{"id":7158,"date":"2015-11-11T00:53:22","date_gmt":"2015-11-11T06:53:22","guid":{"rendered":"http:\/\/19.org\/tr\/?p=7158"},"modified":"2015-11-11T01:00:45","modified_gmt":"2015-11-11T07:00:45","slug":"seriat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/19.org\/tr\/seriat\/","title":{"rendered":"\u015eeriat Hukuku D\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in Neden \u00e7ok Tehlikelidir"},"content":{"rendered":"

\u015eeriat Hukuku D\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in Neden \u00e7ok Tehlikelidir<\/strong><\/h1>\n

Dr. Abdur Rab ve Hasan Mahmud
\n\u00c7eviri: Ali Duman
\nwww.19.org<\/p>\n

Asl\u0131 8 Ekim 2015\u2019te World Religion News\u2019ta (D\u00fcnya Din Haberlerinde) yay\u0131nland\u0131<\/p>\n

\"Afghan<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130nsan zulm\u00fc insan miras\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, \u00e7o\u011funlukla bu zul\u00fcmlere devletler g\u00f6z yumar, ya da hatta g\u00f6n\u00fcll\u00fc ortaklar\u0131 olur. Ve \u00e7o\u011fu zaman bu t\u00fcr zul\u00fcmler, \u00f6zellikle Suudi Arabistan, Sudan, \u0130ran ve Pakistan gibi inanca dayal\u0131 devletlerde, Tanr\u0131 ad\u0131na me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnya hemen her g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 gruplar taraf\u0131ndan i\u015flenen intihar sald\u0131r\u0131lar\u0131, bombalama, kundaklama \u00f6ld\u00fcrme, ya\u011fmalama gibi \u015fiddet eylemlerine tan\u0131k olmaktad\u0131r. Bu eylemler ve bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 inan\u00e7 yasalar\u0131 \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda genellikle fark ettirilmeden i\u015flenen d\u00fcnyan\u0131n fazlaca dikkatini \u00e7ekmeyen \u015fiddet eylemleri sinsice insanlara ac\u0131lar \u00e7ektirmekte ve hikayesi anlat\u0131lmam\u0131\u015f insanlar\u0131n hayatlar\u0131 yok edilmektedir.<\/p>\n

Bunun gibi inan\u00e7 yasalar\u0131ndan biri de s\u00f6zde \u0130slami \u015eeriatt\u0131r. Bu terim “\u0130slam’a g\u00f6re asil yol” anlam\u0131nda kullan\u0131lan bir terimdir.\u00a0 Yasal h\u00fck\u00fcmlerin bir\u00e7o\u011fu toplum i\u00e7in olduk\u00e7a iyi olmas\u0131na ra\u011fmen, di\u011ferleri d\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in olduk\u00e7a sorunlu ve tehlikeli oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Nitekim \u015eeriat Kanunlar\u0131 ki kendince \u0130slam Devleti\u2018nin (\u0130\u015e\u0130D, ISIL veya Daesh, IS) y\u00f6nlendiricisidir, korkun\u00e7 vah\u015fetler i\u015flemesine ve temel insan haklar\u0131 ihlallerinde bulunmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Irak ve Suriye topraklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iren \u0130\u015e\u0130D ter\u00f6ristleri yabanc\u0131 rehineleri herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ac\u0131mas\u0131zca ba\u015f\u0131n\u0131 keserek \u015feriat uygulamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fler ve say\u0131lar\u0131 belli olmayan H\u0131ristiyanlar\u0131 ve Yezidileri s\u00fcrg\u00fcn edip \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Ayr\u0131ca onlar\u0131n kurbanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc m\u00fcrtet olarak nitelendirdikleri M\u00fcsl\u00fcmanlar veya onlar\u0131n \u0130slami g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kabul etmeyenler ya da direnenler olu\u015fturmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130\u015e\u0130D \u00fcyeleri di\u011fer \u00fclkelere ter\u00f6r ve intihar sald\u0131r\u0131lar\u0131 eylemleri ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n son eylemleri Tunus’ta turistik bir otelde ve Kuveyt, Yemen ve Suudi Arabistan’daki camilerde ibadet yapan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme ve yaralama d\u00e2hil olmak \u00fczere bir\u00e7ok cana olmu\u015ftur. Bunun gibi di\u011fer ter\u00f6rist gruplar El-Kaide, Afganistan ve Pakistan\u2019daki Taliban, Nijeryal\u0131 Boko Haram, Somalili el-\u015eebab ve di\u011fer sald\u0131rgan gruplar da \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 korkun\u00e7 su\u00e7lar i\u015flemektedirler.<\/p>\n

