\u00fcney ve ekibi bu olduk\u00e7a sofistike olmu\u015f tarikat\u0131n gen\u00e7 y\u00fcz\u00fcyd\u00fc. \u0130skenderpa\u015fa cemaat\u0131, o zamanlar \u015eeyh Zahid Kotku\u2019nun (1897-1980) liderlik etti\u011fi Sufi Nak\u015fibend\u00ee Tarikat\u0131n\u0131n bir koluydular. Ama birka\u00e7 sebepten dolay\u0131 di\u011fer S\u00fcnni tarikatlardan farkl\u0131yd\u0131lar.\u00a0 Tarikat\u0131n \u00fcyeleri olduk\u00e7a e\u011fitimliydi; bir\u00e7o\u011fu y\u00fcksek mevkilerde b\u00fcrokratt\u0131 (baz\u0131lar\u0131 sonradan milletvekili, bakan ve ba\u015fbakan olacakt\u0131) ve baz\u0131lar\u0131 da profes\u00f6r ve ba\u015far\u0131l\u0131 i\u015fadam\u0131yd\u0131. Bu y\u00fczden siyasete girmeleri de normaldi. Necmettin, MNP\u2019yi (Milli Nizam Partisi) kurarak siyasete at\u0131l\u0131nca grubun tam deste\u011fini alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Zahid\u2019in siyaset\u00e7i m\u00fcritleri, ordu ve y\u00fcksek mahkemeler gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumlara h\u00e2kim olan laik tarikata kar\u015f\u0131 beklenmedik bir diren\u00e7 g\u00f6steriyordu. Tarikat\u0131n \u015feyhi sakin ve bar\u0131\u015fsever bir adamd\u0131. Bat\u0131 medyas\u0131nda resmedilen basmakal\u0131p dini liderlerden de\u011fildi. Ba\u011f\u0131rm\u0131yor, i\u015faret parma\u011f\u0131n\u0131 sallam\u0131yor, duygular\u0131na kap\u0131lm\u0131yor, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 konu\u015fmalar yapm\u0131yor veya vaazlar\u0131nda cihat \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmuyordu. Aksine, Papa\u2019n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman versiyonuydu; hesapl\u0131 hareket eden bir siyaset\u00e7iydi. Papa\u2019n\u0131n tersine camisinin d\u0131\u015f\u0131ndaki kalabal\u0131\u011fa g\u00f6r\u00fcn\u00fcp halka el sallamazd\u0131. M\u00fcritleriyle, sa\u011f kollar\u0131ndan olu\u015fan s\u0131k\u0131 bir \u00e7emberin i\u00e7inden ileti\u015fime girerdi. Ancak Papa veya herhangi bir din adam\u0131 gibi, siyasi bir g\u00fcndemi olan ve b\u00fcy\u00fck miktarda mali, siyasi ve kutsal g\u00fc\u00e7 bah\u015fedilen sayg\u0131n bir pozisyondayd\u0131. O ve selefleri bu g\u00fcc\u00fc militarist bir laik ortamda kurnaz siyasi becerileriyle b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131nda y\u00fcr\u00fcyerek, ba\u011flant\u0131lar kurarak, ba\u011f\u0131\u015f toplayarak, m\u00fcritler edinerek ve insan y\u00f6netimini iyi bilerek edinmi\u015flerdi. Zahid \u0130ran\u2019daki gibi kitlesel bir devrimden yana de\u011fildi; toplumsal ve siyasi s\u00fcre\u00e7ler vas\u0131tas\u0131yla yava\u015f bir de\u011fi\u015fimden yanayd\u0131. Necmettin siyasete girip Mehmet G\u00fcney Ak\u0131nc\u0131lar\u0131n lideri oldu\u011funda Zahid \u00e7oktan 70\u2019li ya\u015flar\u0131n sonuna gelmi\u015fti.<\/p>\n

Babamla birlikte Zahid\u2019i birka\u00e7 sefer ziyaret etmi\u015f olmam\u0131za ra\u011fmen ne onunla ne de tarikat\u0131yla yak\u0131n ba\u011flar\u0131m\u0131z yoktu. Babamdan 22 ya\u015f b\u00fcy\u00fckt\u00fc ve babam\u0131n tersine o iyi kurulmu\u015f bir tarikat\u0131n lideriydi. Zahid, babam\u0131n itibar\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131. Babam\u0131n \u00f6\u011frencileri bile kendisine Arap\u00e7a ve S\u00fcnni f\u0131k\u0131h dersleri verebilirdi. Zahid ve Sadreddin M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131nda iki t\u00fcr liderli\u011fin temsilcisiydi. Zahid, m\u00fcritleriyle birlikte Sufi bir tarikat miras alm\u0131\u015ft\u0131 ve \u00e7evresinde ruhani bir hale vard\u0131. Din bilgisinin seviyesine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n m\u00fcritleri \u00fczerinde otorite sahibiydi. Konumunu, ilahiyat bilgisinden ziyade \u00f6nceki liderle olan akrabal\u0131\u011f\u0131, ili\u015fkileri, karizmas\u0131, psikolojik ve sosyal becerilerine bor\u00e7luydu. Lakin