\u015eeriat\u0131n en ac\u0131mas\u0131z ve en sa\u00e7ma yasalar\u0131 Medya man\u015fetlerini s\u00fcslerken, cihad ile kafirlik ve m\u00fcrtetlik gibi, zina yapan\u0131n recm edilmesi gibi ya da h\u0131rs\u0131z\u0131n elinin kesilmesi gibi dini ve siyasi muhalefet yapanlara i\u015fkence yap\u0131lmas\u0131 ya da hapsedilmesi gibi kanunlarla ili\u015fkilendirilmektedir. Ancak, bu yasalar, insan vicdan\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra evrensel olarak tan\u0131nan insan haklar\u0131na bir hakarettir. Ve daha \u00f6nemlisi, bu yasalar Kuran’\u0131n a\u00e7\u0131k emirlerini ihlal etmektedir.<\/p>\n

Kuran’\u0131n a\u00e7\u0131k emirlerini tam olarak hi\u00e7e sayan \u015eeriat\u0131n cihad yasalar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

2:256 Dinde zorlama yoktur. Art\u0131k do\u011fruluk, sap\u0131kl\u0131ktan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2:190 Sizinle sava\u015fanlarla Allah yolunda sava\u015f\u0131n. Sald\u0131rgan olmay\u0131n. Allah sald\u0131rganlar\u0131 sevmez.<\/p>\n

\u0130slam, insana i\u015fkenceyi ve ter\u00f6r\u00fc (fitne) \u015fiddetle k\u0131namaktad\u0131r (2: 191, 217) ve insan ya\u015fam\u0131 (5:32) en kutsal olarak nitelendirmektedir.<\/p>\n

5:32 \u00a0 Kim, cinayet i\u015flememi\u015f veya yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapmam\u0131\u015f bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse t\u00fcm insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibidir. Kim de o can\u0131 ya\u015fat\u0131rsa, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 ya\u015fatm\u0131\u015f gibi olur.<\/p>\n

\u015eeriat kanunlar\u0131na g\u00f6re M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gayrim\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 \u201ccizye\u201d (vatanda\u015fl\u0131k vergisi) \u00f6deyinceye kadar \u201ccihad\u201d a\u00e7abilmesi Khalid El Fadl gibi bunun sadece tarihsel olarak anla\u015f\u0131lan bir vergilendirme sistemi oldu\u011funu savunan M\u00fcsl\u00fcman \u00e2limler taraf\u0131ndan modern ba\u011flamda savunulamaz oldu\u011fundan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ki gayri M\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 teolojik zorunlulu\u011fu olan bir vergi de\u011fildir.<\/p>\n

K\u00e2firlik ve m\u00fcrtetlik yasalar\u0131 Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika’da en yayg\u0131n olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde uygulanmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr yasalar\u0131 kullanan di\u011fer b\u00f6lgelerden, en dikkat \u00e7ekeni, Pakistan, Afganistan ve Malezya\u2019n\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgedir. Alastair Lichten\u2019\u0131n raporlar\u0131nda belirtildi\u011fi gibi, “k\u00e2firlik yasas\u0131 rutin olarak [H\u0131ristiyanlar\u0131 ve] Ahmediye Cemaati (bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman taraf\u0131ndan m\u00fcrtetler olarak kabul edilen M\u00fcsl\u00fcman mezhep) \u00fcyelerini ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.” K\u00e2firlik ve m\u00fcrtetlik su\u00e7lamalar\u0131 yayg\u0131n \u00e7eteci \u015fiddeti k\u00f6r\u00fcklemekte ki Pakistan\u2019da bir\u00e7ok insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda son aylarda laik yasalar\u0131 uygulayan Banglade\u015f\u2019te, bir\u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve yazar\u0131n k\u00f6ktendinci gruplarca i\u015flenen ac\u0131mas\u0131z cinayetleri g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u015eeriat\u0131n k\u00e2firlik ve m\u00fcrtetlik yasalar\u0131 sadece insan vicdan\u0131 ve insan haklar\u0131n\u0131 yaralamakla kalmaz, fakat ayn\u0131 zamanda Kuran’\u0131n din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal etmektedir.<\/p>\n