Sadreddin\u2019in \u015f\u00f6hreti y\u0131llar s\u00fcren eme\u011fin sonunda kazan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve mirasla uzaktan yak\u0131ndan ilgisi yoktu. Zahid atanm\u0131\u015f, Sadreddin se\u00e7ilmi\u015fti. Zahid\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden uzun y\u0131llar sonra bile faaliyetlerine devam edebilecek, kendini adam\u0131\u015f m\u00fcritlerden olu\u015fan iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir grubu vard\u0131; Sadreddin ise davaya pek de sad\u0131k olmayan, iyi organize olamam\u0131\u015f ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra da\u011f\u0131l\u0131p gidebilecek bir grubun sahibiydi. Zahid\u2019in eli alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir servet varken, Sadreddin\u2019in b\u00f6yle bir g\u00fcce ula\u015fma arzusu bile yoktu. Zahid bir cami ve \u00e7evresini \u00fcs olarak kullan\u0131yordu; Sadreddin\u2019se evindeki misafir odas\u0131n\u0131\u2026 Zahid\u2019e ula\u015fmak kolay de\u011fildi, bunun i\u00e7in etraf\u0131ndaki b\u00fcrokrasi \u00e7emberinden ge\u00e7meniz gerekirdi; ama Sadreddin\u2019e bir telefonla veya sadece kap\u0131 zilini \u00e7almak vas\u0131tas\u0131yla ula\u015fabilirdiniz; hatta \u00f6nceden haber vermeksizin insanlar kap\u0131m\u0131zda bitiverirdi. Zahid yeni gelenlerle ilk temas\u0131 onlara elini \u00f6pt\u00fcrerek kurard\u0131; Sadreddin\u2019se kimsenin elini \u00f6pmesine izin vermez, g\u00f6r\u00fc\u015flerini tutkuyla payla\u015farak kendini uzun sorgulama ve ele\u015ftiri seanslar\u0131na maruz b\u0131rak\u0131rd\u0131. Zahid, insanlar aras\u0131nda zenginlik ve itibar bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapard\u0131; Sadreddin\u2019se zengin fakir, evli evsiz herkese ayn\u0131 \u00f6zeni g\u00f6sterirdi. Zahid, m\u00fcritlerinin \u00f6n\u00fcnde kahkaha atmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rd\u0131; ama Sadreddin b\u00f6yle S\u00fcpermen rollerinden uzak dururdu. Zahid\u2019in konumu tarikat\u0131n \u00f6nceki liderlerine tap\u0131nmaya dayan\u0131rken, Sadreddin\u2019inkiyse dini konular ve o konular \u00fczerindeki bilgisi ve ustal\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015fti. Zahid\u2019in sakal\u0131 vard\u0131, ama Sadreddin t\u0131ra\u015f olurdu. Zahid di\u015flerini misvakla temizlerken, Sadreddin di\u015f macunu ve f\u0131r\u00e7a kullan\u0131rd\u0131. Zahid hadis kitaplar\u0131n\u0131 okumay\u0131 tercih ederdi; Sadreddin\u2019se f\u0131k\u0131h, tefsir, sarf ve nahiv bilgisi (gramer kitaplar\u0131) \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve ara s\u0131ra \u015fiir ve bilimsel makaleleri okur ve bulmaca \u00e7\u00f6zerdi. Zahid \u00e7evresinde insanlar olmadan asla sokakta dola\u015fmaz ve hi\u00e7 al\u0131\u015fveri\u015f yapmazd\u0131; Sadreddin\u2019se her ikisini de yapard\u0131. Zahid haberleri genellikle yak\u0131n \u00e7evresinden bilgilendirme olarak al\u0131rd\u0131; Sadreddin ara s\u0131ra izleyicilerinden haber \u00f6\u011frenirdi ama \u00e7o\u011fu zaman radyo dinler, gazete ve dergi okurdu. Dini liderliklerindeki farkl\u0131l\u0131k ku\u015fak fark\u0131yla daha da art\u0131yordu. Zahid Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun; Sadreddin\u2019se kabul etmemesine ra\u011fmen T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zahid Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun; Sadreddin\u2019se kabul etmemesine ra\u011fmen T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,1024],"tags":[],"class_list":["post-6143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edipyuksel","category-tarikat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6146,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6143\/revisions\/6146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/19.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}