18:29 De ki, “Bu ger\u00e7ek senin Rabbindendir.” Dileyen inans\u0131n, dileyen ink\u00e2r etsin.<\/p>\n

10:99 Rabbin dileseydi, yery\u00fcz\u00fcndekilerin hepsi inan\u0131rd\u0131. \u00d6yleyse, sen mi halk\u0131 inanmalar\u0131 i\u00e7in zorlayacaks\u0131n?<\/p>\n

73:10 Onlar\u0131n s\u00f6zlerine kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131 ol ve onlardan g\u00fczellikle ayr\u0131l.<\/p>\n

\u015eeriat\u0131n zina i\u00e7in ta\u015flama ile \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 uygulamas\u0131 Kuran\u2019\u0131n emri de\u011fil. Kuran\u2019da \u00f6n g\u00f6r\u00fclen en y\u00fcksek ceza y\u00fcz celde cezas\u0131d\u0131r ve ayn\u0131 zamanda su\u00e7u teyit eden d\u00f6rt \u015fahit gerektirir (24:2). Ayr\u0131ca Kuran t\u00f6vbe eden ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 (4:15) d\u00fczeltmeleri durumunda h\u00fck\u00fcml\u00fclerin serbest kalmalar\u0131na izin verir. Kuran ayr\u0131ca zina eden kad\u0131n (24: 3,26) ile zina eden erkeklerin evliliklerini emreder. Recm zina i\u00e7in uygulanabilir bir ceza olsayd\u0131, \u00f6l\u00fcmlerinden sonra evlenmelerinin nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131 sorusu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131? Modern M\u00fcsl\u00fcman alimler de Kuran ayetinin (05:38) geleneksel yorumuna g\u00f6re h\u0131rs\u0131z\u0131n ellerini kesme cezas\u0131n\u0131n ac\u0131mas\u0131z bir ceza oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. \u00c7a\u011fda\u015f M\u00fcsl\u00fcman \u00e2lim Edip Y\u00fcksel taraf\u0131ndan \u00f6nerildi\u011fi gibi, uzuv kesme yerine uzuv i\u015faretlemek yeterince al\u00e7alt\u0131c\u0131 ve insanc\u0131l bir ceza olacakt\u0131r.<\/p>\n

Uluorta cinayetler ve zul\u00fcmlerden sorumlu olmayan daha bir\u00e7ok \u015eeriat kanunlar\u0131 olsa da,\u00a0 gizli cinayetler ve zul\u00fcmlerden sorumlu olan bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcmleri vard\u0131r. Bu yasalar, \u00f6rne\u011fin \u00e7ocuk ya\u015fta evlilik, s\u0131n\u0131rs\u0131z \u00e7ok e\u015flilik, sava\u015f esirlerini cariye ve seks k\u00f6lesi edinme, \u00e7ocuklar\u0131n velayetini haks\u0131zca edinme, kocalar\u0131n kar\u0131lar\u0131n\u0131 an\u0131nda ve tek tarafl\u0131 olarak bo\u015fama hakk\u0131, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f yetki ile bo\u015fanm\u0131\u015f e\u015flerin yeniden evlenebilmesi, kocalar\u0131n bo\u015fad\u0131klar\u0131 e\u015flerine yeterince nafaka vermemesi ve geride kalan aile \u00fcyeleri aras\u0131nda adaletsiz miras da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gibi aile sorunlar\u0131 ile ilgili yasalar\u0131yla ili\u015fkilidir.<\/p>\n

Olduk\u00e7a yayg\u0131n bilinen Muhammed Peygamberin Ay\u015fe ile alt\u0131 ya\u015f\u0131nda evlendi\u011fi ve dokuz ya\u015f\u0131nda gerde\u011fe girdi\u011fi Hadise at\u0131fta bulunan \u015eeriat, \u00e7ocuk ya\u015fta evlili\u011fi onaylamaktad\u0131r. Ancak, Bat\u0131 Londra \u0130slami Ara\u015ft\u0131rmalar okulundan Ridhwan ibn Muhammed Saleem tarihsel kan\u0131tlar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek, Ay\u015fe’nin evlenme ya\u015f\u0131 hakk\u0131ndaki yukar\u0131daki iddiaya iyi belgelenmi\u015f bir tekzip sunmaktad\u0131r ve Peygamber ile evlili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Ay\u015fe\u2019nin onbe\u015f ya\u015f\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bunun gibi ve T. O. Shanavas gibi di\u011fer akademisyenler de 6-9 y\u0131l hik\u00e2yesini \u00e7\u00fcr\u00fctmektedir (Makale i\u00e7in t\u0131kla<\/a>). Kuran \u00e7iftlerin evlilik i\u00e7in fikir beyan edebilecekleri ve r\u0131za g\u00f6sterdiklerini bildirebilecekleri olgunlu\u011funa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda (4:5-6) evlenmeyi \u00f6\u011f\u00fctler. Yeti\u015fkinlik ya\u015f\u0131, belirli bir \u00fclkenin kanunlar\u0131na g\u00f6re daha gen\u00e7 ya\u015fta ayarlanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan 1989 y\u0131l\u0131nda kabul edilen \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda, \u00e7ocuk, 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki bir ki\u015fi olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu s\u00f6zle\u015fme 18 ya\u015f alt\u0131n\u0131 yeti\u015fkin kabul eden \u00fclkelerin incelenmesini gerektirir.<\/p>\n

\u015eeriat herhangi bir k\u0131s\u0131tlama olmaks\u0131z\u0131n \u00e7oke\u015flili\u011fe d\u00f6rt e\u015fe kadar izin verir. Ancak, Kuran, di\u011fer taraftan, sadece yetim k\u0131z ba\u011flam\u0131nda \u00e7ok e\u015flili\u011fe izin verir ve onlara adalet sa\u011flama konusundan bahseder ve birden fazla e\u015f sahibi olma izni kocan\u0131n e\u015flerini mali olarak destekleme g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda Kuran, birden fazla e\u015fe adaletli davranman\u0131n son derece zor oldu\u011funu uyar\u0131s\u0131nda bulunarak birden fazla e\u015f sahibi olmak isteyenleri cayd\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r: Ne kadar isteseniz de kad\u0131nlara e\u015fit davranamazs\u0131n\u0131z. (4:129). Kuran bir ki\u015finin mali durumu yetene kadar evlilik planlar\u0131n\u0131 ertelemesini ister. (24:33)<\/p>\n

4:3 Onlara e\u015fit davranamamaktan korkuyorsan\u0131z bir taneyle veya eminlerinizin\/anla\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131n hak sahibi olduklar\u0131 ile yetinin. Sapmaman\u0131z i\u00e7in en uygunu budur.<\/p>\n

\u015eeriat Kanununun di\u011fer bir \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fc de \u015feriat\u0131n “sa\u011f ellerinizin sahip olduklar\u0131” \u015feklinde adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ki Ebul Ala Mevdudi de bu Kuran ayetine benzer bir yorumunu verir, m\u00fcminlerin sava\u015f esirleriyle ya da k\u00f6le k\u0131z ile cinsel ili\u015fkiye girmesine izin vermesidir. Vahhabi mezhebi \u015feyhi Zakir Naik de bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemektedir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, ancak, m\u00fcminlerin sava\u015f esirlerini ya fidye ile yada g\u00fczellikle azat etmesi gerekti\u011fi Kuran\u2019\u0131n emrini pervas\u0131zca g\u00f6z ard\u0131 etmektedir (47:4). K\u00f6le kad\u0131nlara tecav\u00fcz edilmesi k\u00f6lelerin azat edilmesini (90:12-13) ve h\u00fcrriyetine kavu\u015fmu\u015f k\u00f6lelerle evlenmeyi (4:25) te\u015fvik eden, k\u00f6leleri evlilik d\u0131\u015f\u0131 fuhu\u015fa zorlamay\u0131 yasaklayan (24:33) Kuran mesaj\u0131n\u0131n ruhu ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r. 5:5 ayetinde de, Kuran a\u00e7\u0131k\u00e7a bizi iffetli olmaya te\u015fvik eder, namussuz olmaya de\u011fil.<\/p>\n

\u015eeriat kocaya bo\u015fanma konusunda neredeyse tek tarafl\u0131 g\u00fc\u00e7 verir. Bo\u015fanmak isteyen e\u015fin mahkemeye gidebilmesi i\u00e7in kocas\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 almas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar. Bu k\u0131s\u0131tlamalar genellikle de bo\u015fanmay\u0131 reddeden kocas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015finin dayan\u0131lmaz i\u015fkencesine tahamm\u00fcl etmek zorunda kalan ma\u011fdur e\u015f i\u00e7in fazlaca zorluk \u00e7\u0131karmak ve ona dayatmak i\u00e7in oldu\u011funu ispat eder. Bu \u015feriat h\u00fck\u00fcmleri Kuran’\u0131n emirleri ile do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7indedir zira Kuran\u2019a g\u00f6re bir kad\u0131n kendi iradesine kar\u015f\u0131 olarak kocas\u0131 ile kalmak zorunda b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r (33:28, 4:19), ve onu incitmemelidir (2:231), ki kad\u0131n\u0131nda kocas\u0131 \u00fczerinde benzer haklar\u0131 vard\u0131r (2:228), ve bir koca e\u015fine nazik bir \u015fekilde davranmal\u0131d\u0131r (2:228, 229, 231, 65:2).<\/p>\n

Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, \u015eeriat kocaya kar\u0131s\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 kez “Talak<\/em> – Seni bo\u015fuyorum” demesiyle an\u0131nda bo\u015fama hakk\u0131 vermektedir, daha da \u00f6nemlisi herhangi bir tan\u0131k gerektirmek zorunda kalmadan. Bo\u015fanma kocas\u0131 \u00f6fke i\u00e7inde sarho\u015fken ve tam olarak bunu kastetmedi\u011fi durumda s\u00f6ylemi\u015f olsa bile ge\u00e7erli kabul edilir. H\u00e2lbuki bu \u015feriat h\u00fck\u00fcmleri a\u00e7\u0131k\u00e7a Kuran\u2019\u0131n a\u00e7\u0131k emirlerini ihlal etmektedir. Kuran, bo\u015fanman\u0131n ge\u00e7erli olmas\u0131 i\u00e7in tan\u0131mlanm\u0131\u015f (yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ay) bekleme s\u00fcresi (2:228, 229, 231, 65:1,4) ve iki tan\u0131\u011f\u0131 gerektirir (65: 2), Aksine Kuran e\u015flerinden ay\u0131r\u0131lmak isteyen kocaya bu d\u00f6nem s\u0131ras\u0131nda bir \u015fans daha vermek i\u00e7in ve e\u015flerin fikrini de\u011fi\u015ftirip de\u011fi\u015ftirmeyeceklerini g\u00f6rmek i\u00e7in d\u00f6rt ay beklemelerini istiyor. (2:226)<\/p>\n

\u015eeriat Hukukuna g\u00f6re bo\u015fanma (bekleme s\u00fcresinden sonra) kabul edildikten sonra, bo\u015fanm\u0131\u015f e\u015fi kocas\u0131na d\u00f6nemez ya da geriye evlenemez, ta ki kad\u0131n ba\u015fka bir ki\u015fi ile evlenene kadar ve bu yeni kocas\u0131 onu bo\u015fayana kadar. Bu halala<\/em> veya h\u00fclle<\/em> sistemi Banglade\u015f, \u0130ran ve \u015eeriat Hukukunun kat\u0131 kurallar\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerde yayg\u0131nd\u0131r. H\u00e2lbuki bir k\u0131sa film ve bir makalede canland\u0131r\u0131lan bu utand\u0131r\u0131c\u0131 halala<\/em> veya h\u00fclle<\/em> sistemi konuyla ilgili Kuran\u2019\u0131n kesin emirlerle belirlenmi\u015f ruhuna ve e\u015fitlik\u00e7i mesaj\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Kuran e\u015fler istekliyse bo\u015fanan e\u015fin kocas\u0131yla geriye evlenebilmesi yolunda m\u00fcminlerin hi\u00e7bir engel \u00e7\u0131karmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6nemle vurgulamaktad\u0131r\u00a0 (2:232). H\u00fclle sistemi bar\u0131\u015fmak isteyen \u00e7iftlere, muazzam ac\u0131lar \u00e7ektirerek korkun\u00e7 vicdani maliyeti olmu\u015f, ve sonu\u00e7ta bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman ailenin da\u011f\u0131lmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n

\u015eeriat Kanunu uyar\u0131nca, an\u0131nda e\u015flerinden bo\u015fanan kad\u0131nlar, nafaka olarak kocalar\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey alamazken, normal olarak bo\u015fanan kad\u0131nlar bo\u015fanma sonras\u0131 e\u015flerinden sadece \u00fc\u00e7 ay nafaka alabilmektedir. Halbuki Kuran, di\u011fer taraftan, kocaya e\u015fine verdi\u011fi hi\u00e7 bir \u015feyi geri almamas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunurken (2:229) ve onlara zarar vermeden veya iyilikle b\u0131rakmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemektedir (2:231).<\/p>\n

\u015eeriat \u00e7ocu\u011fun velayeti ile ilgili ataerkil bir tarafgirlik sergiler. Genellikle dokuz ya\u015f\u0131na kadar erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve yedi ya\u015f\u0131na kadar k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n velayetini annelerine verir (\u015eafi mezhebine g\u00f6re \u00e7ocuk iki anne aras\u0131nda se\u00e7im yapana kadar annenin velayetinde kalmas\u0131na izin verir). E\u011fer bir anne namaz k\u0131lm\u0131yorsa ya da mahrem (yani, \u015eeriata g\u00f6re helal olmayan) bir koca ile evliyse \u00e7ocu\u011funun velayeti haklar\u0131ndan mahrum edilmektedir. Kuran ayr\u0131lm\u0131\u015f veya bo\u015fanm\u0131\u015f \u00e7iftlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 isti\u015fare ile \u00e7ocuklar\u0131n velayeti konusunda karar vermesine izin verir ve e\u011fer maddi imk\u00e2nlar\u0131 m\u00fcsait ise, annenin velayeti alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n giderlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in kocay\u0131 sorumlu k\u0131lar (65: 6-7). \u015eeriat Kanununun tehlikeli bir y\u00f6n\u00fc de bo\u015fad\u0131\u011f\u0131 e\u015fin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 babalar\u0131n\u0131n izni olmadan herhangi bir yerde g\u00f6t\u00fcrememesidir. Bir\u00e7ok ki\u015fi Kanada’da \u0130ranl\u0131 dul g\u00f6\u00e7men annelerin belirgin bir zul\u00fcm halene gelen bu ac\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015ftir.<\/p>\n

Miras konusunda \u00f6nceki makalemizde ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, \u015eeriat kanunlar\u0131 bir\u00e7ok durumda kat\u0131 bir \u015fekilde Kuran\u2019\u0131n ruhunun bu konuda ki istisnalar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelerek, erkek varise kad\u0131n varise nazaran iki kat\u0131 pay h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygular ki bu kural uyguland\u0131\u011f\u0131nda sosyoekonomik arka plan\u0131 g\u00f6rmezden gelinmekte ki ilk etapta yedinci y\u00fczy\u0131l Arabistan’\u0131n \u015fartlar\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n mali ve di\u011fer a\u00e7\u0131dan tamamen kocalar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu durum nedeniyledir. Bir\u00e7ok modern \u0130slami ve feminist ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan da belirtildi\u011fi gibi kad\u0131nlar\u0131n sosyo-ekonomik durumu modern ba\u011flamda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmi\u015ftir ve neredeyse kad\u0131n ailenin gelirine ve refah\u0131na e\u015fit oranda katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin de alt\u0131nda imzas\u0131 olan \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi’nin (\u0130HEB, 1948) ve Kad\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n (CEDAW, 1979) T\u00fcm Bi\u00e7imlerinin Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi gibi insan haklar\u0131 belgelerinde, miras konusu da dahil olmak \u00fczere, kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde hareket etmek i\u00e7in mecburiyetindedirler.<\/p>\n

Di\u011fer \u015eeriat h\u00fck\u00fcmleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n